II SA/Wa 496/12
WyrokWSA w Warszawie2012-05-10
Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Andrzej Kołodziej, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Obrony Narodowej prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a., uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, zamiast orzekać co do istoty sprawy?Ratio decidendi
Minister Obrony Narodowej prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a. Decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, ponieważ organ ten przyznał świadczenie pieniężne bez uzyskania od strony oświadczenia o wyborze między świadczeniem pieniężnym a świadczeniem emerytalnym, co jest wymagane przez art. 96 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Konieczne było wyjaśnienie tej kwestii przez organ pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżący R. B. złożył skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej, która uchyliła decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego przyznającą świadczenie pieniężne po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, kwestionując zasadność zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. przez organ odwoławczy. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję Ministra za prawidłową.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Adam Lipiński, Protokolant referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2012 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego należnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej oddala skargę
Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] Minister Obrony Narodowej, na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 2 K.p.a., po rozpoznaniu odwołania R. B. od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w B. nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r., przyznającej wymienionemu prawo do świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, uchylił w całości zaskarżoną decyzję oraz przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, że decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. zwolnił zainteresowanego z dniem [...] czerwca 2007 r. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję.
Wskutek powyższego Dowódca [...] decyzją
nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. przyznał wymienionemu prawo do świadczenia należnego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.).
W dniu 3 lipca 2007 r. zainteresowany złożył do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w B. wniosek o wypłatę powyższego świadczenia, comiesięcznie za okres od dnia [...] lipca 2007 r. do dnia [...] czerwca 2008 r. Pierwsza wyplata nastąpiła w dniu [...] lipca 2007 r.
Następnie, Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. wskutek wniosku R. B. z dnia [...] czerwca 2007 r. ustalił nową datę zwolnienia odwołującego się na dzień [...] września 2007 r.
Dowódca [...] decyzją nr [...] z dnia [...] września 2007 r. przyznał ponownie prawo do świadczenia należnego żołnierzowi przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.
W dniu 8 listopada 2007 r. zainteresowany złożył wniosek o niewypłacanie tego świadczenia, należnego w okresie od [...] grudnia 2007 r. do [...] lutego 2008 r. Od [...] marca 2008 r. Wojskowe Biuro Emerytalne podjęło wypłatę świadczenia pieniężnego.
W dniu 9 lipca 2008 r. wpłynęło do Dyrektora WBE w B. pismo zainteresowanego o przywróceniu go do zawodowej służby wojskowej z dniem [...] kwietnia 2008 r. w następstwie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2008 r. (sygn. akt II SA/Wa 1954/07), który uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r.
Następnie decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] września 2011 r. zainteresowany został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] października 2011 r. i przeniesiony do rezerwy wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej.
W dniu 8 listopada 2011 r. R. B. złożył do Wojskowego Biura Emerytalnego w B. wniosek dotyczący wypłaty jednorazowo z góry świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych za okres od [...] listopada 2011 r. do [...] października 2012 r., jak również wniosek o ustalenie uprawnień do emerytury wojskowej.
W tej sytuacji Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego pismem z dnia 16 listopada 2011 r. zwrócił się do zainteresowanego z prośbą o złożenie oświadczenia dotyczącego wyboru, o którym mowa w art. 96 ust. 3 wojskowej ustawy pragmatycznej.
Pomimo braku odpowiedzi ze strony zainteresowanego, wojskowy organ emerytalny - zdaniem Ministra - przedwcześnie decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. przyznał świadczenie pieniężne wypłacane jednorazowo z góry za okres od [...] listopada 2011 r. do [...] października 2012 r. Decyzję tę skarżący otrzymał w dniu 29 listopada 2011 r.
Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. R. B. wniósł o wypłatę świadczenia emerytalnego począwszy od [...] listopada 2011 r.
W dniu 12 grudnia 2011 r. zainteresowany za pośrednictwem wojskowego organu emerytalnego złożył odwołanie do Ministra Obrony Narodowej od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w B. nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r.
Organ odwoławczy stwierdził, iż odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Ministra w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., bowiem organ pierwszej instancji nie czekając na oświadczenie zainteresowanego co do wyboru jednego z dwóch przysługujących świadczeń, naruszył przepisy postępowania wydając decyzję o przyznaniu świadczenia pieniężnego należnego żołnierzowi przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.
Stosownie do postanowień art. 96 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1 i świadczenia emerytalnego żołnierzowi przysługuje, według jego wyboru, tylko jedno ze świadczeń.
Zatem obowiązkiem organu pierwszej instancji, przed podjęciem decyzji o przyznaniu świadczenia pieniężnego, było uzyskanie oświadczenia zainteresowanego o wyborze świadczenia.
R. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wyżej omówioną decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2012 r.
W skardze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77 § 1 i art. 138 § 1 i § 2 K.p.a. oraz art. 95 pkt 1 i art. 96 ust. pkt 3 i ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Zdaniem skarżącego, brak było podstaw do zastosowania przepisu art. 138 § 2 K.p.a. bowiem, w jego ocenie, nie było przeszkód aby organ drugiej instancji orzekł co do istoty sprawy.
Zaskarżonej decyzji zarzucił także, że bezzasadnie wskazuje, ze skarżący nie dokonał wyboru świadczenia pieniężnego. W ocenie skarżącego, dokonał on wyboru, składając wniosek z dnia 8 listopada 2011 r. w sprawie wypłaty świadczenia pieniężnego.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje sądową kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta ogranicza się do zakresu określonego ustawą z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz 270 - dalej w skrócie jako p.p.s.a.) oraz do spraw, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę.
Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli precyzuje § 2 i 3 powołanego przepisu.
Zdaniem Sądu sam fakt wniesienia, jak i treść skargi skarżącego wynika z niezrozumienia treści sentencji zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji jej skutków prawnych.
Skarga nie mogła zostać uwzględniona, albowiem decyzja organu II instancji jest zgodna z wnioskami skarżącego, zawartymi w treści skargi, skierowanej do tutejszego Sądu.
Skarżący w skardze wniósł o "uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia". Takie właśnie rozstrzygnięcie zawarto w sentencji zaskarżonej decyzji. Organ II instancji przekazał sprawę organowi instancji pierwszej do ponownego rozpatrzenia.
Ponadto skarżący zarzuca, że zaskarżona decyzja oparta została na nieobowiązującej treści art. 138 k.p.a. organ II instancji, zdaniem skarżącego, nie wskazał jednak braków postępowania pierwszoinstancyjnego, których nie może usunąć we własnym zakresie, ani nie wskazał zaleceń.
Obecnie art. 138 k.p.a. brzmi:
Art. 138 § 1 Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze.
§ 2. Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W uzasadnieniu decyzji organ prawidłowo powołał cytowany przepis w aktualnym brzmieniu. Wyjaśnił też na której z podstaw, zawartych w jego treści, oparł swą decyzję i dlaczego. Organ II instancji stwierdził mianowicie, że decyzja I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, gdyż organ I instancji, nie czekając na oświadczenie zainteresowanego co do wyboru jednego z przysługujących mu świadczeń, naruszył przepisy postępowania, wydając decyzję o przyznaniu świadczenia pieniężnego należnego żołnierzowi przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.
Organ zaznaczył jednocześnie, że stosownie do postanowień art. 96 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1 i świadczenia emerytalnego żołnierzowi przysługuje, według jego wyboru, tylko jedno ze świadczeń.
Treść uzasadnienia decyzji organu II instancji świadczy o zaistnieniu podstaw uchylenia decyzji o których mowa w art. 138 § 2 k.p.a., uzasadnienie nie budzi wątpliwości co do zgodności z powołanym przepisem.
Nie mogą zostać uznane za uzasadnione zarzuty skarżącego co do wskazania braków postępowania pierwszoinstancyjnego.
Organ II instancji jasno wskazał również zalecenia co do dalszego postępowania. Brzmią one następująco: "obowiązkiem organu pierwszej instancji przed podjęciem decyzji o przyznaniu świadczenia pieniężnego było uzyskanie oświadczenia zainteresowanego o wyborze świadczenia".
Zatem również ten zarzut skargi nie zasługuje na uwzględnienie.
Zarzut skarżącego, iż decyzja wydana została "z przyczyn, które nie były wskazane w odwołaniu" z przyczyn oczywistych nie może podlegać kontroli Sądu, gdyż nie można skontrolować czegoś, czego nie ma lub co nie istnieje.
Mając na uwadze powyższe należało orzec, jak w sentencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło