I OSK 2204/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Janina Antosiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. Z. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 252/12 o odrzuceniu skargi i zwrocie wpisu w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. W dniu 30 grudnia 2010 r. M. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] listopada 2010 r. w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału strona skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez nadesłanie 2 egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Stosowne wezwanie w tym przedmiocie doręczono stronie w dniu 12 lutego 2011 r., wobec czego termin do uzupełnienia braków skargi biegł od dnia 13 lutego 2011 r. do dnia 21 lutego 2011 r. (dni 19 lutego 2011 r. – sobota i 20 lutego 2011 r.-niedziela były ustawowo wolne od pracy). W dniu 16 lutego 2011 r. strona skarżąca uzupełniła brak fiskalny skargi oraz złożyła pismo procesowe, w którym poinformowała, że żądane przez Sąd odpisy skargi są w posiadaniu jej pełnomocnika – radcy prawnego D. R. , która od dnia 8 lutego 2011 r. do dnia 28 lutego 2011 r. przebywa na urlopie. Wobec powyższych okoliczności skarżący wniósł o przedłużenie terminu do uzupełniania braków skargi do dnia 2 marca 2011 r. W dniu 28 lutego 2011 r. skarżący złożył dwa egzemplarze odpisów skargi oraz dowód uiszczenia wpisu sądowego od skargi, wyjaśniając że jego pełnomocnik zajmie stanowisko w sprawie w ciągu kilku dni. Postanowieniem z dnia 17 maja 2011 r. Sąd zawiesił postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w trybie art. 56 p.p.s.a. z uwagi na toczące się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Łodzi postępowaniem wznowieniowym w sprawie podziału nieruchomości, zaś w dniu 13 marca 2012 r. postanowił o podjęciu zawieszonego postępowania. Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę M. Z. na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. Jak wskazał Sąd, w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący został zobowiązany do uzupełnienia braków formalnych skargi, a w szczególności do złożenia 2 egzemplarzy odpisów skargi własnoręcznie podpisanych lub poświadczonych za zgodność z oryginałem i pomimo prawidłowego pouczenia o skutkach uchylenia się od wykonania nałożonych obowiązków, w zakreślonym terminie nie uzupełnił powyższego braku, co uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu. Rozważane braki, co Sąd zaznaczył, zostały uzupełnione po upływie zakreślonego terminu w dniu 28 lutego 2011 r. Faktem też jest, że skarżący w terminie zakreślonym przepisami ustawy do uzupełnienia braków skargi, to jest w dniu 16 lutego 2012 r. wnosił o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków skargi, argumentując iż wymagane odpisy skargi są w posiadaniu jego pełnomocnika, który obecnie przebywa na urlopie, jednakże jego wniosek w tym przedmiocie nie mógł odnieść zamierzonego przezeń skutku, ponieważ w myśl art. 84 p.p.s.a. przedłużeniu lub skróceniu mogą podlegać wyłącznie terminy sądowe. Tymczasem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi nie posiada takiego charakteru, bowiem jest to termin ustawowy. Jeżeli jednak z przyczyny niezależnej od strony termin do uzupełnienia braków nie mógł zostać zachowany, stronie przysługuje ewentualny wniosek o przywrócenie terminu. Bezspornym - w ocenie Sądu - pozostaje fakt, że skarżący, ani też jego pełnomocnik w składanych w toku niniejszego postępowania pismach nie wnioskowali o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł skargę kasacyjną, domagając się jego uchylenia. Sądowi I instancji zarzucono w trybie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie: 1. art. 47, 49 § 2, 58 § 1 pkt 3 w zw. z § 32 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 18 września 2003 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 169, poz. 1646) oraz art. 6 p.p.s.a. poprzez nietrafnie zastosowanie tychże przepisów i przyjęcie, że obowiązek polegający na dołączeniu brakującego odpisu skargi jest brakiem istotnym, 2. art. 87 § 1 i § 5 p.p.s.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi wskutek niewydania zarządzenia o pozostawieniu pisma bez rozpoznania 3. art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przy wystąpieniu przesłanek z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w zw. z art. 28 § 1 p.p.s.a., art. 11 p.p.s.a. w zw. z art. 297 k.k., art. 18 k.s.h. i art. 273 pr.u.n. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zaskarżone postanowienie jest nadmiernie represyjne i zamyka drogę do kontroli legalności działania administracji publicznej. Powołano się na orzeczenia, w których, zdaniem skarżącego przyjęto, że nie każdy brak formalny ma charakter istotny. W złożonej odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania R. Sp. z o.o. wniósł o jej oddalenie. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył także K. Z. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Jak wynika z ustaleń Sądu I instancji, skarżący wezwany do nadesłania odpisów skargi, uczynił to po ustawowym terminie przewidzianym w art. 49 § 1 p.p.s.a., wyjaśniając że jego pełnomocnik zajmie stanowisko w sprawie w ciągu kilku dni. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 czerwca 2012 r. odrzucił skargę z powodu nieuzupełnienia jej braków formalnych, tj. nienadesłania żądanych odpisów. Należy w związku z tym zauważyć, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego funkcjonuje pogląd, zasługujący na akceptację, że nie każde nieuzupełnienie braków formalnych pisma będzie prowadziło do pozostawienia go bez rozpoznania bądź odrzucenia. Podstawą takiego rozstrzygnięcia może być jedynie brak istotny, tzn. taki, którego nieusunięcie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu (patrz: postan. NSA z dnia 27 czerwca 2008 r., I OZ 430/08, Legalis). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, że przy okolicznościach w niej występujących tj. w sytuacji, gdy skarżący, co prawda po terminie, ale jednak uzupełnił braki formalne skargi składając jej odpisy, to tym samym nie można mówić, że zachodziła przeszkoda w nadaniu sprawie dalszego biegu. Odrzucenie skargi M. Z. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 czerwca 2012 r. było zatem nadmiernym rygoryzmem, prowadzącym do nieuzasadnionego pozbawienia strony postępowania administracyjnego prawa do rozpoznania jej sprawy przez niezawisły sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Z tego względu na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) orzeczono jak w sentencji.