II SA/Gd 258/10
WyrokWSA w Gdańsku2010-09-29
Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Jolanta Górska, Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych została wydana z poszanowaniem przepisów prawa ochrony środowiska i procedury administracyjnej, w szczególności w zakresie oceny oddziaływania na środowisko, udziału społeczeństwa i wymogów raportu o oddziaływaniu na środowisko?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny, przeprowadziły postępowanie zgodnie z przepisami prawa procesowego i materialnego, w tym ustawy Prawo ochrony środowiska. Raport o oddziaływaniu na środowisko spełniał wymogi formalne, a udział społeczeństwa został zapewniony. Zarzuty dotyczące braku monitoringu, analizy porealizacyjnej czy nieprawidłowego opisu wpływu na środowisko uznano za bezzasadne, ponieważ przepisy te dają organom fakultatywną możliwość nałożenia takich obowiązków, a nie je obligują.Stan faktyczny
Stowarzyszenie A zaskarżyło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza określającą środowiskowe uwarunkowania dla budowy zespołu elektrowni wiatrowych. Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów Prawa ochrony środowiska, w tym brak wymogów raportu, brak monitoringu, niewłaściwy udział społeczeństwa oraz błędne ustalenia faktyczne dotyczące wysokości masztów. Organy administracji uznały, że inwestycja jest dopuszczalna, a raport i postępowanie spełniają wymogi prawne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia A.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 15 września 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi Stowarzyszenia A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.
Decyzją z dnia 15 maja 2009 r. nr [...] Burmistrz określił dla Spółce z o.o. z siedzibą w G. środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych składającego się z 3 siłowni wiatrowych o mocy 2MW każda wraz z infrastrukturą towarzyszącą w postaci dróg dojazdowych, sieci uzbrojenia terenu, tj. połączeń kablowych oraz przyłączem do GPZ, w miejscowości Junkrowy - Zamkowa Góra, obręb [...], gm. S.
Decyzja została wydana w oparciu art.46, art. 46a ust. 7 pkt 4 i art. 56 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 roku, Nr 25, poz. 150 z późn. zm.) w związku z art. 153 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 roku Nr 199 poz. 1227 z późn. zm.), § 3 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych warunków związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.) oraz art. 104 Kpa.
Wśród warunków inwestycji wskazano, że powierzchnia działki pod jedną elektrownię wiatrową wraz z placem montażowym wynosi około 3600 m2 (72,0 x 50,0 m). Maszt elektrowni, o wysokości ok. 105m, zostanie usytuowany na zbrojonym fundamencie betonowym, na którym stanie stalowa wieża rurowa. Drabiny do wchodzenia wraz z zabezpieczeniami przed upadkiem z platformy przeznaczone do odpoczynku i pracy znajdować się będą wewnątrz wieży. Łopaty wirnika wykonane z wysokiej jakości tworzywa sztucznego wzmacnianego włóknem szklanym (GRP), oznakowane zostaną zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie sposobu zgłaszania oraz oznakowania przeszkód lotniczych (Dz.U. nr 130, poz. 1193 z 2003 r. ze zm.). Indykatory określające zasięg wirnika (śmigła) elektrowni wiatrowych są opisane długością promienia okręgu równego 46,0 m (średnica wirnika 82,0 m: 2 + zapas 5,0 m) mieszczącą się w granicach terenu przeznaczonego pod budowę zespołu elektrowni wiatrowych. Ustawienie elektrowni w szyku na osi wschód - zachód z zachowaniem wielkości indykatorów określających optymalne odległości wiatraków względem siebie, przedstawia się jako okręgi o średnicy około 410,0 m (średnica wirnika 82,0 m x 5).
Wśród warunków wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji obiektów, ze szczególnym określeniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich wskazano zastosowanie matowego pokrycia łopat wirników w celu minimalizacji efektu stroboskopowego. Stalowa wieża rurowa winna być w kolorze minimalizującym kontrast z otaczającym krajobrazem. Eksploatacja planowanego przedsięwzięcia powodująca emisję hałasu do środowiska nie powinna powodować przekroczenia standardów jakości środowiska w zakresie emisji hałasu przenikającego do środowiska na obszarach objętych ochroną akustyczną. Wpływ uciążliwości hałasowej wywołanej pracą zespołu elektrowni wiatrowych a określonej izolinią 45 dB (dla pory nocnej) zostanie ograniczony do terenu o powierzchni około 0,45 km2 i odległości około 170 do 200 m od skrajnych źródeł hałasu mieszczących się w obrębie działek stanowiących własność Państwa K. Izolinia 40 dB obejmuje teren o powierzchni około 0,95 km2 w odległości około 300 do 400 m od skrajnych źródeł hałasu. Działki te o charakterze rolniczym, po wydzieleniu z nich powierzchni około 1,08 ha na lokalizację 3 wiatraków, zachowują swój dotychczasowy rolniczy charakter. Tereny te nie podlegają prawnej ochronie przed hałasem.
Wskazano, iż obszar oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym oddziaływania na zdrowie ludzi, zamknie się w granicach działek, do których inwestor ma tytuł prawny lub prawo do dysponowania w zakresie prowadzenia przedmiotowego przedsięwzięcia. Na etapie realizacji przedsięwzięcia inwestor zobowiązany jest do ograniczenia uciążliwości wynikających z korzystania z ciągów komunikacyjnych przez ciężki sprzęt transportowy i budowlany poprzez prowadzenie robót budowlanych w porze dziennej oraz ewentualne przywrócenie nawierzchni dróg do stanu pierwotnego. W trakcie prac budowlanych, inwestor prowadzący przedsięwzięcie jest obowiązany uwzględnić ochronę środowiska na obszarze prowadzenia prac, a w szczególności ochronę gleby, zieleni, naturalnego ukształtowania terenu i stosunków wodnych.
W decyzji nałożono obowiązek określenia w projekcie budowlanym danych technicznych charakteryzujących wpływ przedsięwzięcia na środowisko, w tym na zdrowie ludzi i obiekty sąsiednie oraz wykazania, że przyjęte rozwiązania ograniczą lub wyeliminują znacząco negatywne oddziaływanie na środowisko przyrodnicze, zdrowie ludzi i inne obiekty budowlane, a w szczególności należy określić rozwiązania eliminujące emisję ponadnormatywnych poziomów hałasu, na obszarach, do których inwestor nie posiada tytułu prawnego oraz przy projektowaniu, budowie i eksploatacji obiektu zabezpieczyć ochronę interesów osób trzecich.
Nadto stwierdzono, że przedsięwzięcie nie należy do kategorii zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii, a przedmiotowe obiekty eksploatowane zgodnie z przeznaczeniem i utrzymywane w dobrym stanie technicznym nie wymagają monitoringu.
W uzasadnieniu decyzji opisany został przebieg postępowania w niniejszej sprawie:
Dnia 6 października 2008r. Spółka z o.o. z siedzibą w G. wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych składającego się z 3 siłowni wiatrowych o mocy 2MW każda wraz z infrastrukturą towarzyszącą w postaci dróg dojazdowych, sieci uzbrojenia terenu tj. połączeń kablowych oraz przyłączem do GPZ, w miejscowości Junkrowy - Zamkowa Góra, na działkach nr 128/5; 128/6 i 128/7 obręb [...], gm. S.
Dnia 15 października 2008r. Burmistrz wszczął postępowanie administracyjne o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia oraz wystąpił do organów opiniujących, tj. Starosty i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o wyrażenie opinii w sprawie konieczności opracowania raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia.
Starosta Starogardzki dnia 15 grudnia 2008r. wydał postanowienie o odstąpieniu od obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia 5 listopada 2008r. wyraził opinię o konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.
Burmistrz postanowieniem z dnia 23 lutego 2009r. postanowił uznać za konieczne sporządzenie raportu w pełnym zakresie.
W międzyczasie, tj. dnia 24 października 2008r., inwestor przedłożył 4 egzemplarze raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia inwestycyjnego pod nazwą: budowa zespołu elektrowni wiatrowych "S. – Z. G.", składającego się z 3 siłowni o mocy 2 MW każda wraz z infrastrukturą towarzyszącą. W związku z powyższym Burmistrz zwrócił się do inwestora o potwierdzenie, że niniejszy raport stanowi właściwy i ostateczny dokument w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko.
Dnia 2 marca 2009r. Burmistrz wydał obwieszczenie i podał do publicznej wiadomości informację o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych informacji o wniosku oraz wyznaczył 21 dniowy okres, w którym możliwe było składanie uwag i wniosków do postępowania, a także czas w którym organizacje ekologiczne mogły zgłaszać akces do udziału w postępowaniu na prawach strony.
Na podstawie art. 48 ust. 2 pkt 1 i art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 roku Nr 25 poz. 150 z późn. zm.) dnia 2 marca 2009r. Burmistrz wystąpił do Starosty oraz PPIS o uzgodnienie środowiskowych uwarunkowań planowanego przedsięwzięcia na podstawie raportu.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia postanowieniem z dnia 11 marca 2009r.
Starosta dnia 17 kwietnia 2009r. wydał postanowienie, którym uzgodnił środowiskowe uwarunkowania zgody realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.) w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych warunków związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, przedmiotowa inwestycja kwalifikuje się jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego sporządzanie raportu o oddziaływaniu na środowisko może być wymagane i w związku z powyższym podlega procedurze postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko.
W toku prowadzonego postępowania z udziałem społeczeństwa, dnia 23 marca 2009r., a więc w ustawowym terminie, Stowarzyszenie wystąpiło z wnioskiem o uznanie i dopuszczenie w charakterze strony do postępowania. Niniejszym pismem Stowarzyszenie zgłosiło również szereg uwag oraz zdecydowany sprzeciw na lokalizację i prowadzenie przedsięwzięcia.
Burmistrz odnosząc się do licznych zarzutów Stowarzyszenia, co do informacji zamieszczonych w raporcie o oddziaływaniu na środowisko, zobowiązany jest działać na podstawie prawa i w granicach prawa. W związku z powyższym analizując wpływ inwestycji na środowisko rozpatrzono zarzuty w kilku grupach, odpowiednio dla poszczególnych elementów środowiska. W odniesieniu do oddziaływania przedsięwzięcia na ptaki raport o oddziaływaniu na środowisko opiera się na opinii prof. P. B., pracownika naukowego Uniwersytetu Gdańskiego z danej dziedziny. Stąd zarzuty co do niekompetencji czy subiektywizmu w ocenie organu są mało wiarygodne i bezpodstawne. Raport stanowi podstawowy dokument wymagany prawem, na podstawie którego przeprowadza się rozpoznanie sprawy i ocenia oddziaływanie na środowisko. Niniejsza opinia stanowi: "Pracujące elektrownie wiatrowe odstraszają ptaki, co z jednej strony zmniejsza ryzyko kolizji z elektrownią, z drugiej jednak strony powoduje wyłączenie pewnego obszaru przez ptaki. W przypadku ptaków lęgowych efekt odstraszania ma niewielki wpływ na występowanie ptaków, ograniczający się do ich bezpośredniego sąsiedztwa - ptaki lęgowe szybko przyzwyczajają się do pracujących elektrowni i dostosowują swe zachowanie do nowego elementu środowiska. Ptaki przelotne nie mają czasu na zapoznanie się z lokalnymi zagrożeniami i częściej grozi im kolizja z pracującymi turbinami. Występuje to jednak głównie w specyficznych warunkach słabej widoczności i w czasie przelotu nocnego. W normalnych warunkach przelatujące ptaki reagują na zauważone elektrownie przez zmianę trasy lotu - omijanie przeszkody w poziomie lub przez podniesienie pułapu lotu ponad pracujące elektrownie." Twierdzenie powyższe jest wynikiem obserwacji i badań prowadzonych na istniejących podobnych farmach wiatrowych. Przeprowadzona w raporcie waloryzacja terenu dla ptaków w okresie lęgowym, w okresie wędrówek i w okresie zimowiskowym nie wskazuje na możliwe znaczące negatywne oddziaływanie na ptaki, w każdym z okresów fenologicznych. Ponadto raport przewiduje prowadzenie monitoringu ornitologicznego przedwykonawczego, w celu uwzględnienia jego wyników na etapie projektowania i budowy.
Odnosząc się do uwag z zakresu infradźwięków oraz efektu stroboskopowego przedmiotowego przedsięwzięcia organ stwierdził, że brak jest w polskim prawie norm i przepisów wykonawczych regulujących niniejsze rodzaje oddziaływań. Jednakże autorzy raportu uwzględnili w analizie wpływu na środowisko siłowni wiatrowych i wskazali rozwiązania minimalizujące i ograniczające negatywne oddziaływanie na środowisko. Wykorzystane zostaną materiały i technologie ograniczające emisje infradźwięków oraz farby powłoki matowe i struktury minimalizujące występowanie efektu stroboskopowego.
W odniesieniu do obszarów prawnie chronionych organ wskazał, że projektowany zespół elektrowni wiatrowych "S. – Z. G." zlokalizowany jest poza granicą Obszaru Chronionego Krajobrazu (OChK) "Dolina Wietcisy" i z tego tytułu nie ma kolizji w znaczeniu formalnym. Autorzy raportu odnoszą się do niniejszej lokalizacji, jako umiejscowionej w sąsiedztwie obszaru chronionego, wskazując jednocześnie na rolniczy charakter terenów wokół przedsięwzięcia, odległość od granic obszaru, a także na wykorzystanie takich kolorów farb, by możliwie najlepiej zharmonizować siłownie wiatrowe z otaczającym krajobrazem. Burmistrz Skarszew uznał, że planowane przedsięwzięcie, mimo że niewątpliwie widoczne w panoramie krajobrazu, nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na poszczególne elementy krajobrazu oraz Obszar Chronionego Krajobrazu jako całość.
Nie przewidziano również naruszenia równowagi biotycznej na projektowanych najbliższych obszarach Sieci NATURA-2000, położonych w znacznej odległości, obejmujących Dolinę Środkowej Wietcisy, oznaczonych symbolem PLH-220009 i proponowanego w 2008 roku Obszaru Ochrony Siedlisk "Dolina Wierzycy" oznaczonego symbolem PLH-220048.
W świetle przedstawionych w raporcie wyników i utrzymania na granicy obszarów chronionych, zabudowy mieszkaniowej osad Zamkowa Góra, Wałachowo i siedliska Rakowo, wartości poziomu dźwięku wynoszącej La = 35 do 40 dB organ stwierdził, że dla planowanego przedsięwzięcia nie ma potrzeby wyznaczania i ustanawiania obszaru ograniczonego użytkowania w rozumieniu przepisów Prawa ochrony środowiska, ponieważ izofona 50 dB mieści się na terenie wydzielonym w umowie dzierżawy pod tę inwestycję, zaś tereny rolnicze nieprzeznaczone pod zabudowę, stanowiące własność rolników indywidualnych będą miały zagwarantowany poziom hałasu nie przekraczający 40 dB.
Organ nadmienił również, że obok sprzeciwu wobec budowy zespołu elektrowni wiatrowych składającego się z 3 siłowni wiatrowych o mocy 2MW każda wraz z infrastrukturą towarzyszącą w postaci: dróg dojazdowych, sieci uzbrojenia terenu, tj. połączeń kablowych oraz przyłączem do GPZ w miejscowości Junkrowy - Zamkowa Góra, obręb Wolny Dwór, gm. Skarszewy i uwag dotyczących raportu o oddziaływaniu na środowisko, na jednym z zebrań wiejskich w sołectwie Junkrowy, które odbyło się dnia 3 marca 2009 roku, mieszkańcy wyrazili stanowisko popierające lokalizację farmy wiatrowej na obszarze wsi.
Odwołanie od tej decyzji złożyło Stowarzyszenie zarzucając, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art.56 ust. 1 lit. b) pkt 2 i 3, art.56 ust.4 pkt 1, art.56 ust.8 ustawy prawo ochrony środowiska oraz art.10 Kpa., a raport nie spełnia wymogu art.52 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo ochrony środowiska. W uzasadnieniu wskazano na brak umieszczenia w decyzji wskazań dla realizacji monitoringu awifauny przedrealizacyjnych i po oddaniu siłowni do eksploatacji, zleceń dla przeprowadzenia okresowych pomiarów uciążliwości hałasowej na elewacjach najbliższych budynków w sąsiedztwie, izofony 40dB, uzasadnienia dla odstąpienia od nałożenia obowiązku realizacji ww. monitoringu, w uzasadnieniu brak informacji dotyczących konieczności wykonania analizy porealizacyjnej oraz informacji o sposobie wykorzystania uwag i wniosków zgłoszonych z udziałem społeczeństwa, w szczególności uwag A. P. Odwołujące Stowarzyszenie wskazało, że nie powiadomiono stron o zakończeniu postępowania dowodowego, możliwości końcowego zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów. Odwołujący wskazał na brak wyczerpującego opisu w raporcie elementów przyrodniczych w szczególności awifauny i nietoperzy, w załączniku do raportu również nie opisano konkretnie gatunków ptaków tam występujących, zalecono jedynie monitoring przed-realizacyjny. Zdaniem Stowarzyszenia wyniki monitoringu przed budową wiatraków powinny stać się podstawą wniosków i rozstrzygnięć do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Odwołujący wniósł o uchyleniem decyzji i orzeczenie o odmowie środowiskowych uwarunkowań.
Decyzją z dnia 11 lutego 2010r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż z dniem 15 listopada 2008r. weszła w życie ustawa z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008r. nr 199, poz. 1227), która uchyliła m.in. przepisy działu VI (art.40 - art.76) ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska /Dz.U. j.t. z 2008r. nr 25, poz.150 z późn. zm./ (art. 144). W myśl przepisu art.153 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy prawo ochrony środowiska, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się z zastrzeżeniem art. 154 ust. 1 (nie dotyczy niniejszej sprawy), przepisy dotychczasowe.
Ponieważ w przedmiotowej sprawie postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy z dnia 3 października 2008r. i nie zostało zakończone decyzją ostateczną, zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
Realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w przepisie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, zwanej dalej "decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach" (art.46 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska).
Sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek może być stwierdzony na podstawie ust. 2 (art.51 ust.1 pkt 2). Obowiązek sporządzenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, określając jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; właściwy organ uwzględnia łącznie szczegółowe uwarunkowania, o których mowa w ust. 8 pkt 2 (ust.2.).
Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko winien spełniać wymogi określone w przepisie art.52 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska.
Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, które dla tego samego przedsięwzięcia przeprowadza się jednokrotnie (art.46 ust.3).
Zgodnie z przepisem art.47 ww. ustawy w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia:
bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na:
a) środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi,
b) dobra materialne,
c) zabytki,
d) wzajemne oddziaływanie między czynnikami, o których mowa w lit. a-c,
e) dostępność do złóż kopalin;
2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko;
wymagany zakres monitoringu.
Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko przeprowadza organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ, o którym mowa w ust. 1, uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z organem ochrony środowiska (art.48 ust. 1 i 2 pkt 1). Organem właściwym do dokonania uzgodnienia przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz wydawania opinii w sprawie obowiązku sporządzenia raportu i jego zakresu w odniesieniu do przedsięwzięć, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2, jest państwowy powiatowy inspektor sanitarny (art.57 ust. 1).
Organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art.53).
Załącznikiem do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest charakterystyka całego przedsięwzięcia (art.56 ust.3).
W myśl przepisu art.56 ust. 1b ww. ustawy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach powinna uwzględnić uzgodnienia organów, o których mowa w art. 48 ust. 2, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wyniki przeprowadzonego postępowania z udziałem społeczeństwa.
Elementy obligatoryjne decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach określa przepis art.56 ust.2 ww. ustawy, do których należą:
rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia;
2) warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich;
3) wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym;
4) wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii;
5) wymogi w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, dla których przeprowadzono postępowanie dotyczące transgranicznego oddziaływania na środowisko;
6) w przypadku, o którym mowa w art. 135 ust. 1 - stwierdzenie konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania.
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia (art.56 ust.7 ustawy), przy czym uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać informacje o sposobie wykorzystania uwag i wniosków zgłoszonych w związku z udziałem społeczeństwa oraz informacje dotyczące konieczności wykonania analizy porealizacyjnej, o której mowa w ust.4 pkt 2 (art.56 ust.8 ustawy).
W przedmiotowej sprawie wniosek z dnia 3 października 2008r. Spółka. z o.o. z siedzibą w G. dotyczy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych składającego się z 3 siłowni wiatrowych o mocy 2MW każda wraz z infrastrukturą towarzyszącą w postaci dróg dojazdowych, sieci uzbrojenia terenu, tj. połączeń kablowych oraz przyłącza do GPZ w miejscowości Junkrowy-Zamkowa Góra na działkach nr [...] obręb Wolny Dwór gm. S. Na przedmiotowym terenie nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Na podstawie przepisu § 3 ust 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, przedmiotowe przedsięwzięcie zostało zaliczone do przedsięwzięć, mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
W aktach przedmiotowej sprawy znajdują się m.in.: zawiadomienie z dnia 15 października 2008r. o wszczęciu postępowania, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, postanowienie z dnia 5 listopada 2008r. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego wyrażającego opinię o konieczności sporządzenia raportu, postanowienie z dnia 23 lutego 2009r. Burmistrza o uznaniu za konieczne sporządzenie raportu, postanowienie z dnia 11 marca 2009r. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o uzgodnieniu realizacji planowanego przedsięwzięcia, postanowienie z dnia 17 kwietnia 2009r. Starosty o uzgodnieniu środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia, raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia. W postanowieniu dnia 23 lutego 2009r. Burmistrza określono zakres raportu stosownie do art.52 ust. 1 ww. ustawy z pominięciem wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia.
Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko znajdujący się w aktach sprawy w ocenie Kolegium zawiera wszystkie wymogi określone w przepisie art.52 ust. 1 ustawy prawo ochrony środowiska. Zakres raportu jest również zgodny z postanowieniem z dnia 23 lutego 2009r. Burmistrza. Z raportu wynika, że wpływ na stan środowiska w postaci następujących komponentów jak: gleby, wód podziemnych i powierzchniowych, szaty roślinnej i świata zwierzęcego oraz środowiska przyrodniczego w sąsiedztwie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny rzeki Wietcisy, powietrza atmosferycznego i klimatu akustycznego, promieniowania elektromagnetycznego krajobrazu i sposobu użytkowania terenów przyległych, dóbr materialnych i dziedzictwa kulturowego, zdrowia ludzi i uzasadnionych interesów osób trzecich, nie stanowi istotnych przeciwwskazań do rozpoczęcia procesu inwestycyjnego, który jest elementem krajowego programu budowy źródeł energii odnawialnej. Na obszarze planowanego przedsięwzięcia nie obowiązują akty prawa miejscowego dotyczącego ochrony środowiska, w tym ochrony przyrody, które by uniemożliwiały bądź ograniczały w istotny sposób jego realizację. Przedsięwzięcie zlokalizowane jest poza obszarem Obszaru Chronionego Krajobrazu "Dolina Wietcisy", również poza obszarem Sieci Natura -2000, który położony jest w znacznej odległości. Tereny wokół przedsięwzięcia mają charakter rolniczy. W raporcie wskazano rozwiązania minimalizujące i ograniczające negatywne oddziaływania na środowisko, wykorzystane zostaną materiały i technologie ograniczające emisje infradźwięków oraz farby powłoki matowe i struktury minimalizujące występowanie efektu stroboskopowego. Wpływ uciążliwości hałasowej wywołanej pracą zespołu elektrowni wiatrowych zostanie ograniczony do terenu o pow. ok.0,45 km2 o odległości ok.170 do 200m od skrajnych źródeł hałasu mieszczących się w obrębie działek będących własnością p. Kołodziejczyków. Izolinia 40 dB obejmuje teren o pow. ok. 0,95 km2 w odległości ok.300 do 400m od skrajnych źródeł hałasu, działki zachowają swój charakter rolniczy, tereny nie podlegają prawnej ochronie przed hałasem. W zaskarżonej decyzji wskazano, że dla planowanego przedsięwzięcia nie ma potrzeby wyznaczania i ustanawiania obszaru ograniczonego użytkowania, gdyż izofona 50dB mieści się na terenie wydzielonym w umowie dzierżawy pod tą inwestycję, zaś tereny rolnicze nie przeznaczone pod zabudowę będą miały zagwarantowany poziom hałasu nie przekraczający 40dB. Z raportu wynika, że rozpoznanie ornitologiczne przeprowadzone na terenie projektowanej lokalizacji wykazało, że budowa i eksploatacja urządzeń nie będzie stwarzała dostrzegalnych zagrożeń dla ptaków w którymkolwiek okresie fenologicznym. Raport przewiduje prowadzenie monitoringu ornitologicznego przed wykonawczego w celu uwzględnienia jego wyników na etapie projektowania i budowy. W odniesieniu do oddziaływania przedsięwzięcia na ptaki raport opiera się na opinii ornitologa prof. P. B. pracownika naukowego Uniwersytetu Gdańskiego.
Organ odwoławczy odnosząc się do decyzji Burmistrza z dnia 15 maja 2009r. wskazał, iż w jej treści zawarto wszystkie elementy określone w przepisie art.56 ust.2 ustawy, tj. dotyczące: 1/ rodzaju i miejsca realizacji przedsięwzięcia; 2/ warunków wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, i likwidacji stacji, ze szczególnym określeniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich; 3/ wymagań dotyczących ochrony środowiska koniecznych do uwzględnienia w projekcie budowlanym; 4/ wymagań w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii; 5/ wymagań w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, dla których przeprowadzono postępowanie dotyczące transgranicznego oddziaływania na środowisko; 6/ wymagań, co do zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Do decyzji - zgodnie z art.56 ust.3 ustawy - została także załączona charakterystyka planowanego przedsięwzięcia.
Mając powyższe na uwadze Kolegium wskazało, iż w zaskarżonej decyzji, z uwagi na specyfikę planowanej inwestycji odstąpiono od określenia wymagań dotyczących przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii (art.56 ust.2 pkt 4 ustawy), transgranicznego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, dla których przeprowadzono postępowanie dotyczące transgranicznego oddziaływania na środowisko (art.56 ust.2 pkt 5 ustawy).
Biorąc też pod uwagę wymóg określony w art.56 ust.8 ustawy dotyczący tego, że uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach winno zawierać informacje o sposobie wykorzystania uwag i wniosków zgłoszonych w związku z udziałem społeczeństwa oraz informacje dotyczące konieczności wykonania analizy porealizacyjnej, Kolegium stwierdziło natomiast, że wymóg ten został spełniony. Organ zwrócił uwagę na zgłaszane w trakcie postępowania sprzeciwy wobec planowanego przedsięwzięcia, odniósł się do tych uwag, jednakże wbrew zgłaszanym uwagom i sprzeciwom zobligowany był do uwzględnienia i zastosowania obowiązujących przepisów, i tym samym nie znalazł innego sposobu wykorzystania przedmiotowych uwag i wniosków zgłoszonych przez mieszkańców.
Kolegium w konsekwencji uznało, iż przedmiotowa decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa i jest prawidłowa. W świetle przepisu art.56 ust.4 ww. ustawy w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach można na wnioskodawcę nałożyć obowiązki: 1) dotyczące zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a także wykonania kompensacji przyrodniczej, 2) przedstawienia analizy porealizacyjnej, określając zakres oraz termin jej przedstawienia, w przypadku przedsięwzięć, dla których sporządza się raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Powołany przepis prawa daje możliwość organowi nałożenia w decyzji ww. obowiązków, ale nie zobowiązuje organu do nałożenia takich obowiązków, tym samym brak ww. obowiązków nie stanowi o naruszeniu przepisu art.56 ust.4 ww. ustawy. W zaskarżonej decyzji stwierdzono, że przedmiotowe obiekty eksploatowane zgodnie z przeznaczeniem i utrzymywane w dobrym stanie technicznym nie wymagają monitoringu. Podnoszone zarzuty przez odwołujące się Stowarzyszenie nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem jak wskazało wyżej Kolegium zarówno raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, jak i zaskarżona decyzja spełniają wymogi określone przez przepisy prawa. Stowarzyszenie miało możliwość uczestniczenia w toku postępowania oraz zapoznania się z materiałem dowodowym, z czego skorzystało. W takiej sytuacji nie można mówić o naruszeniu art. 10 kpa.
W złożonej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku skardze Stowarzyszenie domagało się uchylenia zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 lutego 2010 r. w całości oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji Burmistrza z dnia 15 maja 2009r.
Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów o ochronie środowiska, tj. art. 56 ust. 1 lit. b pkt 1 i 2, art. 56 ust. 4 pkt 1, art. 56 ust. 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska oraz przeprowadzenie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko z naruszeniem art. 47 pkt. 1 lit. c i e Prawa ochrony środowiska. Nadto zarzuciło naruszenie przepisów postępowania poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie istotnych rozbieżności dotyczących podstawowego parametru ocenianego przedsięwzięcia - wysokości masztu elektrowni wiatrowej oraz dokonania błędnej oceny, iż znajdujący się w aktach sprawy raport oddziaływania na środowisko omawianego przedsięwzięcia sporządzony został sporządzony zgodnie z zakresem wyznaczonym w ostatecznym postanowieniu Burmistrza z dnia 23 lutego 2009 r. Dodatkowo zarzucono, iż zaskarżona decyzja została wydana po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, w trakcie którego nie rozpatrzono wniesionego przez Stowarzyszenie w trybie art. 142 Kpa zaskarżenia uzgadniającego postanowienia Starosty Powiatu z dnia 17 kwietnia 2009 r., jak również to, że postępowanie odwoławcze, zakończone w dniu 11 lutego 2010 r. zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem art. 10 § 1 Kpa, co miało wpływ na wynik dokonanego przez SKO rozstrzygnięcia.
Stowarzyszenie zarzuciło także, że w decyzji organu i instancji naruszono art. 56 ust. 1 b pkt 1 Prawa ochrony środowiska, gdyż nie uwzględniono w niej warunku przywrócenia po zakończeniu fazy realizacji omawianego przedsięwzięcia - struktury gleby zbliżonej do stanu pierwotnego w miejscu wykonywania robót wynikającego z punktu 6 uzgadniającego postanowienia Starosty z dnia 17 kwietnia 2009r. Nadto w decyzji tej naruszono art. 56 ust. 1 b pkt 2 Prawa ochrony środowiska, gdyż nie uwzględniono w niej ustaleń zawartych raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, dotyczących zalecenia realizacji monitoringu. Narusza to także, zdaniem Stowarzyszenia, zapis art. 56 ust. 4 pkt. 1 Prawa ochrony środowiska. Organ I instancji nie uzasadnił swego stanowiska w tym zakresie.
Skarżące Stowarzyszenie zakwestionowało ocenę organu odwoławczego dotyczącą informacji o sposobie wykorzystania uwag wniesionych w związku z przeprowadzeniem postępowania wymagającego udziału społeczeństwa. Zarzuciło bowiem, że w decyzji organu I instancji zabrakło odniesienia do obszernych uwag wniesionych w dniu 20 marca 2009 r. przez osobę fizyczną A. P. W rozstrzygnięciu organu I instancji brakuje również informacji dotyczącej konieczności wykonania analizy porealizacyjnej, co świadczy o rażącym naruszeniu przepisu art. 56 ust. 8 Prawa ochrony środowiska.
Ponadto zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji, która ustala środowiskowe uwarunkowania zgody dla siłowni wiatrowych o wysokości masztu 108,3 metra, podczas gdy z charakterystyki całego przedsięwzięcia, stanowiącej załącznik do tej decyzji, wynika że maszt ten będzie posiadał wysokość 105 metrów. Nie wyjaśniono więc w należytym stopniu stanu faktycznego sprawy - w zakresie dotyczącym podstawowej kwestii, jaką jest wysokość całkowita planowanej do realizacji budowli.
Skarżące Stowarzyszenie podniosło również, że w raporcie nie dokonano np. opisu występowania w sąsiedztwie projektowanego przedsięwzięcia chronionych prawem nietoperzy, grupy ssaków które podobnie jak ptaki są narażone na śmiertelne kolizje z wirnikami siłowni wiatrowych (naruszenie art. 52 ust. 1 pkt. 2 Prawa ochrony środowiska). Z treści raportu nie wynika także, czy w sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia znajdują się zabytki chronione na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (art. 52 ust. 1 pkt. 2 lit. a Prawa ochrony środowiska).
W piśmie z dnia 22 czerwca 2010r. skarżące Stowarzyszenie podniosło, że w zaskarżonej decyzji pominięto również, że 3 marca 2009r. wydana została decyzja ustalająca warunki zabudowy dla budynku mieszkalnego w zabudowie zagrodowej, skutkiem czego planowana budowa trzech wiatraków znajdowałaby się w odległości 200m. Nadto w pobliżu znajduje się chroniony obszar krajobrazu doliny Wietcisy, na którym obowiązuje zakaz lokalizowania wiatraków. Również w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy zostały wykreślone fermy wiatrowe.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Inwestor Spółka z o.o. siedzibą w G. w piśmie z dnia 6 września 2010r. wniósł o oddalenie skargi, wywodząc w uzasadnieniu, że podniesione w skardze oraz piśmie z dnia 22 czerwca 2010r. zarzuty są bezzasadne.
Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków z siedzibą w Gdańsku pismem z dnia 26 kwietnia 2010r. zgłosiło udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stowarzyszenie wskazało, że jego działalność statutowa obejmuje ochronę dziko występujących ptaków i ich siedlisk.
Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 29 września 2010r. 24 maja 2007r. Sąd dopuścił Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków z siedzibą w Gdańsku do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Zgodnie bowiem z art. 33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi udział w charakterze uczestnika może zgłosić organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Organizacje społeczne mają zdolność sądową, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (art. 25 § 4 ustawy). Stowarzyszenie Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków z siedzibą w Gdańsku działa na terenie całego kraju, a ze statutu wynika, że przedmiotem jego działalności jest ochrona dziko żyjących ptaków i ich siedlisk.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie jest zasadna.
Zdaniem Sądu organy orzekające rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały się i zastosowały przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150).
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż organy prawidłowo orzekały na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.) do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 144, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. 15 listopada 2008r.), a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się, z zastrzeżeniem art. 154 ust. 1, przepisy dotychczasowe. Z uwagi na fakt, iż niniejsze sprawie postępowanie zostało wszczęte na wniosek złożony dnia 6 października 2008 r., tj. przed dniem wejścia w życie ww. ustawy oraz że postępowanie to nie dotyczy wydania decyzji o których mowa w art. 154 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko podstawę rozstrzygnięcia stanowiły, jak słusznie stwierdziły orzekające w sprawie organy obu instancji, przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150), w szczególności zaś art. 46 ust. 1, 3, 4, art. 46 a ust. 1 i 4, ust. 7 pkt 4, art. 47, art. 48 ust. 1 i 2, art. 51 ust. 1 pkt 1, art. 52 ust. 1 i 3, art. 53, art. 56.
Zdaniem Sądu istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy ustalone zostały przez organ prawidłowo. Jak zatem wynika z tych ustaleń oraz akt sprawy administracyjnej w dniu 6 października 2008r Spółka z o.o., z siedzibą w G. wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych składającego się z trzech siłowni wiatrowych o mocy 2MW każda wraz z infrastrukturą towarzyszącą w postaci dróg dojazdowych, sieci uzbrojenia terenu tj. połączeń kablowych oraz przyłączem do GPZ, w miejscowości Junkrowy - Zamkowa Góra, na działkach nr 128/5; 128/6 i 128/7 obręb [...], gm. S.
Planowana inwestycja polegająca na budowie elektrowni wiatrowych w myśl § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573; zm. z 2005 r. Nr 92. poz.769, z 2007r. Nr 158, poz.1105) zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. Według zaś art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Obowiązek sporządzenia raportu w oparciu o art. 51 ust. 2 stwierdza w drodze postanowienia organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, określając jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Postanowienie wydaje się również jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby sporządzenia raportu.
W przedmiotowej sprawie Burmistrz postanowieniem z dnia 23 lutego 2009r. uznał za konieczne sporządzenie raportu w pełnym zakresie. Przed wydaniem tegoż postanowienia zwrócił się do Starosty i Państwowego Inspektora Sanitarnego o wyrażenie opinii w sprawie konieczności opracowania raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Starosta Starogardzki uznał za zasadne odstąpienie od nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia takiego raportu, natomiast Państwowy Inspektor Sanitarny uznał za konieczne sporządzenie raportu.
Wskazać w tym miejscu należy, iż art. 52 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska szczegółowo określa co powinien zawierać raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
W ocenie Sądu raport przedstawiony przez inwestora, sporządzony przez mgr inż. W. B. i mgr inż. S. C. zawiera wszystkie informacje, o których mowa w art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska, a jednocześnie uwzględnia charakter przedmiotowego przedsięwzięcia. Za niezasadny należy uznać zarzut skarżącego Stowarzyszenia, iż taki raport winien być sporządzony przez osoby niezależne od inwestora, gdyż tylko wówczas zagwarantowana byłaby bezstronność autorów. Osoby sporządzające raport posiadają stosowne uprawnienia, są biegłymi z listy Ministerstwa Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz z listy Wojewody Pomorskiego w zakresie sporządzania raportów dla konkretnych rodzajów inwestycji. Autorzy są biegłymi z zakresu wiedzy wymaganej dla sporządzenia takiego raportu, a zatem okoliczność sporządzenia raportu na zlecenie inwestora w żadnej mierze nie determinuje powstania wątpliwości co do rzetelności i fachowości sporządzonego raportu.
Po przedłożeniu przez inwestora raportu organ I instancji przystąpił do trybu uzgodnień środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia w trybie art. 48 ustawy Prawo ochrony środowiska. Pozytywnego uzgodnienia dokonał Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny stawiając ze swej strony wymagania w zakresie wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji. Również pozytywnego uzgodnienia dokonał Starosta z zachowaniem warunków wskazanych w postanowieniu.
Zgodnie z art. 53 Prawa ochrony środowiska organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Jak jednak wynika z treści wskazanego przepisu procedura udziału społeczeństwa ma zastosowania tylko w sytuacjach, gdy wymagane jest sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Ponadto zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 1 przed wydaniem decyzji wymagających udziału społeczeństwa organ administracji właściwy do ich wydania podaje do publicznej wiadomości informację o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o wniosku o wydanie decyzji oraz o możliwości składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie miejsce i 21-dniowy termin ich składania, a w przypadku, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 1, także informację o prowadzonym postępowaniu dotyczącym transgranicznego oddziaływania na środowisko.
W niniejszej sprawie powyższa procedura została zachowana. Obwieszczeniem z dnia 2 marca 2009 r. Burmistrz poinformował, że w publicznie dostępnym wykazie danych o dokumentach, zawierających informacje o środowisku i jego ochronie, znajdującym się w Urzędzie Miejskim, zamieszczone zostały dane o wniosku w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. W obwieszczeniu tym Burmistrz poinformował, iż uwagi i wnioski można składać w terminie 21 dni od daty podania do publicznej wiadomości tj. od dnia 2 marca 2009 r. do 23 marca 2009 r. (włącznie). Zatem należy stwierdzić, iż Burmistrz zapewnił udział społeczeństwa w toku postępowania, poprzez zapewnienie możliwości składania każdemu uwag i wniosków oraz możliwość zapoznania się z treści tego wniosku.
W toku postępowania administracyjnego stronom zapewniono czynny udział w przeprowadzonym postępowaniu, zawiadamiając je o wszczęciu postępowania w sprawie wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, a także o treści postanowień opiniujących a następnie uzgadniających. Uczyniono to zarówno w formie pisemnej, jak i przez zamieszczenie stosownej informacji w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miasta. Skarżące Stowarzyszenie dopuszczone zostało do udziału w niniejszym postępowaniu na prawach strony. Brało udział w postępowaniu przed organem I instancji, wniosło odwołanie od wydanej przez ten organ decyzji. Wprawdzie istotnie organ odwoławczy nie wyznaczył stornom terminu w oparciu o art. 10 Kpa, jednakże wskazać należy, że w postępowaniu odwoławczym nie zostały przeprowadzone żadne nowe dowody. Rozstrzygnięcie sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nastąpiło w oparciu o materiał zgromadzony przez organu I instancji. Skarżące Stowarzyszenie nie wykazało jakich dowodów lub czynności nie mogło w związku z tym podjąć, poprzestając na ogólnikowym stwierdzeniu, że nie mogło wnieść dodatkowych zarzutów przeciwko decyzji I instancji. W tej sytuacji w ocenie Sądu brak jest podstaw do stwierdzenia, że naruszenie art. 10 Kpa miało jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z treścią art. 145. § 1 pkt 1 lit c sąd może uchylić decyzję wyłącznie gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Taka zaś sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie.
Odnośnie treści decyzji wskazać należy, iż art. 47 ustawy Prawo ochrony środowiska wskazuje, jakie zagadnienia powinny być brane pod uwagę i oceniane w ramach przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko. I tak zgodnie z tym przepisem w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia:
1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na:
a) środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi,
b) dobra materialne,
c) zabytki,
d) wzajemne oddziaływanie między czynnikami, o których mowa w lit. a-c,
e) dostępność do złóż kopalin;
2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego
oddziaływania na środowisko;
3) wymagany zakres monitoringu.
Natomiast stosownie do art. 56 ust. 1b pkt 1 i 2, ust. 2 pkt 1, 2 ustawy Prawo ochrony środowiska organ wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach winien między innymi, uwzględnić uzgodnienia organów, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ określa m. in. :
1) rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia;
2) warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich;
3) wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym.
W ocenie Sądu decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wydana w przedmiotowej sprawie odpowiada powyżej wskazanym przepisom prawa jak również uwzględnia wskazania Powiatowego Inspektora Sanitarnego jak i Starosty
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż planowana inwestycja przyczyni się do przerwania naturalnych tras migracyjnych ptaków oraz naruszenia ciągłości ekologicznych siedlisk wskazać należy, iż zarzuty te nie zostały poparte żadnymi dowodami. Jak wynika z raportu oraz uzgodnień organów planowana inwestycja nie będzie stwarzać znacznych zagrożeń dla środowiska pod warunkiem prawidłowej eksploatacji oraz zastosowania zalecanych w raporcie rozwiązań technicznych i określonych postanowieniami uzgadniającymi uwarunkowań środowiskowych. Zarówno z raportu, jak i znajdującej się w aktach administracyjnych opinii wynika, iż przedstawiona lokalizacja farmy wiatrowej nie będzie stwarzać dostrzegalnych zagrożeń dla ptaków w którymkolwiek okresie fenologicznym. Natomiast odnosząc się do negatywnego oddziaływania na migrujące ptaki w operacie wskazano, iż negatywne oddziaływanie stwierdzono wyłącznie w przypadku bardzo dużej koncentracji wiatraków. Z raportu wynika też, że inwestycja nie będzie miała wpływu na florę, ponieważ w bezpośrednim rejonie inwestycji nie wysterują żadne płaty roślinności naturalnej i nie stwierdzono gatunków podlegających ochronie. Również planowana inwestycja nie będzie miała znaczącego wpływu na zdrowie ludzi, ponieważ nie ma zagrożenia przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu do środowiska oraz w obrębie siedlisk ludzkich elektrownie nie spowodują negatywnego efektu cienia. Dla minimalizacji emisji hałasu zastosowane zostaną wysokiej klasy urządzenia niskoszumowe. Zgodnie z prognozami wynikającymi z przedstawionej analizy uciążliwości akustycznej, poziom emitowanego dźwięku nie przekroczy wartości 45 dB w odległości ok. 200 m. od turbiny. Uciążliwość akustyczna występować będzie wyłącznie na terenach upraw rolnych, dla których w przepisach prawa nie ustalono dopuszczalnych poziomów hałasu. Natomiast jak wynika z akt sprawy obszar oddziaływania elektromagnetycznego nie pokrywa się z miejscami przebywania ludzi (obszar ten zlokalizowany jest w odległości do 3,5 m. wokół generatorów, które umieszczone będą na wieżach o wysokości 45-50 m.).
Wobec powyższego zarzuty skarżącego dotyczące negatywnego oddziaływania na środowisko w świetle sporządzonego raportu oraz opinii oraz dokonanych na jego postawie przez orzekające w sprawie organy, a także w świetle dokonanych uzgodnień uznać należy za bezzasadne.
Z art.153 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wynika, że na postanowienia wydane w toku postępowania w sprawie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko m.in. przez starostów nie przysługuje zażalenie. Art. 142 Kpa stanowi natomiast, że postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji, co oznacza, ze organ odwoławczy ustosunkowuje się do zarzutów skierowanych przeciwko postanowieniu w uzasadnieniu decyzji odwoławczej. W niniejszej sprawie skarżące Stowarzyszenie składając odwołanie zarzuciło zarówno zaskarżonej decyzji organu I instancji określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, jak i wydanemu w toku postępowania postanowieniu uzgadniającemu Starosty z dnia 17 kwietnia 2009r., naruszenie prawa poprzez brak warunku monitoringu. Odnosząc się do tych zarzutów organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji prawidłowo stwierdził, że nałożenie obowiązków określonych art.56 ust.4 pkt 1 i 2 ustawy nie jest obowiązkowe. Powołany przepis prawa daje jedynie organowi możliwość ich nałożenia w decyzji. Stąd też brak wymienionych obowiązków nie stanowi o naruszeniu przepisu art. 56 ust.4 ustawy. Organ odwoławczy podzielił przy tym ocenę organu I instancji, że przedmiotowe obiekty eksploatowane zgodnie z przeznaczeniem i utrzymywane w dobrym stanie technicznym nie wymagają monitoringu. Biorąc pod uwagę treść wniosków zawartych w raporcie o oddziaływaniu na środowisko oraz opinii sporządzonej przez prof. dr hab. Przemysława Busse organ mógł stwierdzić, że nie zachodzi konieczność nałożenia na inwestora obowiązku monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Uznać zatem należy, że podniesiony w skardze zarzut dotyczący naruszenia art. 56 ust.4 ustawy nie jest zasadny. Stwierdzenie to w ocenie Sądu należy również odnieść do postanowienia uzgadniającego Starosty z dnia 17 kwietnia 2009r., jako że warunki zawarte w postanowieniu uzgadniającym oparte są na tych samych przepisach, które następnie stanowią podstawę wydania decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia. W związku z tym zdaniem Sądu z tych samych przyczyn nie można uznać, że postanowienie Starosty z dnia 17 kwietnia 2009r. poprzez brak zamieszczenia fakultatywnych obowiązków narusza prawo. Stwierdzić zatem należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie nie uwzględniając zarzutów skarżącego dotyczących obowiązku monitoringu skierowanych zarówno przeciwko decyzji organu i instancji, jak i postanowieniu uzgadniającemu uznało za prawidłowe także uzgadniające postanowienie Starosty z dnia 17 kwietnia 2009r. Stąd też nie jest również zasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 142 Kpa.
Wskazać przy tym należy, że skarżące stowarzyszenie w pozostałym zakresie nie kwestionowało postanowienia Starosty z dnia 17 kwietnia 2009r. Co więcej, w skardze zarzuciło niezgodność decyzji organu I instancji z treścią tegoż postanowienia w zakresie warunku określonego w punkcie 6 dopatrując się tym samym naruszenia art. 56 ust. 1 lit b pkt 6. Wskazać jednakże należy, że w punkcie 6 postanowienia stwierdzono, że w trakcie prac budowlanych należy na obszarze prowadzenia prac chronić środowisko, szczególnie w zakresie ochrony gleby, zieleni, naturalnego ukształtowania terenu i stosunków wodnych. W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w punkcie 2.8 stwierdzono natomiast, iż w trakcie prac budowlanych, inwestor prowadzący przedsięwzięcia jest obowiązany uwzględnić ochronę środowiska na obszarze prowadzenia prac, a w szczególności ochronę gleby, zieleni, naturalnego ukształtowania terenu i stosunków wodnych. Stwierdzić zatem należy, że decyzja organu I instancji jest zgodna z poprzedzającym ją postanowieniem Starosty z dnia 17 kwietnia 2009r., co świadczy o bezzasadności podniesionego przez skarżącą zarzutu.
Stowarzyszenie zarzuciło także naruszenie art. 56 ust. 1 b pkt 2 cytowanej ustawy poprzez nieokreślenie należytej ochrony przed hałasem wywodząc. Zarzut ten jest również chybiony, gdyż w decyzji organu I instancji w punkcie 2.3 szczegółowo zostały wyszczególnione wymogi w zakresie ochrony akustycznej.
W ocenie Sądu nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 7 Kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w odniesieniu do podstawowego parametru ocenianego przedsięwzięcia - wysokości masztu elektrowni wiatrowej. W ocenie skarżącego organ I instancji ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody dla siłowni o wysokości 108.3 m natomiast z charakterystyki przedsięwzięcia stanowiącej załącznik do tej decyzji wynika, że maszt będzie miał 105 m wysokości. Wskazać jednakże należy, że w wydanej decyzji organ stwierdził, że wysokość maszt elektrowni wynosi około 105m. Również w charakterystyce przedsięwzięcia wysokość tę określono na około 105m. Twierdzenia skarżącej nie znajdują potwierdzenia we wskazanych dokumentach, co skutkuje bezzasadnością podniesionego zarzutu w tym zakresie.
Zdaniem Sądu nie mogą odnieść skutku zarzuty dotyczące naruszenia art. 47 pkt 1 lit c) i e) ustawy Prawo ochrony środowiska. Z raportu oddziaływania na środowisko wynika bowiem, że na obszarze lokalizacji przedmiotowych elektrowni wiatrowych nie występują dobra materialne i dobra kultury chronione prawem. Również w streszczeniu w języku niespecjalistycznym informacji zawartych w raporcie, o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia stwierdzono, ze na obszarze planowanego przedsięwzięcia nie występują udokumentowane złoża surowców mineralnych ani obszary perspektywicznej eksploatacji surowców mineralnych.
Nie jest też zasadny zarzut naruszenia przepisu art. 56 ust. 8 Prawa ochrony środowiska poprzez brak w rozstrzygnięciu organu I instancji informacji dotyczącej konieczności wykonania analizy porealizacyjnej. W tym zakresie art. 56 ust. 8d dotyczy bowiem analizy porealizacyjnej, o której mowa w art. 56 ust. 4 pkt 2. Przepis ten przewiduje możliwość nałożenia obowiązku przedstawienia takiej analizy. W wydanej w sprawie decyzji nie nałożono natomiast na wnioskodawcę takiego obowiązku.
Następnie Sąd jako niezasadne ocenia także zarzuty skarżącego odwołujące się do wskazywanych zapisów studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Studium zawiera bowiem postulowane kierunki zagospodarowania i określającego politykę przestrzenną tej gminy. Nie stanowi przepisu prawa miejscowego. Ponadto z art. 56 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska wynika jedynie nakaz zbadania zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który jest przepisem prawa miejscowego. W niniejszej sprawie bezsporne jest przy tym, że na terenie obejmującym obszar planowanego przedsięwzięcia nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Nadto w ocenie Sądu pozostaje bez wpływu na treść podjętego w sprawie rozstrzygnięcia fakt, że w dniu 3 marca 2009r. ustalono warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie zagrodowej na działce nr [...] w obrębie Wolny Dwór, gmina S. Należy mieć bowiem na uwadze, że decyzja o warunkach zabudowy może być wydan odniesieniu do tego samego terenu decyzję o warunkach zabudowy można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy. Przede wszystkim zaś decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich(art. 63 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W tym stanie rzeczy, wobec ustalenia, iż decyzja wydana została z zachowaniem procedury środowiskowej, a treść decyzji odpowiada przepisom prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi skargę jako bezzasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło