II FZ 517/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, po rozpoznaniu w dniu 5 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 914/12 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 10 stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia zabezpieczenia należności budżetowych z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2012 r., w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 914/12, odmówił przywrócenia M. K. – nazywanemu dalej "Skarżącym", terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Z uzasadnienia postanowienia sądu pierwszej instancji wynika, że pełnomocnik Skarżącego w dniu 19 marca 2012 r. otrzymał wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez uiszczenie wpisu sądowego. Termin do uiszczenia wpisu od skargi upłynął w dniu 26 marca 2012 r. W okresie od dnia 26 lutego 2012 r. do dnia 26 marca 2012 r. Skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim i poddawany był specjalistycznemu leczeniu poza W.. Jego pełnomocnik, po otrzymaniu wezwania, bezskutecznie próbował nawiązać kontakt ze Skarżącym w celu poinformowania go o konieczności uiszczenia wpisu. Skarżący sam skontaktował się z pełnomocnikiem w dniu 28 marca 2012 r. i przekazał środki do uiszczenia wpisu sądowego. W tym stanie rzeczy, pełnomocnik Skarżącego złożył wniosek o przywróceniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wskazanym na wstępie postanowieniem sąd pierwszej instancji oddalił powyższy wniosek. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że profesjonalny pełnomocnik podlega dodatkowym wymogom związanym z wykonywaniem zawodu, w związku z czym oczekiwać należy od niego należytej staranności w prowadzeniu spraw przed sądem. Pełnomocnik Skarżącego składając skargę bez opłaty powinien się spodziewać otrzymania wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. Brak kontaktu pomiędzy Skarżącym a jego pełnomocnikiem w okresie choroby Skarżącego nie może stanowić okoliczności potwierdzającej brak winy pełnomocnika. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko wówczas, gdy pełnomocnik Skarżącego dołożył wszelkiej należytej staranności, aby dokonać czynności procesowej. Fakt przebywania Skarżącego na zwolnieniu lekarskim w trakcie biegu terminu do uiszczenia wpisu od skargi, nie daje podstaw do uznania, że pełnomocnik dochował należytej staranności w zakresie zagwarantowania zadośćuczynienia przez stronę obowiązkowi uiszczenia należnego wpisu. Na uchybienie terminu w sposób zawiniony wpływ ma okoliczność, że pełnomocnik nie poczynił ze stroną, w okresie poprzedzającym chorobę mocodawcy, uzgodnień co do zabezpieczenia kwot umożliwiających opłacenie skargi wpisem stałym. Sąd odmówił również racji argumentom pełnomocnika co do braku ciężaru ponoszenia kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Fakt, iż materialny obowiązek uiszczenia opłaty ciąży na samej stronie, nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku zapewnienie skuteczności czynności procesowej, dokonywanej w granicach pełnomocnictwa. Obowiązku tego nie należy utożsamiać z koniecznością uiszczenia opłaty z własnych środków pełnomocnika, lecz z taką organizacją prowadzenia spraw strony w postępowaniu sądowym, która zapewni skuteczne dochodzenie jej praw i interesów. Pełnomocnik Skarżącego wniósł na powyższe postanowienie zażalenie, zarzucając mu naruszenie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". W ocenie pełnomocnika nie można wymagać od niego przewidywnia wszelkich zdarzeń losowych, takich jak choroba, która jest sytuacją nadzwyczajną i niezależną od Skarżącego i jego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 P.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu, spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony, dochowanie terminu do wniesienia wniosku oraz dopełnienie uchybionej czynności. Oceniając brak winy w uchybieniu terminu Sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, stosując obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy, mamy do czynienia tylko w sytuacji, gdy terminowi uchybiono z przyczyn niezależnych od strony. Jeżeli w sprawie ustanowiono pełnomocnika, również jego postępowanie jest brane przez Sąd pod rozwagę przy ocenie zawinienia. Udzielenie pełnomocnictwa nie przerzuca na profesjonalnego pełnomocnika ciężarów finansowania postępowania sądowoadministracyjnego, jednakże pełnomocnik, któremu powierzono prowadzenie sprawy odpowiada za dokonywanie czynności procesowych w imieniu strony. Skuteczność dokonania przed sądem czynności, polegającej na wniesieniu pisma wszczynającego postępowanie w sprawie, zależy od uiszczenia wpisu (por. art. 230 § 1 i § 2 P.p.s.a.). Fakt, że materialny obowiązek uiszczenia opłaty ciąży na samej stronie, nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku zapewnienie skuteczności czynności procesowej, dokonywanej w granicach pełnomocnictwa. Obowiązku tego nie należy utożsamiać z koniecznością uiszczenia opłaty z własnych środków pełnomocnika, lecz z taką organizacją prowadzenia spraw strony w postępowaniu sądowym, która zapewni skuteczne dochodzenie jej praw i interesów. Pełnomocnik winien, kierując się logiką i doświadczeniem zawodowym związanym z prowadzeniem spraw sądowych czynić przewidywania co do przebiegu czynności procesowych. Brak porozumienia pomiędzy pełnomocnikiem a klientem odnośnie konieczności zabezpieczenia ze środków strony kwot na prowadzenie sprawy sądowoadministracyjnej, należy uznać za brak staranności pełnomocnika, który ma obowiązek dbać o właściwą komunikację z klientem, w tym informować mocodawcę o konieczności ponoszenia kosztów sądowych. W rozpoznawanej sprawie nie uprawdopodobniono, że strona, działająca za pośrednictwem pełnomocnika nie ponosi winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Samo udowodnienie faktu, że strona przebywała na zwolnieniu lekarskim w trakcie biegu terminu, nie daje podstaw do uznania, że pełnomocnik dochował należytej staranności w zakresie zagwarantowania zadośćuczynienia przez stronę obowiązkowi uiszczenia należnego wpisu. Na uchybienie terminu w sposób zawiniony wpływa sama okoliczność, że pełnomocnik nie poczynił ze stroną, w okresie poprzedzającym chorobę mocodawcy, uzgodnień co do zabezpieczenia kwot umożliwiających opłacenie skargi wpisem stałym Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji