II FSK 1910/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Stefan Babiarz (sprawozdawca), Sędzia NSA Jerzy Płusa, Protokolant Katarzyna Domańska, po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 2330/11 w sprawie ze skargi P. F. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P. F. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Wyrokiem z dnia 8 maja 2012 r., III SA/Wa 2330/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. F. (zwanego dalej skarżącym) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2011 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wymagalności. 2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynikało, że decyzjami z dnia 14 września 2010 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznym za 2005 r. oraz 2006 r., a także określił odsetki za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące: styczeń, maj, czerwiec i październik 2005 r., styczeń i luty 2006 r. Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2010 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego W. nadał ww. decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności. Organ stanął na stanowisku, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazywał, iż skarżący nie ureguluje należności, gdyż posiada jeszcze inne wysokie zaległości objęte tytułami wykonawczymi na łączną kwotę 2.523.288,69 zł. Skarżący w zażaleniu na powyższe postanowienie wniósł o jego uchylenie i zarzucił, że zostało ono wydane wobec decyzji, która nie jest ostateczna i w dalszym trybie postępowania może zostać uchylona. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2011 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Podkreślił, że w sprawie zaistniała przesłanka wynikająca z art. 239b) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej: ord. pod. Z akt sprawy wynikało bowiem, że organ pierwszej instancji zgromadził dowody odnośnie toczącego się wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego, które to postępowanie egzekucyjne - w związku z wysokimi kwotami zaległości podatkowych - uzasadniało nadanie przez organ pierwszej instancji decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Wskazał także, że rygor ten może zostać nadany wyłącznie decyzji nieostatecznej. 3. W skardze na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że toczy się wobec niego postępowanie egzekucyjne. Zarzut sprowadzał się zatem do niewyjaśnienia stanu faktycznego, a więc naruszenia art. 122 i art. 191 ord. pod., a także art. 239b) § 2 ord. pod., poprzez brak należytego uprawdopodobnienia, iż zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Skarżący wyjaśnił, że przesłanka prowadzenia wobec niego postępowania egzekucyjnego nie została spełniona, gdyż nie toczy się wobec niego postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych. Wystawienie tytułu wykonawczego nie oznaczało bowiem wszczęcia egzekucji. Egzekucja zostałaby wszczęta dopiero z dniem doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub tytułu wykonawczego - art. 26 § 5 pkt 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 29, poz. 257 ze zm.) zwanej dalej: u.p.a. Tym samym organ nie udowodnił faktu wszczęcia egzekucji. Ponadto skarżący podkreślił, że zgodnie z art. 239b) § 1 pkt 1 ord. pod. warunkiem nadania rygoru natychmiastowej wykonalności jest stwierdzenie, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie "innych należności pieniężnych". Skarżący podniósł, że nie ma żadnych "innych" zobowiązań objętych postępowaniami podatkowymi lub sądowo-administracyjnymi niż domniemywane przez organy podatkowe należności wobec Skarbu Państwa z tytułu zaległości podatkowych. Nie jest to więc kategoria "innych należności", gdyż występuje ten sam wierzyciel (Skarb Państwa) i to samo źródło zobowiązania. Skarżący zwrócił także uwagę, że żaden z organów nie zbadał jego sytuacji majątkowej. Z uzasadnienia organów nie wynikało nawet, czy skarżący posiadał jakiś majątek, w jakim zakresie dokonano zajęcia, czy miał on wartość wyższą niż zobowiązania. Organ odwoławczy nie zarzucał skarżącemu wprost ani niewypłacalności, ani ukrywania majątku, ani żadnych właściwości osobistych stawiających pod znakiem zapytania jego uczciwość, czy zdolność do zapłaty należności podatkowych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę wskazał, że organ prawidłowo ocenił kwestię łącznego wystąpienia w sprawie przesłanek zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji. Trafnie organ wywodził, że z okoliczności faktycznych sprawy wynikało, iż skarżący nie regulował terminowo swoich zobowiązań publicznoprawnych, o czym miała świadczyć wysoka kwota zaległości podatkowych skarżącego, objęta tytułami wykonawczymi. Sąd podkreślił, że z akt sprawy bezsprzecznie wynikało, iż organy podatkowe zgromadziły dowody odnośnie toczącego się wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego w związku z wystawionymi tytułami egzekucyjnymi z uwagi na nieuiszczenie przez skarżącego w przewidzianym w ustawie terminie płatności innych zobowiązań podatkowych, niż określonych decyzjami Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia 14 września 2010 r. W aktach administracyjnych sprawy znajdowały się tytuły wykonawcze wystawione na skarżącego m.in. z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2003 r., miesiąc październik 2003 r. i z tytułu podatku dochodowego za 2007 r. wraz zawiadomieniami o zajęciu praw majątkowych i zwrotnymi potwierdzeniami ich doręczenia skarżącemu (karty 37,38,39,40,41 akt administracyjnych, tytuł wykonawczy dotyczący podatku dochodowego za 2007 r. odebrany został osobiście). Sąd stwierdził, że wbrew twierdzeniom skarżącego art. 239b) § 1 pkt 1 ord. pod. nie zawężał rodzaju prowadzonego postępowania egzekucyjnego tylko do postępowania dotyczącego "innych" należności niż podatkowe. Powyższe oznaczało, że w przepisie tym chodziło o jakiekolwiek wszczęte i prowadzone w stosunku do podatnika postępowanie egzekucyjne - również w zakresie innych zobowiązań podatkowych niż zobowiązanie, którego dotyczy postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Nie miało przy tym znaczenia, że w postępowaniach tych występował ten sam wierzyciel – Skarb Państwa. Sąd stwierdził zatem, że zarzuty skarżącego w zakresie błędnych ustaleń faktycznych i naruszenia przez organ przepisów postępowania podatkowego, tj. art. 122 i art. 191 ord. pod., nie znalazły potwierdzenia w aktach sprawy i nie zasługiwały na uwzględnienie. 5. Powyższy wyrok skarżący zaskarżył w całości skargą kasacyjną, zarzucając mu naruszenie: 1) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do zarzutu postawionego przez skarżącego wobec kontrolowanej decyzji. Mając na uwadze powyższe wniósł o: - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; . - zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania oraz wynagrodzenia pełnomocnika w łącznej kwocie 460 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. 6. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: (1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; (2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w związku z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W odniesieniu do prawa materialnego należy wykazać, na czym polegała dokonana przez sąd pierwszej instancji błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa lub - jakie powinno być właściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 7. W niniejszej sprawie skarżący poczynił jedynie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do zarzutu postawionego przez skarżącego wobec kontrolowanej decyzji. Przypomnieć w związku z tym należy, że w świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010/3/39, ZNSA 2010/2/122-128), a także nie zawiera jednego z elementów, o którym w tym przepisie mowa. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku w sprawie niniejszej zawiera wszystkie powyższe elementy. Przede wszystkim odnosi się do zarzutów podniesionych w skardze. Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy i wszechstronny wywodzi, że wobec skarżącego toczyło się postępowanie egzekucyjne oraz zaistniały przesłanki uprawdopodabniające, iż zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Odnośnie tej pierwszej kwestii przesądzające znaczenie miały dowody w postaci wystawionych tytułów wykonawczych na skarżącego oraz zawiadomienia o zajęciu praw majątkowych wraz ze zwrotnymi potwierdzeniami ich doręczenia skarżącemu. Formalne wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie było w tym względzie konieczne. Odnosząc się do drugiej kwestii, należy wskazać, że w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 239b § 1 pkt 1 i 4 ord. pod. rozmiar powstałych zaległości podatkowych był wystarczającą okolicznością uprawdopodabniającą, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Całkowicie chybione są zarzuty postawione przez skarżącego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, a dotyczące wydania w sprawie dwóch tej samej treści postanowień i kolejności eliminowania z obrotu prawnego jednego z nich. Otóż w ocenie NSA nie ma najmniejszego znaczenia, które z tych postanowień zostało wyeliminowane jako pierwsze. Istotne jest, że nie zaistniała w sprawie sytuacja określona w art. 247 § 1 pkt 4 ord. pod. Oba postanowienia organu pierwszej instancji nie były ostateczne. Ponadto - co najistotniejsze - skarżący mógłby ten stan faktyczny i prawny kwestionować, ale wyłącznie w ramach zarzutu naruszenia art. 135 p.p.s.a. 8. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzekł na podstawie art. 209 w związku z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490).