I SA/Wa 393/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. K. i M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] solidarnie na rzecz skarżących kwotę 374 (trzysta siedemdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy swoje postanowienie z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] zawieszające postępowanie administracyjne do czasu ustalenia spadkobierców po R. K. oraz A. K. Postanowienie powyższe zapadło w następującym stanie faktycznym i prawny sprawy: Decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że decyzja Naczelnika [...] z dnia [...] grudnia 1983 r. nr [...] wydana została z naruszeniem prawa. Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. SKO uchyliło powyższą decyzję w części gdzie powołuje się na decyzję Naczelnika [...] z dnia [...] grudnia 1983 r. nr [...] i w to miejsce powołał orzeczenie Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] listopada 1951 r. odmawiające A. i S. S. prawa własności czasowej do nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] oznaczonej nr hip. [...] oraz uchylił uprzednio wydana decyzję w tej części, w której wskazano położenie nieruchomości przy ul. [...] i w to miejsce powołał oznaczenie ul. [...], w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Od decyzji powyższej sprzeciw wniósł Prokurator Prokuratury Okręgowej [...]. Zawiadomieniem z dnia 24 lutego 2009 r. organ poinformował o wszczęciu postępowania nadzorczego w sprawie oceny legalności ww decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zawiesiło postępowanie w niniejszej sprawie do czasu ustalenia spadkobierców po R. K. i A. K. W uzasadnieniu wskazał, że w aktach sprawy znajdując się odpisy: - aktu zgonu R. K. nr [...] wydany przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...]; - aktu zgonu A. K. Nr [...] wydanego przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...]. Jednocześnie organ wskazał, że ustalenie spadkobierców po ww osobach jest niemożliwe, gdyż korespondencja kierowana w tym przedmiocie do małżonków zmarłych osób pozostała bez odpowiedzi. Równocześnie Kolegium wezwało R. K. i H. K. do wystąpienia w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania niniejszego postanowienia do właściwego sądu powszechnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego tj. stwierdzenia nabycia spadku. Na postanowienie powyższe wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosły B. K. i M. W. reprezentowane przez pełnomocnika r.pr. M. W. We wniosku strony podniosły zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 kpa przez przyjęcie, że rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego ustalenia kręgu spadkobierców po zmarłych współwłaścicielach lokali w budynku posadowionym na części przedmiotowej nieruchomości. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie podzielając stanowisko zawarte w tym orzeczeniu, zgodnie z którym ustalenie kręgu spadkobierców stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Wskazał przy tym, że pominięcie spadkobierców strony postępowania, stanowiłoby naruszenie jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego określonej w art. 10 kpa. Niezgadzając się z rozstrzygnięciem organu B. K. i M. W. reprezentowane przez pełnomocnika r.pr. M. W. wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organowi naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez przyjęcie, że rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego ustalenia kręgu spadkobierców po zmarłych współwłaścicielkach lokali w budynku posadowionym w części nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazane. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "ppsa" sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. Z akt sprawy wynika bowiem, że skierowane ono zostało do osób nieżyjących - A. W., który zmarł [...] marca 2009 r.. r. (akt zgonu k. 64 akt sądowych) - S. P., który zmarła [...] października 2006 r. r. (akt zgonu k. 65 akt sądowych) - M. S., która zmarła [...] kwietnia 2009 r. ( akt zgonu k. 70 akt sądowych) W doktrynie i orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, zgodnie z którym prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. jest to bowiem uchybienie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Ażeby można było mówić o postępowaniu musi istnieć organ administracyjny mający zdolność prawną do jego prowadzenia oraz strona, o prawach której organ orzeka w danym postępowaniu. Osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność prawną. Zgodnie z art. 8 Kodeksu cywilnego każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną. Zdolność ta kończy się z chwilą śmierci. Oznacza to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć postępowania i wydać decyzji. Gdyby zaś doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności i nie wywołuje skutków prawnych (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2001 r., sygn. akt I SA 2462/99, Lex nr 82653; wyrok WSA z dnia 12 lipca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 2422/03, Lex nr 190564; wyrok NSA z dnia 20 września 2002 r., sygn. akt I SA 428/01, OSP 2004, z. 3, poz. 33). Powyższe oznacza, że wymienione wyżej osoby, które zmarły przed w dniem wydania obu orzeczeń nie mogły być ich stroną, bowiem z chwilą śmierci strony postępowania, w jego prawa i obowiązki powinni wstąpić jego następcy prawni. Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe ustalenia, których treść ma istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy i określi właściwe strony postępowania, do których należy skierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcia. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa. orzekł jak w sentencji.