I OZ 109/13

Dnia 22 lutego 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (del.) po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 427/12 o cofnięciu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie skargi na działanie organów publicznych postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 263 w związku z art. 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270), postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 427/12 cofnął D. W. i M. W. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wydanego orzeczenia Sąd wyjaśnił, że pismem z dnia 20 lipca 2012 r. D. W. i M. W. poinformowali, że rezygnują z pomocy prawnej z urzędu, która została im przyznana postanowieniem z dnia 22 maja 2012 r. w zakresie całkowitym, w tym poprzez ustanowienie radcy prawnego. Wydając zaskarżone postanowienie z dnia 7 sierpnia 2012 r. Sąd Wojewódzki wskazał, że zgodnie z art. 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Jednocześnie Sąd stwierdził, że strona, której udzielono prawa pomocy, może sama zrzec się tego uprawnienia, a zatem złożyć wniosek o cofnięcie przyznanego prawa pomocy (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2005, str. 636). Biorąc powyższe pod uwagę Sąd I instancji przyjął, że w wyniku złożonego oświadczenia D. W. i M. W. zrzekli się przyznanego im uprawnienia w zakresie ustanowionego z urzędu radcy prawnego. W ocenie Sądu okoliczność ta powoduje zaistnienie przesłanki, o jakiej mowa w powołanym art. 249. W ocenie Sądu orzekającego w sprawie w przypadku zrezygnowania przez skarżącego z fachowej pomocy przyznanej przez Sąd można mówić o zmianie okoliczności w rozumieniu art. 249 powołanej ustawy, bowiem podstawową przesłanką przyznania prawa pomocy jest wniosek strony. Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2012 r. złożyli D. W. i M. W. Skarżący wnieśli o jego uchylenie lub zmianę, bowiem w ich ocenie rażąco narusza ono prawo materialne jak również prawo do obrony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Natomiast w myśl § 2 tego artykułu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W przedmiotowej sprawie D. W. i M. W. wystąpili z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Sąd I instancji postanowieniem z dnia 22 maja 2012 r. przyznał im prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, czyli w zakresie całkowitym. W wyniku złożenia przez skarżących pisma procesowego z dnia 20 lipca 2012 r., w którym poinformowali sąd o częściowej rezygnacji z przyznanej pomocy prawnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 427/12, cofnął D. W. i M. W. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, czyli w takim zakresie, jaki obejmowało nadesłane oświadczenie skarżących. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że strona, której zostało przyznane prawo pomocy w całości lub w części może zrzec się tego uprawnienia, a zatem złożyć wniosek o cofnięcie przyznanego prawa pomocy. W zaistniałym przypadku zrezygnowania przez D. W. i M. W. z fachowej pomocy przyznanej przez Sąd można mówić o zmianie okoliczności w rozumieniu art. 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270), bowiem podstawową przesłanką przyznania prawa pomocy jest prawidłowo złożony wniosek strony. W związku z tym uznać należy, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie narusza przepisów obowiązującego prawa. Nie mają przy tym także znaczenia okoliczności powoływane przez D. W. i M. W. w złożonym zażaleniu, bowiem Sąd I instancji jedynie cofnął na ich wniosek prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, a nie zwolnienie od kosztów sądowych przyznane postanowieniem z dnia 22 maja 2012 r. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) orzekł jak w sentencji.