VII SA/Wa 171/12
WyrokWSA w Warszawie2012-05-08
Skład orzekający: Paweł Groński, Tadeusz Nowak, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty, której budowa nastąpiła po 2004 r. i której powierzchnia przekracza 25 m², została wydana zgodnie z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo materialne. Skoro wiata została wybudowana po 2004 r. (co wynika z aktu notarialnego darowizny z 2004 r. i zeznań świadka), a jej powierzchnia przekracza 25 m², wymagała pozwolenia na budowę. Wobec braku takiego pozwolenia i nieprzedłożenia dokumentów legalizacyjnych, nakaz rozbiórki był zasadny. Zarzuty naruszenia prawa procesowego, w tym prawa do obrony i braku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, uznano za nieuzasadnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty blaszanej o wymiarach 6 x 6,35 m. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę wiaty, a decyzję tę utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Skarżący L. S. zarzucał naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym prawa do obrony, oraz błędne ustalenie daty budowy wiaty i wymogu pozwolenia na budowę. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2012 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) listopada 2011 r. nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala
Decyzją z dnia (...) listopada 2011 r. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego -tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98. poz. 1071 ze zm. (dalej: kpa) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane t.j.- Dz. U. z 2010 r. Nr 243. poz. 1623 ze zm. (dalej: Prawo budowlane) po rozpatrzeniu odwołania L. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) z dnia (...) września 2011 r., Nr (...) nakazującej L. S. dokonanie całkowitej rozbiórki wiaty blaszanej o konstrukcji stalowej o wymiarach 6 x 6,35 m usytuowanej na nieruchomości przy Al. (...) w W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że na skutek interwencji K. i J. M., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (...) przeprowadził w dniu (...) września 2010 r. oględziny na nieruchomości przy Al. (...) w W. W trakcie tych oględzin stwierdzono, że na ww. nieruchomości przy granicy sąsiedniej działki została wybudowana w warunkach samowoli budowlanej wiata o konstrukcji blaszanej o wymiarach 6 x 6,35 m. Dach i ściany wiaty zabudowane są blachą trapezową.
Wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (...) postanowieniem z dnia (...) stycznia 2011 r., Nr (...) wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na L. S. obowiązek przedłożenia dokumentów o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego.
W związku z nie złożeniem przez L. S. wymaganych dokumentów, decyzją z dnia (...) września 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (...), na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego nakazał mu dokonanie całkowitej rozbiórki wiaty blaszanej o konstrukcji stalowej o wym. 6,00 x 6,35 m usytuowanej na nieruchomości przy Al. (...) w W.
Na skutek wniesionego przez L. S. odwołania, (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) listopada 2011 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Rozpoznając odwołanie, organ wskazał, że w związku z twierdzeniem skarżącego, iż wiata powstała w latach 80 ubiegłego wieku, strony postępowania zostały wezwane do złożenia zeznań w celu ustalenia daty realizacji przedmiotowej wiaty. W dniu (...) listopada 2011 r. K. M., pouczona przez organ o treści art. 233 Kodeksu karnego, oświadczył, że wiata została wybudowana po 2004 r. i jednocześnie przedłożyła kopię aktu notarialnego rep. A Nr (...) z dnia (...) czerwca 2004 r. umowy darowizny, w którym nie wskazano, aby przekazywana działka nr ew. (...) była działką zabudowaną.
Skarżący zeznań nie złożył, gdyż nie odebrał w terminie wezwania do ich złożenia. Również w toku postępowania nie przedłożył żadnego dowodu na poparcie swoich twierdzeń.
Organ odwoławczy wskazał, że z ustaleń dokonanych w trakcie postępowania wynika, iż obiekt gospodarczy znajdujący się w miejscu przedmiotowej wiaty, widniejący na projekcie zagospodarowania działki z 1998 r. ma inne wymiary niż przedmiotowa wiata. Ponadto zgodnie z pisemnymi wyjaśnieniami K. M. (pismo z dnia (...) września 2010 r.) wiata wybudowana w latach osiemdziesiątych została rozebrana i po 2004 r. odbudowana.
W ocenie organu na realizację wiaty, z uwagi na jej wymiary, wymagane jest pozwolenia na budowę, ponieważ zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii, jeśli ich powierzchnia zabudowy nie przekracza 25 m2.
Z uwagi na poczynione ustalenia oraz w związku z nie wykonaniem przez skarżącego postanowienia z dnia (...) września 2011 r., prawidłowo został nałożony na skarżącego nakaz rozbiórki przedmiotowej wiaty.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł L. S., zarzucając organowi wojewódzkiemu naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez wadliwe utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji wystąpienia przesłanki nieważnościowej z uwagi na pozbawienie skarżącego możliwości obrony jego praw i przedstawienie dowodów wskazujących na prawdziwość jego twierdzeń;
2) art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 135 k.p.a. poprzez uznanie za wiarygodne zeznań K. M. dotyczących daty postawienia wiaty oraz niepodjęcie z urzędu wszelkich działań zmierzających do rzetelnego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy;
3) art. 10 k.p.a. w zw. z art. 135 k.p.a. poprzez pobawienie możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zgromadzonego materiału dowodowego;
Zdaniem skarżącego w sprawie wadliwie uznano, że korespondencja kierowana do niego została skutecznie doręczona mimo, że jej nie odebrał, a w efekcie naruszono jego prawo do obrony.
Skarżący podniósł, że organy błędnie ustaliły, iż w dacie budowy wiaty wymagane było pozwolenie na budowę.
W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga powinna zostać oddalona, gdyż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.
Dokonując kontroli legalności decyzji będącej przedmiotem skargi w pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego, gdyż kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozpoznania sprawy mają ustalenia faktyczne, tylko bowiem przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym zgodnym z rzeczywistym, określić można prawa i obowiązki stron. W ocenie Sądu, postępowanie na podstawie, którego wydano zaskarżoną decyzję nie jest obarczone wadami wynikającymi z istotnego naruszenia zasad i przepisów postępowania administracyjnego, gdyż organ orzekający w sprawie dopełnił obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w stopniu koniecznym do jej rozstrzygnięcia. Obowiązek organu administracji państwowej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa, wynika z zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Zgodnie z uregulowaniami zawartymi w Dziale II ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) organ administracji w toku postępowania administracyjnego jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego. Istotą tego postępowania jest ustalenie wszelkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, po to, by następnie dokonać ich oceny pod kątem przepisów materialno-prawnych.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest wiata blaszana znajdująca się na nieruchomości przy Al. (...) w W.. W związku z powyższym niezbędne jest ustalenie czy wiata ta została postawiona zgodnie z obowiązującymi przepisami czy w warunkach samowoli budowlanej oraz kiedy to miało miejsce, a także ustalenie czy wiata ta mogła być wybudowana na podstawie zgłoszenia czy wymagane dla niej było pozwolenie na budowę.
Z akt administracyjnych wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie w związku z interwencją K. i J. M. W wyniku przeprowadzonych oględzin w dniu (...) września 2010 r. ustalono, że na nieruchomości "przy granicy sąsiedniej działki usytuowana jest wiata o konstrukcji metalowej. Dach i ściany zabudowane blachą trapezową. Wymiary obiektu wynoszą 6,00 x 6,35 i wysokości 2,60 m. Obiekt przylega jednym bokiem do murowanego parterowego budynku na sąsiedniej nieruchomości. Wg oświadczenia L. S. obiekt pobudowany został w latach osiemdziesiątych ub. wieku bez pozwolenia lub zgłoszenia." Pismem z dnia (...) września 2010 r. K. M. wniosła uwagi do protokołu, z których wynika, że wiata wybudowana w latach osiemdziesiątych została rozebrana, a wiata obecnie istniejąca została odbudowana i powiększona w 2004 r. Następnie w dniu (...) stycznia 2011 r. K. M. złożyła wyjaśnienia, iż na mocy aktu notarialnego z dnia (...) czerwca 2004 r. skarżący nabył nieruchomość o pow. ok. 180 m2 na której następnie wybudował wiatę.
Również organ stopnia wojewódzkiego przeprowadził postępowanie dowodowe, wzywając strony postępowania do stawienia się i złożenia zeznań w sprawie. W dniu (...) listopada 2011 r. na wezwanie organu stawiła się K. M., działająca w imieniu własnym oraz na podstawie udzielonego pełnomocnictwa, w imieniu swojego męża J. M. Ze złożonych wyjaśnień oraz przedstawionego aktu notarialnego z dnia (...) czerwca 2004 r., rep. A (...) wynika, że skarżący otrzymał działkę od H. S. Z ww. aktu notarialnego nie wynika, aby działka była zabudowana.
Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że wiata powstała w warunkach samowoli budowlanej. Sam skarżący potwierdził ten fakt podczas oględzin w dniu (...) września 2010 r.
Odnosząc się do ustalenia daty powstania wiaty, Sąd stwierdza, że skoro we wskazanym wyżej notarialnym akcie darowizny nie zapisano aby działka o nr ewid. (...) o powierzchni 180 m2 była w dniu sporządzania aktu, tj. w dniu 1 czerwca 2004 r., zabudowana, to należy uznać, że nie istniały na niej żadne zabudowania. Ponadto notariusz sporządzający akt notarialny potwierdził, że oświadczenia złożone przez strony, są zgodne z treścią wpisów w księdze wieczystej. Zatem organy prawidłowo uznały, iż wiata nie powstała jak wskazał skarżący w latach 80 ubiegłego wieku, lecz po dniu (...) czerwca 2004 r., dając tym samym wiarę twierdzeniom K. M.
Z powyższych ustaleń poczynionych przez organy jednoznacznie wynika, że zastosowanie w niniejszej prawie będą miały przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie z art. 28 Prawa Budowanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej zasady zostały określone w art. 29-31 Prawa budowlanego. Zgodnie z nimi budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2 wymaga zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdza, że na postawienie takiej wiaty jak w omawianej sprawie wymagane jest pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenie z uwagi na wymiary.
W związku z powyższym organy obu instancji dokonały prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, iż skarżący dokonał budowy, w warunkach samowoli budowlanej, a więc bez uzyskania wymaganego prawem pozwolenia na budowę, naruszając tym przepis art. 28 Prawa budowlanego. W następstwie poczynionych ustaleń organy właściwie zastosowały art. 48 ww. ustawy, najpierw wstrzymując prowadzone roboty budowlane i wzywając do złożenia dokumentów umożliwiających legalizację samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego, a następnie w efekcie nie wykonania wezwania, orzekły nakaz rozbiórki.
Z uwagi na powyższe należy uznać za nieuzasadnione zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 135 k.p.a. poprzez uznanie za wiarygodne zeznań K. M. dotyczących daty postawienia wiaty oraz zarzut błędnego ustalenia przez organy, że w dacie budowy wiaty wymagane było pozwolenie na budowę.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, Sąd stwierdza, że również nie zasługują na uwzględnienie. Skarżący nie został pozbawiony możliwości obrony swoich praw, ponieważ wiedział o toczącym się postępowaniu, był informowany o wszystkich czynnościach organu, a przed wydaniem decyzji mógł zapoznać się z zebranym materiałem i wypowiedzieć się co do niego. Z akt sprawy wynika, że przed wydaniem decyzji przez organ I instancji skarżący złożył pismo z dnia (...) sierpnia 2011 r. i z dnia (...) września 2011 r., w którym przedstawił swoje stanowisko. Odnośnie zarzutu pozbawienia skarżącego możliwości przedstawienia dowodów wskazujących na prawdziwość jego twierdzeń, należy podnieść, że skarżący ani wnosząc odwołanie ani późniejszym etapie postępowania przed organem II instancji jak również wnosząc skargę do Sądu mimo, że miał taką możliwość to jednak nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o wybudowaniu wiaty w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku.
Również jest chybiony zarzut niepodjęcia z urzędu wszelkich działań zmierzających do rzetelnego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przez organ odwoławczy, ponieważ jak to zostało wskazane już wyżej organ ten wezwał strony do osobistego stawienia się i złożenia zeznań w przedmiotowej sprawie.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, organy prawidłowo uznały, że korespondencja kierowana do skarżącego została skutecznie mu doręczona mimo, że jej nie odebrał. Zgodnie z art. 44 k.p.a. w przypadku niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43, tj. osobiście adresatowi lub w przypadku jego nieobecności dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, 14 dniowego, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.).
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ppsa, należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło