I OSK 136/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-01-19

Skład orzekający: Anna Lech, Mirosław Wincenciak, Monika Nowicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość zabudowana budynkiem handlowo-usługowym i parkingiem, która w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jest przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną, może zostać przekształcona z prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości?
Ratio decidendi
Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zabudowanej na cele inne niż mieszkaniowe nie jest możliwe, nawet jeśli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje dla tej nieruchomości zabudowę mieszkaniową. Kluczowe jest ustalenie sposobu użytkowania nieruchomości w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 13 października 2005 r. Jeśli w tym dniu nieruchomość była zabudowana na cele handlowo-usługowe, nie podlega ona przekształceniu, niezależnie od późniejszych zmian w planie zagospodarowania przestrzennego.
Stan faktyczny
Starosta odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zabudowanej pawilonem handlowo-usługowym i parkingiem, wskazując, że nieruchomość nie jest przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Skarżący podnosili, że parking jest obiektem tymczasowym, a działki są przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że nieruchomość była zabudowana na cele handlowo-usługowe w dniu wejścia w życie ustawy. Skargę kasacyjną wniósł J. M., zarzucając naruszenie prawa materialnego i błąd w ustaleniach faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Lech (spr.) Sędziowie NSA Monika Nowicka del. WSA Mirosław Wincenciak Protokolant specjalista Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 683/10 w sprawie ze skargi A. i J. M. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 9 listopada 2010 r., sygn. akt II Sa/Sz 683/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę A. i J. M. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...], w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W uzasadnieniu Sąd wskazał na następujący stan sprawy: Starosta D. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...], na podstawie art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 z późn. zm.), odmówił A. i J. M. przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zabudowanej budynkiem pawilonu handlowo – usługowego oraz parkingiem, stanowiącej własność Skarbu Państwa, oznaczonej jako działki ewidencyjne: nr 212 o pow. 0,0833 ha, nr 210/1 o pow. 0,0344 ha, nr 211 o pow. 0,0270 ha, położone w obrębie 11 miasta D., dla której w Sądzie Rejonowym w Koszalinie prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...]. Organ wskazał, że przekształceniu mogą podlegać nieruchomości przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową, które nie są dotychczas zabudowane na inny cel, niż mieszkaniowy. Zaś przedmiotowa nieruchomość zawsze była i obecnie jest zabudowana budynkiem pawilonu handlowo – usługowego, nigdy nie była zabudowana budynkiem mieszkalnym. Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., Nr [...] Wojewoda Zachodniopomorski, po rozpatrzeniu odwołania A. i J. M., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na tę decyzję A. i J. M. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wskazując, że fakt posadowienia na części nieruchomości pawilonu usługowo-handlowego nie stoi na przeszkodzie przekształceniu użytkowania wieczystego tejże nieruchomości w prawo własności. Podkreślono, że działki gruntu nr 210/1 o powierzchni 0,0344 ha i nr 211 o powierzchni 0,0270 ha są zabudowane parkingiem, który jest obiektem o charakterze tymczasowym. Jednakże działki te także są przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Zachodniopomorski wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wyrokiem z dnia 9 listopada 2010 r., sygn. akt II Sa/Sz 683/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalając skargę A. i J. M. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] lipca 2010 r. wskazał, że w dniu 13 października 2005 r. działka ewidencyjna nr 212 użytkowana była na cele związane z handlem i usługami i w taki sposób użytkowana jest do dnia dzisiejszego. Natomiast działki ewidencyjne nr 210/1 i 211 w dniu 13 października 2005 r. były niezabudowane, a na przełomie listopada i grudnia 2006 r. wybudowany został na nich parking. Sąd wskazał, że działki ewidencyjne nr 210/1, nr 211 i nr 212 przylegają do siebie i w dniu 13 października 2005 r. stanowiły (i nadal stanowią) jedną nieruchomość, dla której Sąd Rejonowy w Drawsku Pomorskim od dnia 19 maja 1999 r. prowadzi jedną księgę wieczystą nr [...]. Wobec tego Sąd podzielił argumentację organu zawartą w zaskarżonej decyzji i uznał, że przedmiotowa nieruchomość, składająca się z działek gruntu nr 210/1, nr 211 i nr 212 w dniu 13 października 2005 r. zabudowana była na cele handlowo – usługowe. Natomiast podnoszona przez skarżących okoliczność związana z przeznaczeniem tejże nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego nie stanowi – w ocenie Sądu – przesłanki uzasadniającej uwzględnienie ich wniosku. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną złożył J. M., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 1 ust 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.), poprzez błędną wykładnię tego przepisu oraz odmowę zastosowania go w przedmiotowej sprawie pomimo istnienia ku temu podstaw; 2) błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia i polegający na przyjęciu, że przedmiotowa nieruchomość nie spełnia kryteriów przewidzianych w art. 1 ust 1 powołanej wyżej ustawy, podczas, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy powinien prowadzić do odmiennych wniosków. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że decydujący dla oceny spełniania kryteriów ustawowych jest stan faktyczny nieruchomości obowiązujący w dniu wejścia w życie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, to jest dzień 13 października 2005 r. Wskazano, że w tym dniu działki gruntu numer 210/1 i numer 211 nie były w żaden sposób zabudowane, lecz pozostawały w stanie wolnym z przeznaczeniem na zabudowę mieszkaniową wielorodzinną. Wskazano, że skoro art. 1 powołanej ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nie wprowadza żadnego kryterium dotyczącego stopnia zabudowy mieszkaniowej w przypadku, gdy na przykład część działki lub budynku pełni funkcje usługowe, to tym bardziej organy administracyjne nie są władne aby wprowadzać takie kryteria. Zdaniem skarżącego kasacyjnie wymóg przeznaczenia nieruchomości na cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 1 ust 1 wskazanej powyżej ustawy nie może być sprowadzony do bezwzględnego zakazu wykorzystania części nieruchomości na inne cele. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 wskazanej wyżej ustawy, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Na wstępie wskazać należy, że brzmienie art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oznacza, że przy ustalaniu, czy grunt oddany w użytkowanie wieczyste jest przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową, należy w pierwszej kolejności kierować się treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w chwili wejścia w życie ustawy, to jest w dniu 13 października 2005 r. Przepis art. 1 ust. 1 powołanej ustawy zawiera wyraźne podkreślenie znaczenia charakteru mieszkaniowego nieruchomości, czy to już zabudowanych na cele mieszkaniowe, czy to mających służyć takiej zabudowie w przyszłości. Należy przy tym pamiętać, że przekształceniu podlegają nieruchomości przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową, ale tylko wówczas, gdy dotychczas nie były zabudowane na inny cel niż mieszkaniowy. Jeśli zatem chodzi o zakwalifikowanie nieruchomości jako zabudowaną na cele mieszkaniowe – przesądzający jest sposób użytkowania istniejącej zabudowy w dniu 13 października 2005 r. Na takie zakwalifikowanie nieruchomości nie ma natomiast wpływu treść później uchwalonego planu zagospodarowania przestrzennego, z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Jak bowiem wynika z jej akt miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego został uchwalony w dniu 26 września 2008 r., a zatem znacznie później, niż w dniu 13 października 2005 r. Oznacza to, że nieruchomość zabudowana budynkiem przeznaczonym na cel inny niż mieszkaniowy nie będzie podlegała przekształceniu, nawet jeżeli jest obecnie przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową, na co zasadnie wskazał Sad pierwszej instancji. W niniejszej sprawie w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta D. teren przedmiotowych działek oznaczony jest jako zabudowa usługowa, zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna. Natomiast przedmiotowa nieruchomość zawsze była i obecnie jest zabudowana budynkiem pawilonu handlowo – usługowego i parkingiem, nigdy nie była zabudowana budynkiem mieszkalnym. Z akt sprawy wynika bowiem, ze w dniu 13 października 2005 r. przedmiotowa nieruchomość była użytkowana na cele związane z handlem i usługami i w taki sposób jest użytkowana do dnia dzisiejszego. W odniesieniu do argumentu skargi kasacyjnej, że działki nr 210/1 i 211 powinny być traktowane oddzielnie, gdyż w dniu wejścia w życie powołanej ustawy pozostawały w stanie wolnym z przeznaczeniem na zabudowę wielorodzinną, wskazać należy – co zasadnie podał już Sąd pierwszej instancji – że w skład danej nieruchomości gruntowej może wchodzić więcej niż jedna działka. Działki ewidencyjne nr 210/1, 211 i 212 przylegają do siebie i w dniu 13 października 2005 r. stanowiły (i nadal stanowią) jedną nieruchomość dla której prowadzona jest jedna księga wieczysta. Mając na uwadze powyższe wywody stwierdzić należy, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło