I FZ 516/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Sylwester Marciniak po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Wr 142/12 w sprawie ze skargi A.K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 10 października 2011 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z dnia 3 września 2012 r., sygn. akt I SA/Wr 142/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę kasacyjną A.K. (dalej: "skarżący) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 maja 2012 r., oddalającego skargę na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 10 października 2011 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług. 2. W uzasadnieniu sąd I instancji uznał, że skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu, z uwagi na to, że nie spełniała ona wszystkich wymogów formalnych, o których mowa w art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "P.p.s.a."). Zgodnie bowiem ze wskazanym przepisem, skarga kasacyjna powinna czynić zadość nie tylko wymogom pisma w postępowaniu sądowym (o których mowa w art. 46 § 1 P.p.s.a.) ale także ma zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie oraz wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Elementy wymienione powyżej mają charakter konstrukcyjny dla skargi kasacyjnej. Ich brak uniemożliwia rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na to, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Sąd ten, poza kwestią nieważności postępowania, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej oraz może uwzględnić tę skargę tylko w zakresie zawartego w niej wniosku o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia sądu pierwszej instancji. Z powyższego wynikało, że brak wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia przy związaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie tego pisma. Wnoszący skargę kasacyjną jest dysponentem postępowania przed sądem drugiej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać intencji wnoszącego skargę kasacyjną - wyrok NSA z dnia 28 lutego 2011r. sygn. akt II FSK 246/11. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy sąd I instancji uznał, że w badanej skardze kasacyjnej brak było prawidłowo sformułowanego wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia sądu pierwszej instancji. Takim wnioskiem nie był wniosek skarżącego o: "uchylenie interpretacji w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem", albowiem z jego treści wynika, że wniosek ten odnosi się do kwestionowanej w postępowaniu sądowym interpretacji indywidualnej Ministra Finansów. Z uwagi na fakt, że stosownie do treści art. 173 § 1 P.p.s.a. skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie, to sąd I instancji stwierdził, że skoro wniosek skarżącego nie był wnioskiem o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia sądu I instancji w świetle art. 176 P.p.s.a. to przedmiotowa skarga kasacyjna dotknięta była brakiem istotnym i nienaprawialnym w trybie przewidzianym dla uzupełniania braków formalnych. W związku z tym sąd I instancji na podstawie art. 178 P.p.s.a odrzucił skargę kasacyjną. 3. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący, działając przez swojego pełnomocnika, zaskarżył je w całości wniósł o uchylenie postanowienia w całości i o nadanie biegu skardze kasacyjnej. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu zarzucono: a) naruszenie art. 176 w nawiązaniu do ar. 46 § 1 P.p.s.a., poprzez odrzucenie skargi kasacyjnej i odmowę przez Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie mimo, iż skarga czyni zadość wymogom pisma w postępowaniu sądowym i zawiera elementy przewidziane we wskazanych przepisach umożliwiające jej merytoryczne rozpoznanie, b) naruszenie zawartych w art. 7 i 8 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zasad prawdy obiektywnej oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, powodującej w efekcie naruszenie konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego, poprzez rutynowe i pobieżne podejście do sprawy i przeprowadzenie wybiórczej oceny elementów skargi w oderwaniu od powiązań między nimi i bez ich analizy całościowej pod kątem możliwości rozpoznania skargi. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania art. 176 w związku z art. 49 § 1 P.p.s.a. przez uznanie, że brak formalny skargi kasacyjnej w postaci braku wniosku o uchylenie bądź zmianę orzeczenia nie może być usunięty w drodze wezwania do uzupełnienia skargi kasacyjnej w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje : 4. Zażalenie jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie. 5. Stosownie do art. 177 § 1 P.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Zgodnie zaś z art. 178 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną. 6. W związku z powyższym art. 176 P.p.s.a. wskazuje, iż skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać elementy szczególne, właściwe tylko dla tego konkretnego środka zaskarżenia. Wymagania dla pisma w postępowaniu sądowym zawarte są w treści art. 46 P.p.s.a. oraz art. 47 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. W sytuacji gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 i 47 § 1 P.p.s.a., obowiązkiem sądu zgodnie z treścią art. 49 § 1 P.p.s.a. jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest przepis art. 178 P.p.s.a., który w przypadku nie uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej nakazuje sądowi jej odrzucenie. 7. W tym miejscu należy powtórzyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym, który w postanowieniu z dnia 31 sierpnia 2004 r., w sprawie o sygn. akt FZ 302/04 uznał, że "brak elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej uniemożliwia rozpoznanie sprawy. Brak polegający na tym, iż w skardze nie zawarto wniosku o uchylenie bądź zmianę zaskarżonego wyroku, nie może zostać uzupełniony w trybie art. 49 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, gdyż tryb ten dotyczy wymogów wymienionych w art. 46 i art. 47 tejże ustawy". Zatem, biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że przedmiotowe zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ jak wskazano powyżej, przepis art. 176 P.p.s.a., wprowadził dwa rodzaje wymagań, jakie winna spełniać skarga kasacyjna. W pierwszej kolejności, stosownie do art. 46 i 47 P.p.s.a., winna ona czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, co oznacza, że w skardze kasacyjnej należy oznaczyć sąd, do którego jest skierowana, podać imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; oznaczyć rodzaj sądu; zamieścić osnowę skargi kasacyjnej; podpis jej autora; wymienić załączniki; oznaczyć miejsce zamieszkania stron i ich pełnomocników lub adres do doręczeń. Po drugie, skarga kasacyjna powinna spełniać wymagania szczególne właściwe tylko dla niej, a mianowicie powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia; wskazanie, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; przytoczenie podstaw kasacyjnych; wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia wraz z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Zatem niespełnienie wymagań przytoczonych w pierwszej kolejności, przepisanych dla pism w postępowaniu sądowym, stanowi brak, który może zostać uzupełniony w trybie art. 49 P.p.s.a., natomiast niespełnienie wymagań szczególnych, właściwych tylko dla skargi kasacyjnej wymienionych w art. 176 P.p.s.a. po wyrazie "oraz" nie podlega sanacji. Trafnie więc zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, że takim wnioskiem nie był wniosek skarżącego o: "uchylenie interpretacji w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem", albowiem z jego treści wynika, że wniosek ten odnosi się do kwestionowanej w postępowaniu sądowym interpretacji indywidualnej Ministra Finansów. 8. Koniecznym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wskazanie na fakt, przymusu adwokackiego, ustanowionego w art. 175 P.p.s.a. Do sporządzenia skargi kasacyjnej uprawnione są ściśle określone osoby, będące profesjonalistami. Wzywanie ich o uzupełnienie braków w zakresie konstrukcyjnych elementów skargi kasacyjnej nie jest zatem konieczne ani celowe. 9. Naczelny Sąd Administracyjny, przystępując do rozpoznawania skargi kasacyjnej, nie może domyślać się intencji jej autora, ani wnioskować czego strona skarżąca oczekuje, żądając rozstrzygnięcia. Skarga kasacyjna winna być tak napisana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych. Skoro więc autor skargi kasacyjnej nie złożył jednoznacznego wniosku o uchylenie lub zmianę zaskarżonego wyroku, czego wymaga art. 176 P.p.s.a., to tego rodzaju skarga kasacyjna nie zawiera jednego ze swych fundamentalnych elementów konstrukcyjnych, a co za tym idzie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 P.p.s.a. 10. Podobny pogląd został wyrażony już w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt I FZ 302/04, z czym orzekający w przedmiotowej sprawie sąd w pełni się zgadza. 11. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 184 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.