I OZ 464/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 kwietnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Gl 341/12 odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Wojewody Ś. z dnia [...] lutego 2012 r., Nr [...] w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] lutego 2012 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia postanawia: oddalić zażalenie. J. L złożył skargę na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] lutego 2012r., nr [...], którą odmówiono mu umorzenia nienależnie pobranego świadczenia w postaci środków na podjęcie działalności gospodarczej w kwocie [...] zł. W skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie uzasadniając go. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Gl 341/12, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji uznając, że skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, które mogłyby świadczyć o tym, że wykonanie kwestionowanej decyzji wywoła po jego stronie znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. W ocenie Sądu istnienia takich przesłanek nie można również wywodzić analizując całokształt okoliczności sprawy. Sąd podkreślił, że obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w kwocie [...] zł nie jest następstwem zaskarżonej decyzji, lecz postanowień umowy nr [...], zawartej przez skarżącego z Gminą K. w dniu [...] lipca 2010 r. Wobec tego – zdaniem Sądu – ewentualne niekorzystne konsekwencje finansowe wynikające z konieczności uiszczenia wspomnianej kwoty mogłyby stanowić skutek wykonania tej umowy, nie zaś objętej wnioskiem decyzji administracyjnej, którą jedynie odmówiono umorzenia omawianej należności. Na to postanowienie skarżący złożył zażalenie wyrażając swoje niezadowolenie z zapadłego rozstrzygnięcia oraz podnosząc argumenty związane z niezasadnym – jego zdaniem – rozwiązaniem powołanej wyżej umowy nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Wskazał, że zwrot kwoty wynikającej z umowy spowoduje niemożność zakupu sprzętu i konieczność zaprzestania działalności fotograficznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: na wstępie podkreślić należy, że na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia, Sąd nie bada zasadności samej skargi. Zatem celem instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi przez sąd administracyjny. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., Nr 270), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jeżeli jednak zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to po przekazaniu sądowi skargi Sąd może – na wniosek skarżącego – wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 ustawy. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, o czym stanowi art. 61 § 3 wskazanej wyżej ustawy, przy czym katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Brzmienie tego przepisu oznacza, iż to strona jest obowiązana do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd musi opierać się na materiale pozwalającym zająć stanowisko. Zaznaczyć jednakże należy, iż możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie wskazanego przepisu nie oznacza, iż Sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Na etapie rozpoznawania wniosku Sąd winien wziąć pod rozwagę wszelkie okoliczności, jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania jakichkolwiek przyczyn mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny. Zatem przesłanką wstrzymania danego aktu lub czynności jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, przy czym ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe tylko w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że o znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Natomiast przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Zaś przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego rozumie się spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie w tym miejscu zauważyć, że samo powołanie się na okoliczność, iż wykonanie zaskarżonego postanowienia rodzi pewne skutki prawne, nie daje podstawy do ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ nie jest tożsame z wyrządzeniem znacznej szkody lub trudnych do usunięcia skutków. Każda bowiem decyzja, czy postanowienie wywołuje określone skutki prawne, nie każda jednak podlega ochronie tymczasowej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, aby zostały spełnione przesłanki określone w art. 61 § 3 powołanej wyżej ustawy. W przepisie tym chodzi bowiem o szczególne i wyjątkowe zagrożenie odpowiadające specjalnemu rodzajowi ochrony tymczasowej strony postępowania. Nie można zatem mówić o trudnych do odwrócenia skutkach zaskarżonej decyzji. Poza tym zauważyć należy, że w złożonym zażaleniu skarżący podnosił kwestie związane z niezasadnym – w jego ocenie – rozwiązaniem umowy nr [...], zawartej przez niego z Gminą K. w dniu [...] lipca 2010 r. Natomiast zaskarżona decyzja (o której wstrzymanie wnosił skarżący) nie dotyczy kwestii zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, tylko kwestii odmowy umorzenia nienależnie pobranej kwoty. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji