I OSK 834/12

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-04-26

Skład orzekający: Monika Nowicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa, działając w ramach swoich kompetencji, może być uznany za organ administracji publicznej w rozumieniu Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a jego zaniechanie nadania biegu pismu obywatela może stanowić podstawę do skargi na bezczynność?
Ratio decidendi
Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a jego działania lub zaniechania nie podlegają kontroli w trybie skargi na bezczynność. Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa nie przewiduje dla Przewodniczącego obowiązku wydania aktu administracyjnego w indywidualnej sprawie, co wyklucza możliwość zarzucenia mu bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżący B. K. złożył skargę na bezczynność Przewodniczącego Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) w sprawie nie nadania biegu jego wnioskowi dotyczącemu zorganizowanej grupy sędziów i prokuratorów. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) odrzucił skargę jako niedopuszczalną, uznając, że Przewodniczący KRS nie jest organem administracji publicznej i nie jest zobowiązany do wydania aktu administracyjnego w indywidualnej sprawie. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów P.p.s.a., Konstytucji RP oraz Prawa o ustroju sądów administracyjnych, kwestionując status sędziego WSA i skład sądu orzekającego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2012 r., sygn. akt VII SAB/Wa 21/12 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi B. K. na bezczynność Przewodniczącego Krajowej Rady Sądownictwa postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 5 marca 2012 r. (sygn. akt VII SAB/Wa 21/12) odrzucił złożoną przez B. K. skargę na bezczynność Przewodniczącego Krajowej Rady Sądownictwa. Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: B. K. w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze z dnia 9 stycznia 2012 r., na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zw. dalej "P.p.s.a.", zaskarżył bezczynność Przewodniczącego Krajowej Rady Sądownictwa w sprawie nie nadania biegu jego skardze z dnia [...] listopada 2011 r. "o zorganizowanej grupie sędziów szczecińskich o znamionach czynów zabronionych z udziałem prokuratorów, która powinna być rozpoznana jako sprawa indywidualna, także pod kątem uchylenia im immunitetów i zbadana w ramach kompetencji z ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. Nr 126, poz. 714)". Skarżący wskazał, że Krajowa Rada Sądownictwa nie rozpoznała ww. wniosku w trybie art. 28-45 ww. ustawy i wniósł o jego rozpoznanie. W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa, wnosząc o jej odrzucenie, wskazał, że Krajowa Rada Sądownictwa nie jest "organem administracji", zaś w postępowaniu przed nią nie stosuje się Kodeksu postępowania administracyjnego. Rada jest konstytucyjnym organem państwa, a jej zadania, struktura i uprawnienia wynikają wprost z art. 186 i 187 Konstytucji RP. Krajowa Rada Sądownictwa działa na podstawie wskazanej wyżej ustawy i wydanego na jej podstawie art. 22 ust. 1 Regulaminu szczegółowego trybu działania Krajowej Rady Sądownictwa. Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa przewiduje podejmowanie przez Radę uchwał w sprawach indywidualnych, nad którymi kontrolę judykacyjną sprawuje Sąd Najwyższy. Ponadto wskazano, że skarżący nie zalicza się do osób, których praw lub obowiązków może dotyczyć uchwała Rady, a tym samym nie jest osobą, której pismo (żądanie) mogłoby wszcząć wstępowanie w sprawie indywidualnej. Nie jest zatem uczestnikiem postępowania, a jego pismo nie wymagało wydania żadnego z aktów, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., a tylko w takich przypadkach ustawa dopuszcza skargę na bezczynność organów. Odrzucając skargę – na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. -Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, ją za niedopuszczalną. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wywodził, że kompetencje Przewodniczącego Rady jako członka Prezydium Rady i organu Rady ograniczają się wyłącznie do funkcji reprezentacyjnych i organizacyjnych, ponieważ jako członek Prezydium Rady kieruje pracami Rady oraz zapewnia właściwe funkcjonowanie Rady między posiedzeniami plenarnymi, a w szczególności przygotowuje projekty porządku posiedzeń plenarnych Rady. Natomiast tylko w nagłych przypadkach, wymagających podjęcia działań między posiedzeniami plenarnymi Rady, Prezydium Rady może w jej imieniu podejmować czynności należące do kompetencji Rady, z wyjątkiem załatwiania spraw indywidualnych. Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa, jako organ Rady nie był zatem obowiązany do wydania jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej z wniosku z dnia [...] listopada 2011 r. złożonego przez B. K., które mogłoby posiadać walor aktu administracyjnego. W przepisach ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa brak jest – zdaniem Sądu - normy kompetencyjnej, która pozwalałaby Przewodniczącemu na podjęcie któregokolwiek z aktów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Oznacza to, że w związku z brakiem nadania pismu skarżącego biegu, Przewodniczącemu Rady nie można było skutecznie zarzucić, iż pozostawał w bezczynności, o jakiej mowa w "art. 3 § 8 p.p.s.a.", co czyniło przedmiotową skargę niedopuszczalną. B. K. w złożonej skardze kasacyjnej, zaskarżając postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości, zarzucił mu: 1. "naruszenie art.6 § 1 pkt 3 u.s.a. przez to , że sędzia WSA Mariola Kowalska nie jest sędzią WSA przez to , że nie wykazała z mocy ustawy z dnia 23 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153 , poz.1269 ze zm.; nazywana "u.s.a.") przy swoim nazwisku tytułu magistra , skoro ustawodawca normuje , że "Do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego może być powołany ten , kto ukończył wyższe studia prawnicze w Polsce i uzyskał tytuł magistra" , co z woli ustawodawcy musi być ujawnione przy nazwisku w orzeczeniu pod rygorem procesowym , że orzekała osoba nie będąca sędzią WSA w rozumieniu art.16 p.p.s.a. odbierając uprawnienia ustawowe Skarżącemu z art.45 Konstytucji;" 2. "naruszenie art.16 p.p.s.a. przez to , że z woli ustawodawcy sąd administracyjny orzeka w składzie trzech sędziów jawnie, a zaskarżone orzeczenie wydała jedna osoba z zarzutem z pkt 1 petitum, jest również sprzeczne z art.45 Konstytucji;" 3. "naruszenie art.3 § 2 pkt 4 i pkt 8 p.p.s.a. w powiązaniu z art.3 ust. 1 pkt 1 , art.16 ust. 1, art.17 ust. 1 pkt 2, art. 29, art. 30, art. 33 , art. 42 , art. 44 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2011 r. Nr 126 , poz.714 ; nazywana: "ustawa o KRS" oraz " organ - Przewodniczący KRS" ) przez to , że rażąco błędnie ocenia treść aktu prawnego - ustawę o KRS w tym pojęcie organu - Przewodniczącego KRS bezzasadnie odmawiając tego statusu z ustawy o KRS oraz rażąco błędnie ocenia skargę Skarżącego opartą na dokumentach , które odebrały Skarżącemu wolność przez sędziów i przez prokuratorów tego czasu sprzecznie z art.30, art.31 ust. 1 , art.32 , art.41 ust. 1 , art.45, art.65, art.77 Konstytucji wyrządzając szkody i krzywdy z art.417 § 1 k.c. z art.23 k.c. art. 24 k.c. wbrew ustrojowi Rzeczypospolitej Polskiej z art.2, art.4, art.7, art.8, art. 10, art.87 ust. 1 Konstytucji, co wynika ze stanu faktycznego skargi Skarżącego, które to zachowania podlegają kontroli przez organa ustawy o KRS z zarzutem, że organa władzy publicznej w ramach nihilizmu prawnego oraz wulgaryzmu prawnego nie analizują i nie wyciągają wniosków , niszcząc tym samym Naród Polski - Suwerena z art.4 Konstytucji: " Władza zwierzchnia w Rzeczypospolitej Polskiej należy do Narodu, skoro władzą podrzędną jest władza zawarta w art. 10 Konstytucji (ustawodawcza, wykonawcza, sądownicza), a odmienne czyny i zachowania organów władzy publicznej sądowej w sprawie , prowadzą też do wniosku i zarzutu , iż ustawę z 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa należy uchylić , gdyż jest to kodyfikacja wyrosła z PRL , by chronić PRL nie istniejący - odrzucony na rzecz ustroju Rzeczypospolitej Polskiej". Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący kasacyjnie wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Odnosząc się do pierwszego z podniesionych zarzutów skarżący kasacyjnie wywodził, że osoba wchodząca w skład Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wydał kwestionowane orzeczenie, nie jest sędzią bowiem w sentencji postanowienia obok jej imienia i nazwiska nie wskazano tytułu magistra. Spełnienie zaś tego wymogu jest niezbędne, aby zajmować stanowisko sędziego. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 16 P.p.s.a. skarżący kasacyjnie twierdził, iż w świetle w/w przepisu sąd administracyjny orzeka w składzie trzech sędziów na posiedzeniu jawnym. W niniejszym przypadku Sąd I instancji orzekł w składzie jednoosobowy na posiedzeniu niejawnym nie podając żadnej podstawy prawnej uzasadniającej tego rodzaju odstępstwo. Naruszył przy tym art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Odnosząc się do ostatniego z podniesionych zarzutów, skarżący kasacyjnie uznał, że przedmiotem wniesionej przez niego skargi jest bezczynność organu w zakresie, w jakim był on zobligowany dokonać czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Jego zdaniem ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa odnosi się do działalności publicznej, co wynika z zawartych w niej przepisów. Akt ten reguluje kompetencje Krajowej Rady Sądownictwa w zakresie wydawania aktów i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z ustawy o KRS dotyczących sędziów oraz ich zachowań wobec obywateli na gruncie art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 8 i 87 ust. 1 tego aktu. W ocenie skarżącego kasacyjnie, sądy administracyjne w ramach kontroli działalności administracji publicznej zobligowane są udzielać ochrony obywatelom przed bezprawnymi działaniami sędziów, które powinny podlegać ocenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Strona zarzuciła także Sądowi Wojewódzkiemu błędne przyjęcie, że Przewodniczący KRS nie jest organem w rozumieniu ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa. Skarżący kasacyjnie stwierdził też, że Sąd I instancji w niniejszej sprawie błędnie zastosował art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. W piśmie z dnia 5 kwietnia 2012 r. podpisanym przez Wiceprzewodniczącą Krajowej Rady Sądownictwa, Rada ta wyjaśniła m. in., iż tytuł zawodowy, bądź naukowy sędziego orzekającego nie stanowi niezbędnego elementu sentencji orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Poza tym kwalifikacje zawodowe osób orzekających w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej podlegają weryfikacji podczas postępowania w przedmiocie obsadzenia stanowisk sędziowskich. Ponadto zauważono, że w ustawie z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa brak jest normy kompetencyjnej nakazującej Przewodniczącemu Rady wydanie aktu lub podjęcie czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Niedopuszczalnym w związku z tym było wniesienie przez stronę skargi na bezczynność organu, o której mowa w § 2 pkt. 8 tego artykułu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Z tego powodu postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało wyłącznie na badaniu zasadności wskazanych przez stronę podstaw kasacyjnych, które nie zasługują na uwzględnienie. Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 6 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Weryfikacja wymogów, jakie zobowiązany jest spełniać kandydat do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego następuje bowiem w momencie obsadzenia stanowiska sędziowskiego. W tym czasie każdy z kandydatów podlega ocenie pod kątem sprostania wymogom formalnym opisanym w art. 6 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, do których zalicza się m. in. wymóg dysponowania tytułem magistra prawa. Taką procedurę przeszła również sędzia WSA Mariola Kowalska o czym świadczy uzyskanie przez nią nominacji sędziowskiej. Niewskazanie powyższego tytułu zawodowego lub tytułu naukowego w sentencji kwestionowanego postanowienia nie może zatem świadczyć o braku spełniania przez w/w sędziego wskazanego wymogu. Ustawodawca bowiem w art. 138 P.p.s.a., który – z uwagi na treść art. 166 P.p.s.a. – odnajduje odpowiednie zastosowanie do postanowień, nie przewidział wymogu umieszczania w sentencji tego orzeczenia tytułu zawodowego członków składu orzekającego sądu administracyjnego wydającego takie orzeczenie. Również zarzut naruszenia art. 16 P.p.s.a. nie został oparty na usprawiedliwionych podstawach. Zgodnie z art. 58 § 3 P.p.s.a. postanowienie, na mocy którego sąd odrzuca złożoną przez stronę skargę, może zostać wydane na posiedzeniu niejawnym. To zaś legitymowało Sąd Wojewódzki – na podstawie art. 16 § 2 P.p.s.a. – do wydania tego rodzaju orzeczenia w składzie jednoosobowym. Wprawdzie Sąd Wojewódzki nie podał wskazanych wyżej przepisów w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, jednak uchybienie to nie miało wpływu na jego prawidłowość. Nie można także uznać, że takie obsadzenie składu Sądu stanowiło naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ma bowiem wpływu na sprawiedliwe rozpoznanie sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Wskazanego przepisu nie narusza także okoliczność wydania powyższego postanowienia na posiedzeniu niejawnym, bowiem nie tylko nie ograniczało stronie czynnego uczestnictwa w postępowaniu, w tym możliwości ustosunkowania się do podniesionych przez organ argumentów, lecz także odnajdowało swe podstawy w przepisie rangi ustawowej. Nie naruszało zatem przysługującego skarżącemu prawa do sądu, które odnajduje swe źródła w powołanym wyżej przepisie. Nie zasługuje również na uwzględnienie ostatni z podniesionych przez skarżącego kasacyjnie zarzutów, który w swej istocie sprowadza się do twierdzenia, że - wbrew stanowisku Sądu I instancji - Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa, jako organ administracji publicznej, zobowiązany był dokonać czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., polegającej na nadaniu biegu wniesionego przez B. K. pisma z dnia [...] listopada 2011 r. Stanowisko to jest nieprawidłowe. Żaden bowiem przepis ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa – jak słusznie uznał Sąd Wojewódzki – nie nakładał na ten organ, który nie jest notabene organem administracji publicznej, obowiązku dokonania takiej czynności. Obowiązek ten nie wynikał w szczególności z powołanych przez skarżącego kasacyjnie przepisów w/w ustawy. Wskazane zachowanie nie mogło zatem stanowić czynności określonej przepisem art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., przez którą rozumie się konkretną czynność materialno-prawną z zakresu administracji publicznej stanowiącą władcze rozstrzygnięcie organu w indywidualnej sprawie, dotyczącą stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Powyższe zasadnie zatem prowadziło do wniosku, że nienadanie przez w/w organ biegu "skardze" z dnia [...] listopada 2011 r., nie mogło uzasadniać zarzucenia Przewodniczącemu KRS pozostawania w bezczynności, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Sąd Wojewódzki słusznie w związku z powyższym odrzucił przedmiotową skargę – na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. – jako niedopuszczalną. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny - w oparciu o art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło