IV SA/Wa 2015/11
WyrokWSA w Warszawie2012-04-27
Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Marian Wolanin
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Skarbu Państwa za rentę, wydana w 1977 r., może zostać uznana za nieważną z powodu rzekomego skierowania jej wyłącznie do jednego ze współwłaścicieli (męża), z pominięciem jego żony, mimo że w dokumentacji pojawia się wzmianka o obojgu małżonkach?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ nadzoru prawidłowo ocenił, iż nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z 1977 r. Wskazano, że decyzja o przejęciu gospodarstwa rolnego za rentę została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami, a zarzut skierowania jej wyłącznie do jednego ze współwłaścicieli (J.P.) z pominięciem jego żony (M.P.) jest bezzasadny. W dokumentacji pojawia się wzmianka o obojgu małżonkach, co wyklucza rażące naruszenie prawa.Stan faktyczny
J.G. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy z 1977 r. o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Skarbu Państwa za rentę, zarzucając, że decyzja błędnie wskazywała jako właściciela wyłącznie J.P., podczas gdy nieruchomość stanowiła majątek wspólny małżonków P., a przekazanie nastąpiło bez zgody żony. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że małżonkowie spełnili warunki do uzyskania renty i złożyli zgodny wniosek, a decyzja dotyczyła obojga. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister utrzymał w mocy swoją decyzję. J.G. wniosła skargę do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędzia WSA Marian Wolanin, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2011 r. nr [..] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę -
W dniu [...] kwietnia 2009r. J.G. reprezentowana przez pełnomocnika adwokata W.C. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy w M. z dnia [...] czerwca 1977r., znak: [...] orzekającej o przejęciu na własność Skarbu Państwa za rentę gospodarstwa rolnego, położonego we wsi B., gmina M., stanowiącego własność M. i J. P.
W uzasadnieniu swojego wniosku J.G. podała, że zaskarżona decyzja w sposób nieprawidłowy wskazywała jako właściciela nieruchomości wyłącznie J.P. podczas, gdy małżonkowie P. nabyli przejętą na Skarb Państwa nieruchomość do majątku objętego wspólnością ustawową małżeńską. Ponadto wnioskodawczyni zarzuciła, że J.P. przekazał gospodarstwo bez zgody swojej żony M.P.. Wojewoda przekazał wniosek według właściwości Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2011r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku J.G. - odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w M. z dnia [...] czerwca 1977r., znak: [...], orzekającej o przejęciu na własność Skarbu Państwa za rentę gospodarstwa rolnego, położonego we wsi B., gmina M., stanowiącego własność M. i J. P.
W uzasadnieniu Minister wskazał, iż zarzut wnioskodawczyni, iż zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa należy uznać za niesłuszny. Wyjaśnił, iż kwestionowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja z dnia [...] czerwca 1977 r. została wydana na podstawie ustawy z dnia 29 maja 1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz.U. Nr 21, poz. 118).
W myśl tej ustawy rolnikowi przysługiwała renta gdy przekazał on na swój wniosek wszystkie nieruchomości wchodzące w skład tego gospodarstwa, obejmujące co najmniej 2 ha gruntów rolnych i leśnych , a ponadto:
1) osiągnął wiek: 65 lat mężczyzna, a 60 lat kobieta albo
2) zaliczony został do jednej z grup inwalidów, w myśl przepisów o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
Ponadto zgodnie z art. 2 w/w ustawy nieruchomości stanowiące współwłasność mogą być przekazane na własność Państwa tylko za zgodą wszystkich współwłaścicieli.
Z akt sprawy, a w szczególności ze znajdującej się w nich decyzji przyznającej rentę z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego na własność państwa z dnia [...] września 1977r. wynika, że M. i J. P. osiągnęli wiek 60 i 65 lat, a ich gospodarstwo przekraczało powierzchnię 2 ha, zatem spełniali warunki niezbędne do uzyskania renty wymienione w art. 9 ustawy z dnia 27 października 1977r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin.
Minister wskazał, iż spełnione zostały także przesłanki z art. 2 w/w ustawy. M. i J. P. w dniu [...] kwietnia 1977r. złożyli ustnie wniosek o przejęcie gospodarstwa rolnego w zamian za rentę ze względu na podeszły wiek i słaby stan zdrowia. Za niesłuszny należy uznać zarzut wnioskodawczyni, że w decyzji Naczelnika Gminy w M. z dnia [...] czerwca 1977r., jako właściciel nieruchomości wymieniony jest wyłącznie J.P. Z punktu 1 w/w wyraźnie wynika, że została ona skierowana do J.P. syna L. oraz jego żony M.P.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, iż wobec powyższego w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki, do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w J.
Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. J.G. reprezentowanej przez pełnomocnika adwokata W.C. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, podkreślając, iż pkt 1 ocenianej decyzji Naczelnika Gminy w M. z dnia [...] czerwca 1977r. dotyczy wyłącznie J.P. syna L. i M. nie zaś M. P.
Decyzją dnia [...] październik a 2011 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po rozpatrzeniu wniosku J.G. o ponowne rozpatrzenie sprawy - zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w M. z dnia [...] czerwca 1977r., znak: [...], orzekło utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu decyzji Minister podkreślił, iż w dacie wydawania ocenianej w niniejszym postępowaniu decyzji małżonkowie P. spełniali warunki niezbędne do uzyskania renty, a przejęcie gospodarstwa rolnego nastąpiło na ich zgodny wniosek. Za bezzasadny organ uznał zarzut, iż decyzja Naczelnika skierowana została wyłącznie do J.P., albowiem fraza określająca adresatów decyzji tj. "P. J. s.L. i M. " pojawia się w ww. dokumencie pięciokrotnie, jest zaś mało prawdopodobne, aby pięciokrotnie powtórzono błąd w deklinacji. Ponadto w punkcie 5 przedmiotowej decyzji, małżonkowie zostali wymienieni oddzielnie, a P. J. określony jest jako syn L.
Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. J.G. reprezentowana przez adwokata W.C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podtrzymując stanowisko, iż decyzja Naczelnika Gminy w M. z dnia [...] czerwca 1977 r. dotyczy wyłącznie J.P. syna L. i M. nie zaś M. P.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz.270) - dalej w skrócie: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli godności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o wskazane kryteria Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi została wydana w trybie określonym w art. 156 i nast. k.p.a. Rolą organu nadzoru było zatem ustalenie, czy Naczelnika Gminy w M. z dnia [...] czerwca 1977r., znak: [...], orzekająca o przejęciu na własność Skarbu Państwa za rentę gospodarstwa rolnego, położonego we wsi B., gmina M., stanowiącego własność M. i J. P., została wydana przy spełnieniu wszystkich wymagań określonych w obowiązujących wówczas przepisach prawnych, w szczególności, czy spełnienie tych wymagań zostało należycie wyjaśnione i udokumentowane.
Organ nadzoru oceniał zatem, czy organ wydający decyzję o przejęciu gospodarstwa prawidłowo ustalił czy zachodzą wszystkie wymagane przesłanki do wydania takiej decyzji. Z akt sprawy wynika, że organ nadzoru wywiązał się z tego obowiązku należycie.
Podstawę prawną decyzji Naczelnika Gminy w M. z dnia [...] czerwca 1977r., stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 maja 1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne. W myśl tej ustawy rolnikowi przysługiwała renta gdy przekazał on na swój wniosek wszystkie nieruchomości wchodzące w skład tego gospodarstwa, obejmujące co najmniej 2 ha gruntów rolnych i leśnych , a ponadto: 1 .osiągnął wiek: 65 lat mężczyzna, a 60 lat kobieta albo 2.zaliczony został do jednej z grup inwalidów, w myśl przepisów powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
Ponadto zgodnie z art. 2 w/w ustawy nieruchomości stanowiące współwłasność mogą być przekazane na własność Państwa tylko za zgodą wszystkich współwłaścicieli. Z akt sprawy, a w szczególności ze znajdującej się w nich decyzji przyznającej rentę z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego na własność państwa z dnia [...] września 1977r. wynika, że M. i J. P. osiągnęli wiek 60 i 65 lat, a ich gospodarstwo przekraczało powierzchnię 2 ha, zatem spełniali warunki niezbędne do uzyskania renty wymienione w art. 9 ustawy z dnia 27 października 1977r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin. M. i J. P. w dniu [...] kwietnia 1977r. złożyli ustnie wniosek o przejęcie gospodarstwa rolnego w zamian za rentę ze względu na podeszły wiek i słaby stan zdrowia.
Jednocześnie Sąd nie podzielił zarzutu skargi, iż decyzja Naczelnika Gminy w M. z dnia [...] czerwca 1977r., skierowana została wyłącznie do J.P., z pominięciem jego żony M.P., co stanowi rażące naruszenie prawa. Za zasadne uznać należy stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozowju Wsi, iż fraza określająca adresatów decyzji tj. "P. J. s. L. i M. " pojawia się w ww. dokumencie pięciokrotnie, jest zaś mało prawdopodobne, aby pięciokrotnie powtórzono błąd w deklinacji. Ponadto w punkcie 5 przedmiotowej decyzji, małżonkowie zostali wymienieni oddzielnie, a P. J. określony jest jako syn L. Wobec powyższego uznać należy, iż prawidłowo przyjął Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, iż ziściły się przesłanki uzasadniające wydanie decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego za rentę i w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki, do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy M. z dnia [...] czerwca 1977 r.
Dlatego też Sąd na podstawie art. 151 skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło