VII SA/Wa 92/12
WyrokWSA w Warszawie2012-05-09
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Włodzimierz Kowalczyk, Bożena Więch-Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, stwierdzając wydanie decyzji z naruszeniem prawa w trybie wznowienia postępowania, może odmówić uchylenia tej decyzji, jeśli nowe rozstrzygnięcie byłoby tożsame z dotychczasowym?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, stwierdzając wydanie decyzji z naruszeniem prawa w trybie wznowienia postępowania, może odmówić jej uchylenia, jeśli w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W uzasadnieniu decyzji wydanej w trybie art. 151 § 2 k.p.a. organ musi wykazać, jakiego naruszenia prawa procesowego dopuścił się w poprzednim postępowaniu oraz że naruszenia te nie miały wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Skargę wniesiono na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która stwierdziła wydanie wcześniejszej decyzji GINB z naruszeniem prawa, ale odmówiła jej uchylenia. Podstawą wznowienia postępowania było niedoręczenie skarżącej A.W. decyzji GINB z maja 2011 r., co naruszyło jej prawo do czynnego udziału w postępowaniu. Skarżąca zarzuciła organom błędy w ustaleniach faktycznych dotyczących budowy wiaty stalowej i jej legalizacji, a także naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo zastosował przepisy prawa i nie stwierdził wad uzasadniających uchylenie decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2012 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa i odmowy uchylenia decyzji skargę oddala
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...], na podstawie art. 104 oraz art. 151 § 1 pkt 1 i 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.), po wznowieniu na wniosek A.W., postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...], uchylającą w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2008 r. znak: [...] – w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie wiaty stalowej zlokalizowanej na działce nr [...] w miejscowości [...], gm. [...] - i odmawiającą stwierdzenia nieważności ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2008 r. znak: [...].
- odmówił uchylenia w/w decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił charakter i istotę postępowania nadzwyczajnego prowadzonego w sprawie wznowienia postępowania. Następnie, wskazał, iż zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. oraz z orzecznictwa sądowo- administracyjnego wynika, iż "strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o
wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia w terminie jednego miesiąca od dnia, w
którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia
postępowania. Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o
okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością
dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed
upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o
okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia". Stwierdził, iż
wnioskodawczyni uprawdopodobniła zachowanie miesięcznego terminu do złożenia
wniosku o wznowienie postępowania o którym mowa w art. 148 k.p.a. Wskazała, że o
wydaniu decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r.
dowiedziała się w dniu [...] czerwca 2011 r. w trakcie rozprawy przed Sądem Okręgowym
w [...], Wydział [...] oraz w dniu [...] czerwca 2011 r., w trakcie rozprawy
przed Sądem Rejonowym dla [...], Wydział [...]. Natomiast
wniosek o wznowienie został złożony w Kancelarii Urzędu w dniu 30 czerwca 2011 r.
Dalej, organ podniósł, iż zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wznawia się
postępowanie, gdy strona nie brała w nim czynnego udziału. Przez udział w
postępowaniu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. należy rozumieć udział stron w
całym ciągu czynności przygotowujących postępowania administracyjnego,
prowadzonych przez organ administracji publicznej. Niedoręczenie stronom decyzji czy
też postanowienia może być równoznaczne z pozbawieniem tych stron udziału w
postępowaniu i tym samym oznaczać spełnienie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt
4 k.p.a. Podkreślił, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego
jest zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, wyrażona w art. 10 § 1 k.p.a.
Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić
stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji
umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz
zgłoszonych żądań. Z powołanej zasady wynika między innymi obowiązek organu
ustalenia z urzędu stron danego postępowania, powiadomienia stron o wszczęciu
postępowania, a także doręczenia wszystkim podmiotom będącym stronami wydanych
w sprawie rozstrzygnięć. Zaznaczył, że zasada czynnego udziału strony w
postępowaniu administracyjnym rozciąga się nie tylko na postępowanie przed organami
administracji pierwszej i drugiej instancji, ale również na postępowania prowadzone w
trybach nadzwyczajnych. Naruszenie prawa strony do czynnego udziału w
postępowaniu stanowi zaś przesłankę wznowienia postępowania, określoną w art. 145
§ 1 pkt 4 k.p.a.
Organ nadzoru stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że decyzja Głównego
Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r. nie została doręczona
A.W..
Wskazał, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w/w wiata
stalowa zlokalizowana jest w miejscowości [...], gm. [...], na działce nr ewid
[...]. Działka ta stanowi własność D.W i A.W.. Organ zaznaczył, iż pozwolenie na użytkowanie w/w wiaty było wydane na podstawie art. 3
ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 2007 r, o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.: dalej: ustawa zmieniająca
Prawo budowlane). W niniejszej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 59 ust.
7 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118), który ogranicza krąg
stron w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie wyłącznie do inwestora. Stanowi to
konsekwencję złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie w oparciu o
art. 3 ust. 4 ustawy zmieniającej Prawo budowlane, który jest samodzielnym przepisem
prawa materialnego. Odnośnie przedmiotowego wniosku ustawodawca wskazał
bowiem tylko jedno odesłanie - do art. 57 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane (por. wyrok
WSA w Kielcach z dnia 24.02.2011 r., sygn. akt: II SA/Ke 30/11). Zatem A.
W. jako współwłaściciel nieruchomości, na której zrealizowana jest w/w wiata,
winna być adresatem decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia
[...].05.2011 r., znak: [...]. W związku z powyższym, skoro
A.W. nie doręczono w/w decyzji, organ nadzoru stwierdził, iż organ
prowadząc przedmiotowe postępowanie nie zapewnił stronie czynnego udziału w
sprawie, czym naruszył art. 10 k.p.a.
Następnie, organ wskazał, iż istotą wznowionego postępowania i uchylenia
dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium
zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję, rozstrzygającą zatem o istocie
sprawy, wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że [...] Wojewódzki
Inspektor Nadzoru Budowlanego niesłusznie stwierdził nieważność decyzji
Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2008
r., znak: [...], jako obarczonej wadą rażącego naruszenia
prawa tj. art. 3 ust. 4 ustawy zmieniającej Prawo budowlane w związku z art. 7 i 77
k.p.a.
Wskazał, iż bezsprzecznym jest, że przepis art. 3 ustawy zmieniającej Prawo
budowlane odnosi się wyłącznie do tych budynków, które zostały wybudowane
pomiędzy dniem 1 stycznia 1995 r. a dniem 10 lipca 1998 r. w przypadku, gdy do 11
lipca 2003 r. oraz nie zostało wszczęte w stosunku do nich postępowanie legalizacyjne.
Jednocześnie ustawodawca ograniczył czasowo możliwość preferencyjnej legalizacji
owych obiektów, stwierdzając, że przepisów art. 48 - 49b ustawy - Prawo budowlane, w
brzmieniu nadanym im ustawą z dnia 27 marca 2003 r. "nie stosuje się" do dnia 1
stycznia 2008 r. Tym samym wypełnienie przesłanek określonych w art. 3 ust. 1 ustawy
zmieniającej Prawo budowlane, a więc ukończenia budowy po dniu 31 grudnia 1994 r. a
przed dniem 11 lipca 1998 r. oraz brak wszczęcia postępowania administracyjnego w
sprawie legalizacji budynku przed dniem 11 lipca 2003 r., w przypadku złożenia
wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 3 tejże ustawy, w okresie pomiędzy dniem 20
czerwca 2007 r. a dniem 31 grudnia 2007r., skutkować musi prowadzeniem
postępowania administracyjnego z wyłączeniem art. 48 - 49b ustawy - Prawo
budowlane. Postępowanie to prowadzone jest w trybie art. 3 ustawy zmieniającej, a
jego przedmiotem jest wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowego postępowania
administracyjnego, organ nadzoru stwierdził, iż D.Wprawidłowo w dniu 28
grudnia 2007 r. złożył wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego
obiektu budowlanego w trybie określonym w art. 3 ustawy zmieniającej Prawo
budowlane. Z ustalonego prawidłowo stanu faktycznego sprawy wynikało bowiem, że
obiekt ten został wzniesiony w latach 1995/1997 r., zaś postępowanie administracyjne
w sprawie wybudowania tego obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę albo
zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji
publicznej nie toczyło się. W dniu złożenia wniosku, zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. zostało
wszczęte postępowanie, zatem organ powiatowy prawidłowo rozstrzygał o zasadności
wniosku na podstawie art. 3 ustawy zmieniającej Prawo budowlane. Przepis ten, jako
lex specialis, nie może być w drodze wykładni interpretowany rozszerzająco, a jego
zastosowanie w danej sprawie winno zostać poprzedzone wnikliwym postępowaniem
wyjaśniającym, zmierzającym do ustalenia jej stanu faktycznego w takim stopniu, aby
nie było wątpliwości co do możliwości jego stosowania, z pominięciem regulacji
ogólnych zawartych w art. 48-49b ustawy - Prawa budowlanego. Dokonując analizy akt
przedmiotowej sprawy, w tym badanej decyzji organu powiatowego o udzieleniu
pozwolenia na użytkowanie, wskazał, że organ powiatowy rozstrzygając tę sprawę
poczynił prawidłowe i wyczerpujące ustalenia w zakresie określenia daty zakończenia
budowy przedmiotowego obiektu budowlanego, opierając się w tym zakresie na
pisemnym oświadczeniu złożonym wraz z wnioskiem przez D.W, a
także na inwentaryzacji powykonawczej obiektu. W tym zakresie jako bezzasadne
ocenił twierdzenie organu wojewódzkiego zawarte w decyzji z dnia [...] lutego 2011 r., że
"brak jest (...) dokumentów potwierdzających przyjętą datę budowy obiektu".
Oświadczenie złożone przez D.W w dniu rozstrzygania przedmiotowej
sprawy nie budziło wątpliwości, zatem organ powiatowy był uprawniony do poprzestania
na jego odebraniu. Jak wynika z akt sprawy, kwestia daty budowy tego obiektu została
potwierdzona kopią aktu notarialnego rep [...]z dnia 22 października 1991 r.,
kopią aktu notarialnego rep. [...]z dnia 9 września 1992r., kopią aktu
notarialnego rep. [...]z dnia 10 grudnia 1990 r., w których wskazano, że działki
o których mowa w tych aktach są niezabudowane. Z tych aktów, a także z odpisów
ksiąg wieczystych wynika nadto, że D.Wjest współwłaścicielem działek w
nich wskazanych. Ww. osoba jest również inwestorem obiektu. Powyższe okoliczności
uprawniały go więc do złożenia wniosku o pozwolenie na użytkowanie obiektu w trybie
omawianej ustawy z dnia 10 maja 2007 r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, iż organ stopnia
powiatowego przeprowadził ponadto w sposób wyczerpujący postępowanie
wyjaśniające w zakresie wymagań określonych w art. 3 ust. 4 i 5 ustawy zmieniającej
Prawo budowlane. Z przepisów powyższych wynika, że przed wydaniem decyzji w
sprawie pozwolenia na użytkowanie organ nadzoru budowlanego jest obowiązany
dokonać analizy, czy objęty wnioskiem obiekt budowlany nie narusza przepisów, w tym
techniczno-budowlanych, oraz ustaleń miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego, obowiązującego w dniu zakończenia budowy albo w dniu orzekania w
zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z
prawem. Jeżeli obiekt budowlany narusza przepisy lub ustalenia miejscowego planu
zagospodarowania przestrzennego, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu
budowlanego do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego nakłada
obowiązek usunięcia tych naruszeń w wyznaczonym terminie, w razie zaś
niewykonania obowiązku w terminie, organ ten nakazuje rozbiórkę obiektu
budowlanego lub jego części. Wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego
w [...], po przeprowadzeniu w dniu 11 marca 2008 r. oględzin na
nieruchomości w miejscowości [...], gm. [...], ustalił prawidłowo, że
przedmiotowy obiekt budowlany nie narusza ustaleń zarówno obowiązującego
miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również planu miejscowego,
który obowiązywał w okresie ich wybudowania oraz że został on wykonany zgodnie z
przedłożoną inwentaryzacją (por. zaświadczenie Wójta Gminy [...] z dnia 12
września 2007 r., znak: [...]). Ponadto przedłożono ekspertyzę techniczną
sporządzoną przez osobę ze stosownymi uprawnieniami budowlanymi, z której wynika,
że obiekt nie stwarza zagrożenia dla ludzi i mienia oraz nadaje się do użytkowania.
Organ nadzoru, nie zgodził się także z organem wojewódzkim, że E.D. nie była uprawniona do wystąpienia w imieniu D.W z
wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie, albowiem w aktach znajduje się stosowne
pełnomocnictwo w tym zakresie. Pełnomocnictwo to, wbrew twierdzeniem organu
wojewódzkiego, jest udzielone osobie fizycznej, która prowadzi działalność
gospodarczą a nie innemu podmiotowi. Ponadto, fakt ww. umocowania nie jest
kwestionowany przez samego mocodawcę. Także kwestie, zdaniem organu, związane z oznaczeniem lokalizacji przedmiotowego obiektu (w decyzji PINB z dnia [...] marca 2008 r. wskazano działkę nr [...] natomiast obiekt znajduje się na działce nr [...]), nie
mają wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie, gdyż z akt sprawy w tym inwentaryzacji
powykonawczej bezspornie wynika, jak obiekt jest przedmiotem tego postępowania.
Z powyższych względów, zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego,
nie można stwierdzić, że organ powiatowy udzielając pozwolenia na użytkowanie wiaty
w ogóle naruszył prawo, a tym bardziej w stopniu rażącym. Ponadto zaznaczył, iż
decyzja organu powiatowego została wydana przez właściwy organ, na właściwej
podstawie prawnej (art. 3 ust. 4 ustawy zmieniającej Prawo budowlane), po
przeprowadzeniu oględzin w dniu 11 marca 2008 r. Nie można też, w jego ocenie,
przyjąć, że przedmiotowa decyzja została wydana w sprawie już uprzednio zakończonej
(art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Decyzja ta została skierowana do osoby będącej stroną w tej
sprawie, nie była niewykonalna w dniu jej wydania i nie zawiera wad, powodujących jej
nieważność z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 4,5,7 k.p.a.).
Biorąc pod uwagę powyższe, organ nadzoru, stwierdził, że mimo, że istniały
podstawy do wznowienia postępowania, albowiem skarżąca nie brała udziału w
postępowaniu, w którym wydano decyzję z dnia [...] maja 2011 r., to uchylenie tej decyzji
nie może nastąpić, gdyż jest ona prawidłowa. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji
dotychczasowej stanowi bowiem stwierdzenie prawidłowości tej decyzji, co lepiej służy
realizacji zasady trwałości decyzji administracyjnej wyrażonej w art. 16 k.p.a., niż
stwierdzenie jej wydania z naruszeniem prawa.
Z powyższą decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]
sierpnia 2011 r. nie zgodziła się A.W., składając wniosek o ponowne
rozpatrzenie sprawy. Zarzuciła organowi naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez
powielenie w znacznym stopniu uzasadnienia z decyzji z dnia [...] maja 2011 r., jak
również naruszenie art. 7 k.p.a. Strona wskazała, iż oświadczenia D.W
nie polegały na prawdzie, (co do okresu budowy budynków i obiektów budowlanych,
tytułu prawnego do nieruchomości oraz występowania w charakterze inwestora).
Również inwentaryzacja powykonawcza zawierała błędy formalne i merytoryczne - w
numeracji działek, natomiast Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w swoich
decyzjach zamieścił jeszcze inną (odmienną) numerację działek - dla wszystkich
budynków i budowli, będących przedmiotem postępowań przypisał nr działki [...].
Nadto wskazała, iż organ stopnia powiatowego nie miał map z geodezji i kartografii, nie
mógł więc dokonać weryfikacji danych w inwentaryzacji powykonawczej. Wskazała
także, na nieprawidłowości umocowania E.D., do złożenia wniosku,
stwierdziła, iż uwzględnienie pełnomocnictwa nastąpiło, bez zakreślenia szczegółowego
umocowania w tym zakresie oraz przyjęcia od Niej jako pełnomocnika oświadczeń co
do wiedzy, w miejsce wymaganych prawem oświadczeń wnioskodawcy. Zarzuciła
również organowi, iż ten nie odniósł się do stanowiska złożonego do akt postępowania
w dniu 16 sierpnia 2011 r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2011r.,
znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 3
k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku A.W. o ponowne rozpatrzenie, uchylił
swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] sierpnia 2011 r., i orzekł o wydaniu decyzji
Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011r., z naruszeniem
prawa, jednocześnie odmówił jej uchylenia z uwagi na fakt, że w wyniku wznowienia
mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji
dotychczasowej.
Podstawą wydania decyzji merytoryczno-reformatoryjnej była jedynie
konieczność zakończenia postępowania w sposób przewidziany w przepisach Kodeksu
postępowania administracyjnego, a mianowicie w art. 151 § 2 i art. 146 § 2 k.p.a. W
pozostałym zaś zakresie organ ponowił argumentację przedstawioną w swojej
wcześniejszej decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r., uznając, iż okoliczności podnoszone
we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie mogą stanowić podstawy, do zmiany
rozstrzygnięcia.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w
Warszawie złożyła A.W.. Wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji w
części dotyczącej odmowy uchylenia wydanej z naruszeniem prawa decyzji z dnia [...]
maja 2011 r., poprzez uchylenie decyzji z dnia [...] maja 2011 r., ewentualnie o uchylenie
zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania pełnomocnik
skarżącej zarzucił organowi:
– obrazę przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.a., poprzez jego nie
zastosowanie, i stwierdzenie prawidłowości decyzji Głównego Inspektora Nadzoru
Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r., podczas gdy organ orzekający zaniechał
dokonania ustaleń faktycznych w zakresie zaistnienia przesłanek z art. 3 ustawy z
dnia 10 maja 2007 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych
innych ustaw ( Dz. U. z 2007r, Nr 99, poz. 665 ),
– obrazę przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego nie zastosowanie i
pozostawienie w mocy decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia
[...] maja 2011 r., podczas gdy naruszenia prawa wykazane przez [...]
Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w jego decyzji z dnia [...] lutego 2011 r., stwierdzającej nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2008 r., wyczerpują przesłanki
rażącego naruszenia prawa.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca, przedstawiła przebieg postępowania
administracyjnego prowadzonego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji
organu stopnia powiatowego z dnia z dnia [...] marca 2008 r., powołała się na wnioski
zawarte w decyzjach organów, oraz zarzuty podnoszone przez D.W.
Ponadto strona skarżąca wskazała, iż w świetle treści zaskarżonej decyzji oraz jej
uzasadnienia w żaden sposób nie można stwierdzić, na jakich konkretnie dowodach
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego oparł swoje stwierdzenie, że prawidłowym jest
ustalenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w zakresie, iż
inwestorem budynków i budowli stanowiących przedmiot postępowania jest wyłącznie
D.W, a właściwie prowadzona przez niego firma [...].
Wskazała, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien zwrócić uwagę na
notatkę służbową ze spotkania pracownika PINB w [...] z kierownikiem
Ośrodka Dokumentacji Kartograficznej U. P. dot. operatów. Wynika z nich,
że budynki te wybudowane zostały w latach wskazanych przez T Z. i A. W., a
nie w okresie wskazanym przez pełnomocnika D.W. Strona, podobnie jak
we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazała, iż inwentaryzacja
powykonawcza zawierała błędy formalne i merytoryczne - w numeracji działek,
natomiast PINB w swoich decyzjach zamieścił jeszcze inną (odmienną) numerację
działek - dla wszystkich budynków i budowli, będących przedmiotem postępowań
przypisał nr działki [...], co skorygowane zostało dopiero po wznowieniu postępowania
przed tym organem. Zaznaczyła, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie
dysponował na dzień wydania unieważnianej decyzji mapami z geodezji i kartografii,
wypisami z rejestru gruntów, wypisami z ksiąg wieczystych, nie mógł więc dokonać
weryfikacji danych w inwentaryzacji powykonawczej. Ponownie wskazała na
nieprawidłowości umocowania E.D., do złożenia wniosku, stwierdzając,
iż uwzględnienie pełnomocnictwa nastąpiło, bez zakreślenia szczegółowego
umocowania w tym zakresie oraz przyjęcia od Niej jako pełnomocnika oświadczeń co
do wiedzy, w miejsce wymaganych prawem oświadczeń wnioskodawcy. Wskazała, iż
organ, nie wypowiedział się w ogóle w tym zakresie. Zarzuciła również organowi, iż ten
powoływał się na dokumenty (akty notarialne), których w postępowaniach w dacie
wydania decyzji organ szczebla powiatowego wcale nie znał i nimi nie dysponował.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko
zawarte w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 18 kwietnia 2012 r. D.Wwniósł o
oddalenie skargi, przedstawił swoje stanowisko w sprawie, w zakresie prawidłowości
wydanego przez organ rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju
sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy
administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod
względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów
obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje
tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego
lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30
sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn.
Dz. U. z 2012 r. Nr 270).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec
czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja wydana została w trybie wznowienia postępowania
administracyjnego, który jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego.
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie
prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i
ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana
decyzja ostateczna.
Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania uzależnione jest
od wystąpienia dwóch przesłanek. Pierwszą jest załatwienie sprawy decyzją
ostateczną, natomiast drugą jest wystąpienie co najmniej jednej z wyczerpująco
wymienionych w art. 145 § 1 oraz art. 145 a k.p.a. wad decyzji administracyjnych lub
postanowień. Katalog przyczyn wznowienia wymieniony w art. 145 § 1 i art. 145 a k.p.a.
ma charakter zamknięty, co oznacza, iż wznowienie postępowania nie jest dozwolone z
jakichkolwiek innych przyczyn.
Jedną z przesłanek wznowienia postępowania jest to, że "strona bez własnej
winy nie brała udziału w postępowaniu" - art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Ta podstawa
wznowienia opiera się na dwóch przesłankach: na fakcie niebrania udziału przez stronę
w postępowaniu oraz na braku winy strony.
W niniejszej sprawie organ prawidłowo ustalił, i fakt ten nie jest kwestionowany,
iż skarżącej A.W. nie doręczono decyzji Głównego Inspektora Nadzoru
Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...].
Wskazać należy, iż jedną z podstawowych zasad postępowania
administracyjnego jest zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, wyrażona w
art. 10 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej obowiązane
są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed
wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i
materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z powołanej zasady wynika między innymi
obowiązek organu ustalenia z urzędu stron danego postępowania, powiadomienia stron
wszczęciu postępowania, a także doręczenia wszystkim podmiotom będącym
stronami wydanych w sprawie rozstrzygnięć. W piśmiennictwie przyjmuje się, że
niedoręczenie stronom decyzji czy też postanowienia może być równoznaczne z
pozbawieniem tych stron udziału w postępowaniu i tym samym oznaczać spełnienie
przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, stwierdzić należy, iż organ prawidłowo
uznał, iż w niniejszym przypadku zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. do
wznowienia postępowania administracyjnego.
W wyniku przeprowadzonego postępowania organ wydaje decyzje, w której
zgodnie z art. 151 k.p.a.:
– odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy ustali, że brak jest podstaw do
jej uchylenia na mocy art. 145 § 1, art. 145 a lub art. 145 b;
– uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi wystąpienie podstaw do jej
uchylenia, na mocy art. 145 § 1, art. 145 a lub 145 b, i wydaje nową decyzję
rozstrzygającą o istocie sprawy;
– trzecim rodzajem decyzji kończącej postępowanie w sprawie wznowienia
postępowania jest decyzja stwierdzająca wydanie zaskarżonej decyzji z
naruszeniem prawa, którą organ wydaje, gdy występują przesłanki negatywne,
określone w art. 146 k.p.a. wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie
wznowienia postępowania.
W rozpatrywanym przypadku organ wydał ostatnie z wyżej wskazanych
rozstrzygnięć, a więc stwierdził, iż decyzja będąca przedmiotem wznowienia została
wydana z naruszeniem prawa, jednocześnie odmówił jej uchylenia, ponieważ w wyniku
wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej
istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 k.p.a.).
Rozstrzygnięcie takie zakłada, że nie wszystkie wady postępowania
administracyjnego mają znaczący wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wyjawienie tych wad
ich usunięcie we wznowionym postępowaniu prowadzi często do konstatacji, że
pomimo usunięcia tych wad treść rozstrzygnięcia winna pozostać niezmieniona, gdyż
jest zgodna z prawem. W tym przypadku nie uchyla się więc zaskarżonej decyzji,
jednak w uzasadnieniu decyzji wydanej w trybie art. 151 § 2 k.p.a. należy wykazać,
jakiego naruszenia prawa procesowego dopuścił się organ administracji w poprzednim
postępowaniu oraz że naruszenia te nie miały żadnego wpływu na treść podjętego
rozstrzygnięcia w sprawie. Organ winien wykazać, że gdyby nawet uchylił zaskarżoną
decyzję, to podjęte nowe rozstrzygnięcie byłoby tożsame z rozstrzygnięciem
dotychczasowym, które jest zgodne z prawem.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, organ wykazał, jakiego naruszenia prawa
procesowego dopuścił się w poprzednim postępowaniu (brak udziału w postępowaniu
A.W.) oraz w sposób niewadliwy, z poszanowaniem zasad wynikających
z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. wskazał okoliczności, z powodu których nie
uchylił dotychczasowej własnej decyzji z dnia [...] maja 2011 r., a jedynie stwierdził, iż
została ona wydana z naruszeniem prawa.
Zauważyć należy, że w niniejszej sprawie nakładają się na siebie dwa odrębne
postępowania, a mianowicie organ administracji wznowił postępowanie w sprawie
stwierdzenia nieważności decyzji.
Tryb stwierdzenia nieważności decyzji, jest trybem nadzwyczajnym
postępowania administracyjnego, którego przesłanki zastosowania zostały
enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej
w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji
publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn.
rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania
kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1
k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania
prowadzonego w trybie zwykłym. Aby stwierdzić nieważność badanej decyzji organ
zobowiązany jest bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie
wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ administracji publicznej zobligowany jest do
stwierdzenia nieważności decyzji, która m.in.: wydana została z rażącym naruszeniem
prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
U podstaw rozstrzygnięcia organu legło przekonanie, poparte zgromadzonym w
sprawie materiałem dowodowym, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru
Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., znak: [...], nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa tj. art. 3 ust. 4
ustawy zmieniającej Prawo budowlane, w oparciu o który została wydana decyzja.
W tym miejscu należy, odnieść się do zarzutów podnoszonych w skardze oraz
stwierdzić, iż wbrew zarzutom w niej poniesionym, organ dokonał ustaleń faktycznych
zaistnienia przesłanek z art. 3 ustawy zmieniającej Prawo budowlane, tym samym
zarzut w tym zakresie nie mógł odnieść zamierzonego skutku.
Przede wszystkim organ sprawdził, iż wniosek o wydanie pozwolenia na
użytkowanie wiaty stalowej w trybie określonym w art. 3 ustawy zmieniającej Prawo
budowlane został złożony z zachowaniem wszelkich procedur i przepisów prawa.
Stwierdził, iż z ustalonego prawidłowo stanu faktycznego sprawy wynikało, że obiekt ten
został wzniesiony w latach 1995/1997 r., zaś postępowanie administracyjne w sprawie
wybudowania tego obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia,
bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej
nie toczyło się. Wskazał, iż w dniu złożenia wniosku, zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. zostało
wszczęte postępowanie, zatem organ powiatowy prawidłowo rozstrzygał o zasadności
wniosku na podstawie art. 3 ustawy zmieniającej Prawo budowlane. Ponadto organ
zauważył, iż organ powiatowy rozstrzygając tę sprawę poczynił prawidłowe i
wyczerpujące ustalenia w zakresie określenia daty zakończenia budowy przedmiotowej
wiaty stalowej, opierając się w tym zakresie na pisemnym oświadczeniu złożonym wraz
z wnioskiem przez D.W, a także na inwentaryzacji powykonawczej
obiektu. Wskazał, iż kwestia daty budowy tego obiektu została potwierdzona kopią aktu
notarialnego rep [...]z dnia 22 października 1991 r., kopią aktu notarialnego
rep. [...]z dnia 9 września 1992r., kopią aktu notarialnego rep. [...]z
dnia 10 grudnia 1990 r., w których wskazano, że działki o których mowa w tych aktach
są niezabudowane. Z tych aktów, a także z odpisów ksiąg wieczystych wynikało nadto,
że D.Wjest współwłaścicielem działek w nich wskazanych. Powyższe
okoliczności, a także fakt, iż jest on inwestorem, uprawniały go do złożenia wniosku o
pozwolenie na użytkowanie obiektu w trybie ustawy z dnia 10 maja 2007 r. zmieniającej
Prawo budowlane.
W tym miejscu należy odnieść się do zarzutu skarżącej dotyczącego braku
dokumentacji, a w szczególności kopii aktów notarialnych w dniu orzekania przez organ
powiatowy, tj. w 2008 r., na które powołuje się Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego
w swojej decyzji, oraz wskazać, iż wprawdzie organ stopnia powiatowego, nie
dysponował nimi, przy wydawaniu swojego rozstrzygnięcia, poprzestając na
oświadczeniu inwestora, to jednakże stanowią one potwierdzenie zasadności podjętego
rozstrzygnięcia.
Przypomnieć należy, iż postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] maja 2011 r.
toczyło się w nadzwyczajnym trybie postępowania - w trybie stwierdzenia nieważności
decyzji, a w niniejszym trybie nie każde naruszenie należy oceniać jako rażące, będące
podstawą do wyeliminowania kontrolowanej decyzji z obiegu prawnego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył także, iż organ stopnia
powiatowego przeprowadził w sposób wyczerpujący postępowanie wyjaśniające w
zakresie wymagań określonych w art. 3 ust. 4 i 5 ustawy zmieniającej Prawo
budowlane. Wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], po
przeprowadzeniu oględzin na nieruchomości w miejscowości [...], gm. [...],
ustalił prawidłowo, że przedmiotowy obiekt budowlany nie narusza ustaleń zarówno
obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również
planu miejscowego, który obowiązywał w okresie ich wybudowania oraz że został on
wykonany zgodnie z przedłożoną inwentaryzacją. Ponadto przedłożono ekspertyzę
techniczną, sporządzoną przez osobę ze stosownymi uprawnieniami budowlanymi, z
której wynika, że obiekt nie stwarza zagrożenia dla ludzi i mienia oraz nadaje się do
użytkowania.
Ustosunkowując się do zarzutu skarżącej dotyczącego błędnego oznaczenia
lokalizacji przedmiotowego obiektu wskazać należy, jak słusznie zauważył organ, iż nie
ma on także wpływu na wydane rozstrzygnięcie. Pomimo błędnego wskazania w decyzji
Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2008 r.
numeru ewidencyjnego działki, tj. numeru [...] zamiast numeru działki [...], na której
znajduje się przedmiotowy obiekt, bezspornym jest jaki obiekt jest przedmiotem
postępowania, co wynika z akt sprawy, a w szczególności z dołączonej do wniosku o
wydanie decyzji na użytkowanie inwentaryzacji powykonawczej obiektu.
Odnosząc się zaś do kwestii dotyczącej nie wystarczającego ustalenia przez
organ, czy E.D. była uprawniona do wystąpienia w imieniu D.
W. z wnioskiem o udzielenie pozwolenie na użytkowanie, stwierdzić należy, iż
organ dokonał także w tym zakresie prawidłowych i stosownych ustaleń. Z dołączonego
do akt sprawy pełnomocnictwa bezspornie wynika, że D.Wudzielając
E. D. pełnomocnictwa upoważnił ją do reprezentowania w
postępowaniu administracyjnym o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie. Zasadnie
zatem organ stwierdził, iż z treści udzielonego pełnomocnictwa bezsprzecznie wynikało,
że E.D. mogła uczestniczyć we wszystkich czynnościach, w tym składać
oświadczenia woli w imieniu inwestora, w zakresie udzielonego umocowania.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przeanalizował również decyzję organu
powiatowego pod kątem stwierdzenia wszelkich kwalifikowanych wad, które
eliminowałby ją z obiegu prawnego, nie stwierdzając ich istnienia.
W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzić należy, iż organ
obszernie i wyczerpująco uzasadnił w zaskarżonej decyzji swoje rozstrzygnięcie, jak
również wskazał okoliczności z powodu, których nie uchylił ostatecznej decyzji własnej
z dnia [...] maja 2011 r., a jedynie stwierdził, iż została ona wydana z naruszeniem
prawa, po usunięciu wady, jaką było brak zapewnienia stronie czynnego udziału w
postępowaniu.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na
podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed
sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło