VII SA/Wa 361/12

WyrokWSA w Warszawie2012-04-25

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Jolanta Augustyniak- Pęczkowska, Elżbieta Zielińska- Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie administracyjne, uznając, że zostało ono wszczęte na wniosek podmiotu niebędącego stroną postępowania, mimo aktywnego udziału w sprawie rzeczywistej strony?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, błędnie uznając, że zostało ono wszczęte na wniosek podmiotu nieposiadającego przymiotu strony. Pomimo początkowego wniosku złożonego przez J. K., organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił krąg stron postępowania i doręczał im pisma, a skarżący M. K. aktywnie uczestniczył w postępowaniu, co skutkowało konwalidacją wadliwości pierwotnej. W związku z tym, organ odwoławczy powinien był merytorycznie rozpatrzyć sprawę i odnieść się do zarzutów odwołania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła prawidłowości budowy wewnętrznego komina w budynku produkcyjno-usługowym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, uznając, że komin został wykonany zgodnie ze zgłoszeniem i stanowi część instalacji, a nie obiekt budowlany. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, stwierdzając, że zostało ono wszczęte na wniosek J. K., który nie był stroną postępowania, podczas gdy rzeczywistą stroną był M. K. Skarżący M. K. zarzucił organom naruszenie przepisów kpa, brak oceny prawidłowości robót budowlanych oraz nieodniesienie się do jego zarzutów dotyczących oddziaływania komina na jego nieruchomość.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak- Pęczkowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska- Śpiewak, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2012r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] października 2011 r. Nr [...] znak: [...] na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej kpa, umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek strony, w sprawie prawidłowości budowy wewnętrznego komina w budynku produkcyjno-usługowym, zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] w P. przy ul. [...], będącej współwłasnością inwestorów I. i M. M. na podstawie zgłoszenia dokonanego w Starostwie Powiatowym w P.. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że na wniosek J. K. (ojca właściciela nieruchomości sąsiedniej M.K.) z dnia 11 sierpnia 2011 r., dotyczącego prawidłowości budowy komina na działce nr ewid. [...], zlokalizowanej w P. przy [...] będącej współwłasnością I. i M. M. pracownicy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. w dniu [...] września 2011 r. przeprowadzili kontrolę na ww. nieruchomości. W trakcie oględzin stwierdzono, że na ww. nieruchomości zrealizowany jest wewnętrzny komin o wymiarach 0,90 x 0,90 m i wyprowadzony ok. 6,00 m ponad dach budynku, będący częścią instalacji c.o. ( podłączono piec c.o. na opał stały). Ustalono, że komin ten został wykonany na podstawie zgłoszenia dokonanego w Starostwie Powiatowym w P., skutecznego z dniem 7 lipca 2011 r. ( milcząca zgoda znak: [...]). W dniu 13 września 2011 r. organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie prawidłowości budowy wewnętrznego komina w budynku produkcyjno-usługowym. W toku postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, że przedmiotowy komin został wykonany zgodnie ze zgłoszeniem robót, zatem stwierdził, że inwestor nie naruszył obowiązujących przepisów. Nadto, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. dodał, że zrealizowany komin należy traktować jako część instalacji urządzenie techniczne, a nie jako obiekt budowlany. Z tych też względów organ I instancji uznał, że zasadne jest umorzenie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Po rozpatrzeniu odwołania M. K. od powyższej decyzji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek J. K. z dnia 11 sierpnia 2011 r. w sprawie prawidłowości budowy komina w budynku produkcyjno-usługowym, zlokalizowanym przy [...] w P.. W ocenie organu odwoławczego zasadnym było uchylenie skarżonej decyzji nr 101 /2011 z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego. Na wstępie uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, iż postępowanie w sprawie zbadania prawidłowości budowy wewnętrznego komina w budynku produkcyjno-usługowym zostało wszczęte na wniosek podmiotu, który legitymował się jedynie interesem faktycznym, nie zaś prawnym w stosunku do przedmiotowego obiektu budowlanego. Organ II instancji podkreślił, że podstawowym obowiązkiem organu powiatowego przed merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy jest ustalenie, czy wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego składa podmiot mający legitymację strony w postępowaniu. Dodał, że za niedopuszczalne należy uznać wydanie rozstrzygnięcia w postępowaniu, które zostało wszczęte na wniosek podmiotu nie będącego stroną postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. Organ odwoławczy zaznaczył także, że zgodnie z art. 61 § 4 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu ustalić, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek. Rozpatrując niniejszą sprawę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że przedmiotowy komin został zrealizowany w budynku produkcyjno-usługowym, zlokalizowanym na działce nr ewid. [...]. Organ odwoławczy podkreślił, że z wypisu i rejestru gruntów wynika jednoznacznie, że właścicielem sąsiedniej działki nr ewid. [...] i [...] jest M. K. i to on jako bezpośredni sąsiad posiada przymiot strony w postępowaniu. Organ odwoławczy wyjaśnił, że bezpośrednie zainteresowanie rozstrzygnięciem w niniejszej sprawie przez J. K., jako ojca M. K. nie posiadającego żadnego tytułu prawnego do ww. nieruchomości świadczy jedynie o jego interesie faktycznym. Następnie, organ II instancji wskazał, że przedmiotowy komin został zrealizowany na podstawie skutecznego zgłoszenia. Dodał również, że w postępowaniu odwoławczym rozszerzył materiał dowodowy i zlecił organowi I instancji przeprowadzenie ponownych oględzin pod kątem zrealizowanego obiektu ze zgłoszeniem z dnia 13 lipca 2011 r. Po szczegółowej analizie materiału dowodowego zebranego w sprawie organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowy obiekt budowlany został zrealizowany zgodnie z ww. zgłoszeniem. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że w przypadku gdy właściwy organ architektoniczno-budowlany nie wniesie sprzeciwu do zgłoszenia budowy obiektu budowlanego, zaś inwestor wykonał roboty budowlane zgodnie ze zgłoszeniem bezprzedmiotowe jest prowadzenie przez organ nadzoru budowlanego postępowania w sprawie takiego obiektu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł M. K. wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. Skarżący wniósł także o zobowiązanie organów do ponownego wyczerpującego wyjaśnienia wykonanego komina na sąsiedniej działce w zakresie prawidłowości jego wykonania i wyeliminowania negatywnego odddziaływania na urządzenia znajdujące się na budynku sąsiedniej działki. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Podniósł, że organy obu instancji nie dokonały oceny prawidłowości robót budowlanych przy budowie/odbudowie murowanego komina. Podał, że nie został poinformowany o ustaleniach przeprowadzonego na zlecenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowania dowodowego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Zdaniem skarżącego organy nie wyjaśniły czy była to budowa, czy też odbudowa komina. Zaznaczył, że organ I instancji w swojej decyzji napisał o budowie komina, natomiast organ odwoławczy w swym uzasadnieniu stwierdził, że była do odbudowa komina, który jest obiektem budowlanym. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy dokonał jedynie oceny decyzji organu I instancji, mimo przeprowadzonego postępowania uzupełniającego, zamiast ustalenia rzeczywistego stanu sprawy, a także rozpatrzyć zarzuty i argumenty zawarte w odwołaniu. Wskazał, że podnosił w odwołaniu, że budowany/odbudowany murowany komin znajduje się w bliskiej odległości od granicy i swym usytuowaniem oddziaływuje na urządzenia znajdującego się na kominie jego budynku i powoduje zakłócenia łączności radiowej między jego sklepami. Nadto, skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja nie zawierała oceny technicznej wykonanych robót budowlanych pod kątem zgodności z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zdaniem skarżącego budowa/odbudowa wykonana na podstawie zgłoszenia, bez nadzoru osoby uprawnionej podczas kontroli przez organ nadzoru budowlanego powinna zostać oceniona pod kątem technicznym przez kontrolujących. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji i wniósł i jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga została uwzględniona. Przedmiotem skargi wywiedzianej do tutejszego Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa którą to uchylono zaskarżoną decyzję i umorzono postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek J. K. z dnia 11 sierpnia 2011 r. w sprawie prawidłowości budowy komina w budynku produkcyjno-usługowym, zlokalizowanym przy [...] w P. Jak wynika z treści uzasadnienia przyczyną wydania powyższego rozstrzygnięcia było wszczęcie i przeprowadzenie postępowania na wniosek podmiotu- J. K. -który nie posiadał przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Jednocześnie organ przyjął ustalenie z którym trudno się nie zgodzić, iż interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy niniejszej posiada właściciel działki sąsiedniej o nr ewidencyjnym [...] i [...] M. K.- syn J. K. Jest okolicznością bezsporną , iż z żądaniem kontroli prawidłowości budowy przedmiotowego komina wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, pismem z dnia 11 sierpnia 2011r J. K. Z akt postępowania administracyjnego, jeszcze przed wszczęciem postępowania organ nadzoru budowlanego na podstawie skróconego wypisu ze skorowidza działek wystawionego przez Starostę P. ustalił krąg podmiotów biorących udział w niniejszym postępowaniu w charakterze strony, przyjmując, iż są nimi : inwestorzy I. i M. M. oraz M. K.. Do tych podmiotów organ zaadresował zawiadomienie o wszczęciu postępowania ( vide zwrotne poświadczenia odbioru zawiadomienia z dnia 13.09.2011r.) oraz zawiadomienie o zakończeniu postępowania w trybie art. 10 § 1 kpa ( vide k-11) a przede wszystkim decyzję Nr [...] z dnia [...] października 2011r. Z treści decyzji wynika, iż postępowanie przeprowadzono na wniosek , przy czym organ wyraźnie wskazuje, iż podpisany był ona przez J. K. - ojca właściciela nieruchomości sąsiedniej- M. K. Tak więc działania procesowe organu jednoznacznie wskazują na fakt, iż wadliwość pierwotna przy przyjęciu wniosku J. K. została skutecznie konwalidowana jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zresztą potwierdza sam M. K. poprzez aktywne uczestnictwo w sprawie niniejszej, składając odwołanie od decyzji organu I instancji jak również skargę do tutejszego Sądu. Nie można więc zaakceptować twierdzenia organu odwoławczego, które legło u podstaw wydania zaskarżonej decyzji, iż postępowanie prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego prowadzone było na wniosek podmiotu nie będącego stroną i jako takie podlega umorzeniu na podstawie art. 105 kpa, zaś rozstrzygnięcie w nim zapadłe narusza art. 61 § 4 kpa w zw. z art. 28 kpa. Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 61 4 kpa i art. 28 kpa , bowiem przyczyna dla której organ odwoławczy przyjął tezę o bezprzedmiotowości postępowania toczącego się przed organem I instancji, nie zasługuje na aprobatę. Brak jest również argumentów za przyjęciem stanowiska organu odwoławczego, iż postępowanie w rzeczywistości toczyło się z wniosku J. K. z przyczyn omówionych powyższej zwłaszcza, iż organ I instancji użył w decyzji z dnia [...] października 2011r. sformułowania, iż przeprowadził postępowanie na "wniosek strony". Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu odwoławczego będzie merytoryczne rozpatrzenie sprawy ponownie bowiem jak wyjaśnił to NSA w wyroku z dnia 12 marca 1981 r., SA 472/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 21,organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzyć odwołanie i wydać decyzję zgodnie z treścią art. 138 k.p.a., to jest dokonując merytorycznej i prawnej oceny zasadności zaskarżonej decyzji" i odniesienie się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu M. K. Wobec poczynionych ustaleń, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1271) orzekł jak w pkt I i II sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło