I SA/Kr 2045/11

WyrokWSA w Krakowie2012-05-08

Skład orzekający: Inga Gołowska, Agnieszka Jakimowicz, Jarosław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Zarządu Powiatu zmieniająca wysokość dotacji oświatowych dla szkół niepublicznych, która obniża te dotacje z mocą wsteczną, narusza zasadę niedziałania prawa wstecz i tym samym interes prawny szkoły?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały Zarządu Powiatu, która obniżała dotacje oświatowe z mocą wsteczną, uznając to za naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz, będącej elementem demokratycznego państwa prawnego. W pozostałym zakresie skargę oddalono, ponieważ zmiany wprowadzone uchwałą, w tym podwyższenie stawek dla niektórych zawodów medycznych, nie pogarszały sytuacji prawnej pozostałych adresatów.
Stan faktyczny
Akademia "Z" zaskarżyła uchwałę Zarządu Powiatu w Oświęcimiu zmieniającą uchwałę z 2010 r. w sprawie ustalenia wysokości dotacji rocznej na jednego ucznia ponadgimnazjalnej szkoły niepublicznej. Skarżąca zarzuciła, że uchwała z 2011 r. obniżała dotacje z mocą wsteczną, naruszając tym samym jej interes prawny i zasadę niedziałania prawa wstecz, szczególnie w odniesieniu do zawodów medycznych i liceum dla dorosłych. Zarząd Powiatu argumentował, że stawki dotacji są weryfikowane po zakończeniu roku budżetowego i dostosowywane do faktycznych wydatków.
Rozstrzygnięcie
I. Stwierdzono nieważność paragrafu I zaskarżonej uchwały w części dotyczącej nadania nowego brzmienia paragrafowi I pkt 7 uchwały nr 51/537/2010 Zarządu Powiatu w Oświęcimiu z dnia 6 kwietnia 2010r. II. W pozostałym zakresie skargę oddalono. III. Zasądzono od Zarządu Powiatu w Oświęcimiu na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 300 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 2045/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 maja 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska, Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2012 r., sprawy ze skargi Akademii "Z" w O., na uchwałę Zarządu Powiatu w Oświęcimiu, z dnia 19 kwietnia 2011 r. Nr 48/68/2011, w przedmiocie zmiany uchwały Nr 51/537/2010 I. stwierdza nieważność paragrafu I zaskarżonej uchwały w części dotyczącej nadania nowego brzmienia paragrafowi I pkt 7 uchwały nr 51/537/2010 Zarządu Powiatu w Oświęcimiu z dnia 6 kwietnia 2010r., II. w pozostałym zakresie skargę oddala, III. zasądza od Zarządu Powiatu w Oświęcimiu na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 300 zł (trzysta złotych). Zarząd Powiatu w Oświęcimiu w uchwale Nr 51/537/2010 z dnia 6 kwietnia 2010 r. - podjętej na podstawie art. 32 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.), dalej "u.s.p.", i art. 90 ust. 2, 2a, 3 i ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz uchwały Rady Powiatu w Oświęcimiu Nr XLI/292/2009 z dnia 2 grudnia 2009 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji szkołom publicznym prowadzonym przez inne podmioty niż jednostki samorządu terytorialnego i ministrowie, szkołom niepublicznym o uprawnieniach szkół publicznych oraz placówkom niepublicznym oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości przyznawanych dotacji - ustalił z dniem 1 stycznia 2010 r. min. kwotę dotacji rocznej na jednego ucznia ponadgimnazjalnej szkoły niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej (§ 1): 1. w liceum ogólnokształcącym dla młodzieży – 4 800, 53 zł 2. w uzupełniającym liceum ogólnokształcącym dla dorosłych – 1 830,16 zł 3. w szkole zawodowej dla młodzieży – 5 643,51 zł 4. w technikum uzupełniającym dla dorosłych – 1 740,15 zł 5. w szkołach policealnych dla dorosłych, z wyjątkiem wymienionych w pkt 6 – 1 740,15 zł 6. w szkołach policealnych medycznych: a. technik farmaceuta – 2 855,24 zł b. ratownik medyczny – 3 067,26 zł c. opiekun medyczny – 1 213,80 zł 7. w liceum ogólnokształcącym dla dorosłych – 1 884,70 zł wg kalkulacji kosztów jak w załączniku nr 1 do 4 uchwały. Powyższa uchwała weszła w życie z dniem podjęcia. Następnie uchwałą z dnia 19 kwietnia 2011 r., Nr 48/68/2011, Zarząd Powiatu w Oświęcimiu zmienił uchwałę z dnia 6 kwietnia 2010 r. w ten sposób, że jej §1 pkt 2,4,5,6 i 7otrzymały nowe brzmienie, tj: "2. w uzupełniających liceach ogólnokształcących dla dorosłych – 1 961,73 zł 4. w technikach uzupełniających dla dorosłych – 1 955,28 zł 5. w szkołach policealnych dla dorosłych, z wyjątkiem wymienionych w pkt 6 – 1 955,28 zł 6. w szkołach policealnych medycznych: a. technik farmaceutyczny – 2 269,08 zł b. ratownik medyczny – 2 326,02 zł c. opiekun medyczny (system zaoczny) – 3 822,00 zł d. asystent stomatologiczny – 3 573,00 zł 7. w liceum ogólnokształcącym dla dorosłych – 1 839,55 zł wg kalkulacji kosztów jak w załączniku nr 1 do 2 uchwały". Pozostałe postanowienia zmienianej uchwały pozostały bez zmian. Uchwała również weszła w życie z dniem podjęcia. Pismem z dnia 20 maja 2011 r. Akademia "Z" w O. wystosowała do Zarządu Powiatu w Oświęcimiu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zawartego w uchwale z dnia 19 kwietnia 2011 r. w sprawie zmiany uchwały Zarządu Powiatu w Oświęcimiu z dnia 6 kwietnia 2010 r. W uzasadnieniu wskazano, że dotacja jest świadczeniem rocznym i powinna być wykorzystana w roku budżetowym, w którym została udzielona. Zwrócono uwagę, że ponadgimnazjalne szkoły niepubliczne o uprawnieniach szkoły publicznej składają rozliczenie roczne otrzymanej i wydatkowanej dotacji do dnia 15 stycznia roku następnego. Przedmiotowa uchwała narusza interes prawny poprzez zobowiązanie do zwrotu kwoty, która już została wydatkowana. Narusza także kardynalną zasadę niedziałania prawa wstecz. Strona zwróciła uwagę na fakt zmniejszenia mnożnika procentowego odnośnie zawodów medycznych takich jak technik farmaceutyczny i ratownik medyczny. Zaznaczono, że w Regulaminie stanowiącym załącznik do obowiązującej do 31 grudnia 2010 r. uchwały nr XLI/292/2009 Rady Powiatu w Oświęcimiu z dnia 2 grudnia 2009 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji szkołom publicznym prowadzonym przez inne podmioty niż jednostki samorządu terytorialnego i ministrowie, szkołom niepublicznym o uprawnieniach szkół publicznych oraz placówkom niepublicznym oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości przyznanych dotacji mnożnik procentowy wynosił nie 50 a 70%. W konsekwencji strona stwierdziła, że wskazane w uchwale zapisy pozostają w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa. Odpowiadając na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, Zarząd Powiatu w Oświęcimiu zacytował treść art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty i podał, że stawki dotacji dla szkół niepublicznych dla dorosłych o uprawnieniach szkół publicznych są ustalane co roku na podstawie planowanych wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia, a dla szkół, których powiat nie prowadzi (np. szkoły medyczne) dotacje naliczane są na podstawie wydatków bieżących ponoszonych przez najbliższą jednostkę samorządu terytorialnego prowadzącą szkoły publiczne danego typu i rodzaju. Następnie po zakończeniu roku budżetowego, stawki dotacji weryfikowane są pod kątem wykonania budżetu za dany rok. Organ podał także, że zgodnie z zapisami uchwały Rady Powiatu w Oświęcimiu z dnia 29 września 2010 r. w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku udzielenia dotacji, dokonuje się weryfikacji wysokości kwot udzielonej dotacji. W tym samym terminie następuje wyrównanie brakującej kwoty dotacji. Natomiast w odniesieniu do podmiotów dla których podstawą do ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższy powiat na prowadzenie szkoły lub placówki publicznej danego typu i rodzaju, weryfikacji kwot należnej dotacji dokonuje się w terminie do końca miesiąca następującego po miesiącu otrzymania powyższej informacji. Organ zaznaczył, że w związku z uchwałą Rady Powiatu w Oświęcimiu z dnia 29 września 2010 r. oraz uchwałą Zarządu Powiatu w Oświęcimiu z dnia 19 kwietnia 2011 r. dokonano dostosowania stawek dotacji do wydatków bieżących poniesionych w roku 2010. Zauważono, że środki dotacji nie stanowią jedynego źródła finansowania działalności szkoły, co oznacza, że ciężar utrzymania szkoły spoczywa głównie na organie prowadzącym. Ze środków publicznych pokrywa się jedynie część kosztów funkcjonowania szkoły, zatem stwierdzenie zawarte w wezwaniu, że "uchwała narusza interes prawny szkoły, poprzez zobowiązanie do zwrotu kwoty, która już została wydatkowana, a nadto narusza kardynalną zasadę niedziałania prawa wstecz" wskazuje na niewłaściwą interpretację przedmiotowych uchwał. Rada Powiatu w Oświęcimiu ustaliła stawki dotacji dla niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub nauki na poziomie 50% wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju. Należy to do wyłącznej kompetencji Rady Powiatu, co wynika z art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty. W skardze skierowanej do WSA w Krakowie Akademia "Z" w O. wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały Zarządu Powiatu w Oświęcimiu z dnia 19 kwietnia 2011 r. W uzasadnieniu podano, że w przedmiotowej uchwale zmieniono ustalone na 2010 r. stawki dotacji przysługującej na jednego ucznia; mnożnik procentowy dotyczący zawodów medycznych takich jak technik farmaceutyczny i ratownik medyczny. Podkreślono, że dotacja jest świadczeniem rocznym i powinna być wykorzystana w roku budżetowym, w którym została udzielona. Szkoły ponadgimnazjalne niepubliczne o uprawnieniach szkoły publicznej składają rozliczenie roczne otrzymanej i wydatkowanej dotacji do dnia 15 stycznia roku następnego. Obowiązek zwrotu dotacji do budżetu z zasady zakomunikowany zostaje beneficjentowi w fazie rozliczenia dotacji albo w wyniku czynności kontrolnych prowadzonych wobec beneficjenta. Strona podała także, że według ustawy o finansach publicznych – jeśli beneficjent zobowiązany do zwrotu dotacji nie dokona takiego zwrotu do dnia 28 lutego następnego roku kalendarzowego po roku udzielenia dotacji – organ wydaje decyzję w sprawie jej zwrotu. Podkreślono, że ustawa o finansach publicznych określa trzy podstawy, kiedy dotacje podlegają zwrotowi. Są to: wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem; dotacje pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Zwrócono także uwagę na fakt zmniejszenia mnożnika procentowego odnośnie zawodów medycznych takich jak technik farmaceutyczny i ratownik medyczny. Zaznaczono, że w Regulaminie stanowiącym załącznik do uchwały Rady Powiatu w Oświęcimiu z dnia 2 grudnia 2009 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji szkołom obowiązującej do 31 grudnia 2010 r. mnożnik procentowy wynosił nie 50 a 70%. W związku z tym podjęta przez Zarząd Powiatu uchwała jest sprzeczna z zapisami uchwały Rady Powiatu. Zdaniem strony skarżącej beneficjent (szkoła) nie może być zaskakiwany podejmowanymi decyzjami dotyczącymi tak ważnego aspektu i działającymi wstecz. Takie działania naruszają interes prawny oraz zakłócają planowanie wydatków bieżących szkoły, na które dotacja jest przeznaczana. Zarząd Powiatu w Oświęcimiu w dniu 18 lipca 2011 r. podjął uchwałę, nr 109/129/2011, którą zmienił uchwałę Nr 51/537/2010 z dnia 6 kwietnia 2010 r. w ten sposób, że jej §1 pkt 6 a i b otrzymały nowe brzmienie, tj: "6. w szkołach policealnych medycznych: a. technik farmaceutyczny – 3 176,71 zł b. ratownik medyczny – 3 256,43 zł wg kalkulacji kosztów jak w załączniku niniejszej uchwały". Pozostałe postanowienia uchwały z dnia 6 kwietnia 2010 r. pozostały bez zmian. Uchwała weszła w życie z dniem podjęcia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Zarząd Powiatu wyjaśnił, że uchwała Zarządu Powiatu w Oświęcimiu z dnia 19 kwietnia 2011 r. w zakwestionowanej przez stronę skarżącą części, tj. §1 ust. 1 pkt 6 lit. a i b została zmieniona w/w uchwałą Zarządu Powiatu z dnia 18 lipca 2011 r. Stawki dotacji zostały zmienione zgodnie z uchwałą Rady Powiatu w Oświęcimiu z dnia 2 grudnia 2009 r. z 50% na 70% dla szkół niepublicznych policealnych medycznych w zawodach technik farmaceutyczny i ratownik medyczny za 2010 r. Organ poinformował także, że kwoty w oparciu o zmienione stawki dotacji zakwestionowane w skardze zostały wypłacone skarżącej. W piśmie z dnia 2 listopada 2011 r. strona skarżąca podała – odpowiadając na wezwanie Sądu – że podtrzymuje skargę na uchwałę Zarządu Powiatu w Oświęcimiu z dnia 19 kwietnia 2011 r. Uchwałą z dnia 18 lipca 2011 r. zostały dokonane zmiany tylko w zakresie dwóch zawodów. W dalszym ciągu sporne jest obniżenie stawek dla liceum dla dorosłych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w części zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że podstawę prawną wniesionej w niniejszej sprawie skargi stanowił art. 87 ust. 1 u.s.p. Zgodnie z przywołanym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Zaskarżona uchwała wydana w sprawie ustalenia rocznej dotacji na jednego ucznia ponadgimnazjalnej szkoły niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej mieści się w katalogu spraw z zakresu administracji publicznej i może być zaskarżona do sądu na podstawie art. 87 u.s.p. Sąd zauważa także, że wymogi formalne do wniesienia skargi w trybie określonym w zacytowanym przepisie zostały spełnione, albowiem skarga została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa oraz złożona w przepisanym do tego terminie. Obowiązkiem Sądu jest również sprawdzenie legitymacji skargowej strony skarżącej. W tym miejscu wskazać należy, iż legitymacja do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na uchwałę podjętą przez organ powiatu przysługuje nie temu kto ma w tym interes prawny, ale temu czyj interes prawny został naruszony skarżonym rozstrzygnięciem (wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt. OSK 476/04, orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszenie interesu prawnego składającego taką skargę musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, musi więc naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego. Z akt sprawy wynika, że Akademia "Z" w O. jest podmiotem uprawnionym do otrzymania dotacji oświatowych. Oznacza to, że jest podmiotem korzystającym z dotacji przyznawanych min. na zasadach określonych treścią zaskarżonej uchwały (§ 1 uchwały), z czego wynika, że ma interes prawny w rozumieniu art. 87 ust. 1 u.s.p. w żądaniu stwierdzenia wydania uchwały Zarządu Powiatu w Oświęcimiu z dnia 19 kwietnia 2011 r. z naruszeniem prawa, w szczególności zapisów uchwały Rady Powiatu w Oświęcimiu z dnia 2 grudnia 2009 r. W sprawie ustalenia zatem wymaga, czy interes prawny strony skarżącej został zaskarżoną uchwałą naruszony. Ponieważ naruszenia własnego interesu prawnego strona skarżąca upatruje w zaniżeniu - w stosunku do poprzednio obowiązującej treści uchwały z dnia 6 kwietnia 2010 r. - kwoty przyznanej dotacji na jednego ucznia, o istnieniu takiego naruszenia można mówić wtedy, gdy przy wydawaniu zaskarżonej uchwały doszło do naruszenia prawa w stopniu wpływającym na wysokość przyznanej stronie skarżącej dotacji. Oceniając sprawę w tak zakreślonych granicach, Sąd stanął na stanowisku, że do takiego naruszenia prawa doszło. Art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty stanowi, że dotacje dla niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych niewymienionych w ust. 2a przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż 50 % ustalonych w budżecie odpowiednio danej gminy lub powiatu wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia, pod warunkiem że osoba prowadząca niepubliczną szkołę poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. W przypadku braku na terenie gminy lub powiatu szkoły publicznej danego typu i rodzaju podstawą do ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższą gminę lub powiat na prowadzenie szkoły publicznej danego typu lub rodzaju. Zgodnie z treścią art. 90 ust. 3c ustawy o systemie oświaty dotacje, o których mowa w ust. 1a-3a, są przekazywane w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca na rachunek bankowy szkoły lub placówki. Oczywiście dotacje te przysługują w wysokości odpowiadającej faktycznej, rzeczywistej liczbie uczniów, co ma znaczenie na etapie rozliczenia dotacji. Jeżeli w trakcie roku okaże się, że liczba uczniów z różnych względów będzie inna od planowanej, to istnieje obowiązek zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości czy to na podstawie art. 252 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - Dz.U. Nr 157, poz. 1240 ze. zm., czy też w oparciu o termin i sposób rozliczenia wynikające z uchwały podjętej na podstawie art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Działając w ramach w/w delegacji ustawowych Rada Powiatu w Oświęcimiu uchwałą z dnia 2 grudnia 2009 r. przyjęła regulamin ustalający tryb udzielania i rozliczania dotacji szkołom publicznym prowadzonym przez inne podmioty niż jednostki samorządu terytorialnego i ministrowie, szkołom niepublicznym o uprawnieniach szkół publicznych oraz placówkom niepublicznym. W § 3 ust. 1 regulaminu zdecydowała, iż warunkiem udzielenia dotacji jest złożenie przez osobę prowadzącą szkołę lub placówkę, w terminie do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji, pisemnego wniosku o udzielenie dotacji. Zgodnie z ust. 2 cyt paragrafu dotację przekazuje się w 12 częściach w terminie do 20-go dnia danego miesiąca na rachunek szkoły lub placówki. Natomiast w ustępie 3 cyt. przepisu stwierdzono, iż wysokość dotacji na dany miesiąc ustala się według rzeczywistej liczby uczniów na dzień 1 – go dnia tego miesiąca. W Rozdziale II regulaminu określono stawki dotacji. W szczególności w §2 ust. 2 lit. c stwierdzono, że dotacja z budżetu Powiatu Oświęcimskiego przysługują niepublicznym szkołom o uprawnieniach szkół publicznych niewymienionych w pkt b, w wysokości 50% ustalonych w budżecie Powiatu Oświęcimskiego wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia na terenie Powiatu Oświęcimskiego. W przypadku nieprowadzenia przez Powiat szkoły publicznej danego typu i rodzaju podstawą do ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższą gminę lub powiat na prowadzenie szkoły publicznej danego typu i rodzaju. Szkołom policealnym medycznym kształcących w zawodzie technik farmaceuta i ratownik medyczny, stawka dotacji wynosi 70% ustalonych w budżecie Powiatu Oświęcimskiego wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia na terenie Powiatu Oświęcimskiego. W przypadku nieprowadzenia przez Powiat szkoły publicznej danego typu i rodzaju podstawą do ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższą gminę lub powiat na prowadzenie szkoły publicznej danego typu i rodzaju (§2 ust. 2 lit.e). Rozdział IV Regulaminu dotyczy natomiast rozliczenia dotacji. Podmiot prowadzący szkołę jest w szczególności zobligowany do sporządzenia i przekazania organowi dotującemu, nie później niż do 7 dni po upływie każdego miesiąca, za który przekazano dotację, rozliczenie otrzymanych dotacji za dany miesiąc sprawozdawczy i za okres od początku roku kalendarzowego do końca miesiąca sprawozdawczego narastającego, według wzoru stanowiącego załącznik do regulaminu (§4 ust.1). W §6 ust. 1 stwierdzono natomiast, że rozliczenia dotacji za okres roczny dokonuje się do dnia 15 stycznia następnego roku po roku udzielenia dotacji. Na podstawie uchwały z dnia 2 grudnia 2009 r. Zarząd Powiatu w Oświęcimiu podjął w dniu 6 kwietnia 2010 r. wskazywaną już uchwałę, którą ustalił z dniem 1 stycznia 2010 r. kwoty dotacji rocznej na jednego ucznia ponadgimnazjalnej szkoły niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej w wysokości wskazanej w początkowej części niniejszego uzasadnienia. W świetle powyższych uwag należy zwrócić uwagę, że zaskarżona uchwała, zmieniająca częściowo wcześniej wydaną uchwałę Zarządu Powiatu w Oświęcimiu z dnia 6 kwietnia 2010 r., została podjęta w dniu 19 kwietnia 2011 r., a więc po terminie, w którym następuje rozliczenie udzielonych i wykorzystanych dotacji. Obniżyła ona kwoty dotacji w szkołach policealnych medycznych w zakresie zawodów technika farmaceutycznego – z kwoty 2 855,24 zł na 2 269,08 zł – oraz ratownika medycznego (z kwoty 3 067,26 zł na 2 326,02 zł), co było spowodowane obniżeniem stawki dotacji z 70% wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju na 50%. Obniżono także kwotę dotacji w liceum ogólnokształcącym dla dorosłych (z kwoty 1 884,70 zł na 1 839,55 zł). Nastąpiło zatem pogorszenie sytuacji strony skarżącej "z mocą wsteczną". Podkreślenia zatem wymaga, że zakaz działania prawa wstecz stanowi jeden z elementów zasady demokratycznego państwa prawnego wyrażonego w art. 2 Konstytucji RP. Przypomnieć należy, że w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego klauzula demokratycznego państwa prawnego traktowana jest jako zbiorczy wyraz szeregu zasad i reguł o bardziej szczegółowym charakterze, które nie są wprawdzie wyraźnie zapisane w ustawie zasadniczej, ale z niej wynikają w sposób pośredni. W orzecznictwie ugruntowało się stanowisko, że nieodzownym elementem tej metaklauzuli systemowej są zasady stanowienia prawa, określane jako zasady przyzwoitej legislacji (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2001 r., sygn. akt. OPS 14/00, orzeczenia.nsa.gov.pl). W ramach tej zasady ogólnej, Trybunał Konstytucyjny sformułował m.in. szereg konkretnych zasad stanowienia prawa, które muszą być przestrzegane w demokratycznym państwie prawnym, takich jak: zakaz stosowania prawa wstecz, nakaz zachowania odpowiedniego vacatio legis, zasadę ochrony praw nabytych, zasadę proporcjonalności oraz zasadę określoności prawa. Zasada niedziałania prawa wstecz zakazuje stanowienia norm prawnych znajdujących zastosowanie do stosunków prawnych i sytuacji, które istniały przed wejściem w życie tych norm. Zasada niedziałania prawa wstecz nie ma charakteru absolutnego i dopuszczalne są od niej wyjątki jednak, trzeba mieć na uwadze, że zakaz ten odnosi się bezwzględnie do takich wypadków, w których nowy akt normatywny, miałaby pogorszyć dotychczasową, korzystniejszą dla adresata normy sytuację. Sprzeczne z tą zasadą jest w szczególności nakładanie na podmiot nieistniejącego dotychczas po jego stronie obowiązku, jak też pozbawianie go dotychczasowych uprawnień z mocą wsteczną. Zasada zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez niego prawa wymaga bowiem, by mocy wstecznej nie nadawać przepisom, które regulują prawa i obowiązki podmiotów i pogarszają ich sytuację prawną. Podsumowując, jeżeli akt prawny pogarsza dotychczasową pozycję prawną podmiotu jest to dostateczna podstawa do wykluczenia wstecznego działania takiej normy. W razie wątpliwości – w imię ochrony praw nabytych jednostki - należy opowiedzieć się za zasadą stosowania przepisów poprzednich. Jak to już zostało wcześniej zasygnalizowane, w wielu orzeczeniach Trybunał Konstytucyjny podkreślał, że zakaz ten nie ma charakteru bezwzględnego, absolutnego i w sytuacjach nadzwyczajnych ustawodawca może od niego odstąpić (zob. np. wyrok TK z dnia 24 października 2000 r., K 12/00, OTK 2000, nr 7, poz. 255). W szczególności w wyroku z dnia 25 września 2000 r. Trybunał uznał, że działanie prawa wstecz nie oznacza naruszenia art. 2 Konstytucji, o ile tak wprowadzone przepisy polepszają sytuację prawną niektórych adresatów danej normy prawnej i zarazem nie pogarszają sytuacji prawnej pozostałych jej adresatów (sygn. akt K 26/99, OTK 2000, nr 6, poz. 186). W świetle powyższych uwag Sąd stwierdza, że naruszenie w zaskarżonej uchwale zakazu niedziałania prawa wstecz, przy jednoczesnym pogorszeniu sytuacji strony skarżącej z uwagi na obniżenie kwoty przyznanej już i wydatkowanej dotacji, stanowi istotne naruszenie prawa. Dlatego działając na zasadzie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), Sąd stwierdził nieważność paragrafu I zaskarżonej uchwały w części dotyczącej nadania nowego brzmienia paragrafowi I pkt 7 uchwały Zarządu Powiatu w Oświęcimiu z dnia 6 kwietnia 2010 r., a więc w zakresie dotyczącym liceum ogólnokształcącego dla dorosłych. Z uwagi na wydanie przez Zarząd uchwały z dnia 18 lipca 2011 r., którą ustalono kwotę dotacji na 1 ucznia szkół niepublicznych policealnych medycznych na rok 2010 w zawodach technik farmaceutyczny oraz ratownik medyczny z uwzględnieniem stawki dotacji wynoszącej 70% wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju, co skutkowało podwyższeniem kwot dotacji, w pozostałym zakresie Sąd skargę oddalił, biorąc za podstawę swego rozstrzygnięcia art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia skargi wynika , iż przedmiotem skargi była zmiana uchwały w zakresie przyznania dotacji na jednego ucznia ponadgimnazjalnej szkoły niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej w szkołach policealnych medycznych w zawodach technik farmaceuta i ratownik medyczny oraz w liceum ogólnokształcącym dla dorosłych . Niemniej jednak żądanie skargi dotyczyło stwierdzenia nieważności całej uchwały . Mając na uwadze to , iż w pozostałych punktach uchwała nr 48/68/2011 wprowadzała wyższe stawki dotacji, a zatem polepszała sytuację prawną niektórych adresatów i zarazem nie pogarszała sytuacji prawnej pozostałych jej adresatów brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności całej uchwały . O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Co należy do nich zaliczyć określa natomiast art. 205 wyżej powołanej ustawy. Na tej podstawie zasądzono zwrot kosztów obejmujący wpis od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło