I SA/Rz 158/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie WSA Tomasz Smoleń /spr./ SO del. Jarosław Szaro Protokolant ref. st. Eliza Kaplita po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2012r. spraw ze skarg Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa w R. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2011r. nrnr [...], [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 i 2008 rok 1) uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2011r. nrnr [...], [...], 2) określa, że decyzje wymienione w pkt. 1) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa w R. kwotę 560 zł.(słownie: pięćset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 4) zarządza na rzecz skarżącego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa w R. zwrot kwoty 800 zł. ( słownie : osiemset złotych) tytułem nadpłaconego wpisu od skargi. Zaskarżonymi decyzjami Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uchyliło decyzje Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2011 r., Nr [...] i Nr [...] określającą Inspektoratowi Ochrony Roślin i Nasiennictwa w R. zobowiązanie podatkowe za lata 2007 i 2008. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), w związku z art. 1 a ust. 1 pkt 5, art. 2 ust. 1 pkt 2, ust. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a i art. 4 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zmianami). Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych wynika, że organ I instancji ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2008 w łącznej kwocie 2.538 zł w tym podatek za grunt o powierzchni 1261 m ² w kwocie 378,30 zł za budynki o powierzchni 373,63 m² , w tym "strych" w kwocie 2.159,58 zł. Z powyższym nie zgodził się Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa w R. podnosząc, że objęty podatkiem "strych" ma charakter nieużytkowy i w związku z tym nie powinien podlegać opodatkowaniu. Gdyby ustawodawca chciał objąć podatkiem od nieruchomości poddasze, niezależnie od tego czy jest ono użytkowe czy też nie, to, zdaniem podatnika, pominąłby w art. 1 a ust. 1 pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przymiotnik "użytkowe". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uchyliło decyzje Prezydenta Miasta w P. ale nie z przyczyn podnoszonych w odwołaniu. Powodem kasatoryjnego rozstrzygnięcia organu odwoławczego było wskazanie, że protokół z pomiaru powierzchni budynku zawierał wady w postaci braku danych dotyczących powierzchni strychu jak i sposobu jego pomiaru, a ponadto nie był podpisany przez wszystkie osoby biorące udział w czynnościach. Na poparcie swojego stanowiska organ przytoczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2000 r., sygn. akt III SA 365/99, w którym Sąd stwierdził, że protokół utrwalający przebieg oględzin jest dowodem w postępowaniu tylko wówczas, gdy jest zgodny z prawem ( art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej), a więc gdy został sporządzony w sposób określony w przepisach rozdziału 9 działu IV Ordynacji podatkowej. Niezadowolony z takiego rozstrzygnięcia Wojewódzki Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa w R. złożył do tutejszego Sądu identycznie brzmiące skargi domagając się uchylenia zaskarżonych decyzji oraz decyzji je poprzedzających a także zasądzenia kosztów postępowania. W skargach zakwestionował przyjętą przez organ interpretację pojęcia powierzchni użytkowej budynku, do której organ zaliczył również powierzchnię strychu, pomimo tego że miał on charakter nieużytkowy. Nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że przedmiotowy "strych" stanowi kondygnację w rozumieniu przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Strona skarżąca przeczy temu wskazując, że górna powierzchnia strychu nie jest stropem ani też stropodachem, tylko płaszczyzną dachu, co nie jest zgodne z definicją kondygnacji wskazaną w § 3 pkt. 16 tego rozporządzenia. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując argumenty, które legły u podstaw wydania zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z mocy art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie; kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art.145 §1pkt 1 Sąd uchyli decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego jak i procesowego co musiało skutkować wyeliminowaniem zaskarżonych decyzji jak również decyzji je poprzedzających z obrotu prawnego. Wprawdzie zaskarżonymi decyzjami Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzje Prezydenta Miasta P. celem przeprowadzenia ponownego postępowania, do czego zmierza również wyrok tutejszego Sądu, jednak wytyczne jakie zawarto w uzasadnieniach do decyzji nie naprawią stwierdzonych przez Sąd wad postępowania a jedynie doprowadzą do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania. Kwestię wymiaru podatku od nieruchomości reguluje ustawa o podatkach i opłatach lokalnych z dnia 12 stycznia 1991 r. (Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ). Podstawę zaś wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków – art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2005 r. Nr 240 poz. 2027 ). W aktach administracyjnych brak jest ewidencji objętych opodatkowaniem budynków, co niewątpliwie stanowi uchybienie proceduralne organu w zakresie zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego – art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Swoje ustalenia organ I instancji oparł na dowodzie z oględzin i sporządzonym na ich podstawie protokole, co z kolei stało się podstawą uchylenia decyzji przez organ odwoławczy, z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości protokołu. Tymczasem analiza sprawy wskazuje na to, że kwestią sporną w niniejszej sprawie jest nie tyle powierzchnia "strychu" co kwestia jego opodatkowania. Przesądzenie zatem, że strych nie będzie podlegał opodatkowaniu uczyni zbędnymi ustalenia w zakresie jego powierzchni, a do takich wniosków doszedł Sąd w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 tej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podstawę opodatkowania dla budynków lub ich części stanowi powierzchnia użytkowa. Przez powierzchnię użytkową budynku lub jego części rozumie się, zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 5 ustawy powierzchnię mierzoną po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych; za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasze użytkowe. O ile nie budzi wątpliwości interpretacyjnych jak należy rozumieć powierzchnię użytkową wszystkich kondygnacji w tym garaży podziemnych, piwnic i suteren o tyle powierzchnia poddasza użytkowego, na co wskazuje również niniejsza sprawa, nie jest jasna. Ustawodawca definiując pojęcie powierzchni użytkowej budynku za pomocą innego niezdefiniowanego pojęcia - powierzchni poddasza użytkowego ( nieznane przez nieznane ) stworzył sytuację, w której dla odkodowania znaczenia użytego pojęcia konieczna jest jego dalsza wykładnia. Dokonując wykładni tego pojęcia zgodzić należy się ze stroną skarżącą, że użyty przez ustawodawcę zwrot "użytkowe" tylko w stosunku do poddasza nie jest wynikiem przeoczenia lecz racjonalnego działania ustawodawcy, który w odróżnieniu od pozostałych kondygnacji budynku, tą jego część objął opodatkowaniem pod warunkiem spełnienia kryterium użytkowości. Posługując się określeniem użytkowe ustawodawca nawiązał do pojęcia definiowanego, którym jest powierzchnia użytkowa budynku, zatem należy przyjąć, kierując się racjonalnością ustawodawcy, że określenie to zostało użyte w tym samym znaczeniu i nawiązuje do przeznaczenia opodatkowanego budynku. Za takim rozumieniem tego pojęcia przemawia również definicja pomieszczenia użytkowego zawarta w poprzednio obowiązującym rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 140). W §3 pkt 7 tego rozporządzenia wskazano, że przez pomieszczenie użytkowe rozumie się pomieszczenie spełniające funkcje zgodne z przeznaczeniem budynku i nie będące pomieszczeniem gospodarczym lub technicznym. Z dokumentacji fotograficznej zalegającej w aktach administracyjnych wynika bezspornie, że poddasze stanowi niewykończoną część budynku. Ściany nie są otynkowane, podłoga z płytek betonowych, gdzieniegdzie całkowicie porozbijanych. Całość świadczy o tym, że ta część budynku, w stanie jak z fotografii, nie nadaje się do korzystania w sposób zgodny z jego przeznaczeniem. Wobec powyższego nie można przyjąć, że objęty przedmiotem sporu strych stanowi poddasze użytkowe w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Mając to wszystko na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Orzeczenie w przedmiocie wykonalności znajduje oparcie w art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).