III SAB/Wa 52/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędzia WSA Marek Krawczak (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Iwona Choińska, po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. D. na przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2011 r. p o s t a n a w i a 1) umorzyć postępowanie sądowe, 2) zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz A. D. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego. W dniu 20 października 2011 r. A. D. zwana dalej "Skarżącą", drogą elektroniczną wniosła za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę na przewlekłość postępowania. Ta sama skarga, zaopatrzona w podpis jej autorki, została nadesłana pocztą do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w dniu 25 października 2011 r. W skardze strona wniosła o : – zarządzenie niezwłocznego wydania przez Kolegium decyzji w sprawie jej odwołania od decyzji Prezydenta m. W. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], – zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. kary w wysokości 10.000 zł za opieszałość, – zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zwrotu kosztów postępowania. W skardze podniesiono, że pomimo znacznego upływu czasu do dnia jej wniesienia podatkowy organ odwoławczy nie zajął stanowiska w sprawie odwołania Skarżącej, powodując oczywistą przewlekłość postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Organ w wyczerpujący sposób przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazał, iż w dniu [...] listopada 2011 r. wydał decyzję uchylającą decyzję Prezydenta m. W. w całości i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Organ stwierdził, że poza sporem jest, że przy załatwieniu odwołania Skarżącej od decyzji Prezydenta m. W. doszło do naruszenia przepisów ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60, ze zm., dalej: "O.p."). Organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 139 § O.p., załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy, w której przeprowadzono rozprawę lub strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy - nie później niż w ciągu 3 miesięcy. Skoro odwołanie strony zostało przekazane organowi odwoławczemu w dniu 26 mają 2011 r., załatwienie sprawy powinno nastąpić zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu do dnia 26 lipca 2011 r. Tymczasem organ odwoławczy podjął czynności w sprawie w dniu 6 września br. i do czasu udzielenia mu żądanej odpowiedzi przez Prezydenta m. W. nie mógł zakończyć sprawy. Po otrzymaniu stosownych informacji i dokumentów od organu podatkowego pierwszej instancji (od których zależało rozpatrzenie sprawy), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. sprawę zakończyło poprzez wydanie w dniu [...] listopada 2011 r. decyzji. Dodatkowo organ podniósł, że w związku z bardzo dużą ilością prowadzonych postępowań, co stanowi przyczynę niezależną od organu, sprawa nie została załatwiona w terminie przewidzianym w Ordynacji podatkowej. W dniu 28 marca 2012 r. wpłynęło uzupełnienie skargi. Skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko oraz ustosunkowała się do odpowiedzi na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.. Ponadto, Skarżąca załączyła kopie pism stanowiących prośby o pomoc w zdyscyplinowaniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skierowane do Przewodniczącej Krajowej Reprezentacji Samorządowych Kolegiów Odwoławczych, Wojewody M. oraz Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Postępowanie podlegało umorzeniu. Instytucja skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, o której mowa w art. 3 § 2 pkt. 8 z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270, dalej "p.p.s.a.), ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie. Podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, należy uwzględnić stan sprawy istniejący w dniu wyrokowania. Wydanie decyzji przez organ administracji w sprawie, w której złożono skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania wyłącza możliwość uwzględnienia tej skargi (identycznie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, pod redakcją prof. Romana Hausera i prof. Marka Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, W-wa 2011r, teza 3 do art. 149). Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że skarga została wniesiona w dniu 25 października 2011 r. natomiast dnia [...] listopada 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uczyniło zadość żądaniu Skarżącej wydając decyzję w sprawie. Tym samym, w dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, to jest w dniu 10 maja 2012 r. nie było możliwe rozstrzyganie na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Stąd postępowanie podlegało, w myśl art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzeniu. W tym miejscu wskazać również należy, iż umorzenie postępowania, z uwagi na wydanie decyzji w sprawie, uniemożliwia stwierdzenie przez Sąd, czy przewlekłość, jakiej dopuścił się organ, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualne wymierzenie organowi grzywny, o jakiej mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. O kosztach sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu, także w przypadku umorzenia postępowania, z uwagi na dokonanie przez organ autokontroli. Wskazany wyżej przepis znajduje bowiem zastosowanie w przypadku, gdy w wyniku wniesienia skargi na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania, organ wyda akt lub podejmie czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do którego pozostawał w bezczynności, przewlekłości. O powyższym przesądziła uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009, Nr 4, poz. 63. W niniejszej sprawie wątpliwości Sądu nie budzi, iż wydanie decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. było skutkiem działań Skarżącej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podejmowało wprawdzie czynności, ale w dużym odstępie czasowym mimo braku podstaw do tych przerw. W istocie prowadzone przez nie postępowanie ocenić należy jako nieefektywne, wyczerpujące znamiona przewlekłego. Odnosząc się do podniesionych w skardze i na rozprawie argumentów organu administracji publicznej wskazującego na obciążenie pracą poszczególnych członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. jako sprawozdawców oraz na fakt, że okoliczność ta przekłada się na terminowość rozpatrywania spraw Sąd wskazuje, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy w ciągu kilku miesięcy prowadzonego postępowania tylko raz zawiadomił Skarżącą o niemożności dotrzymania ustawowego terminu załatwienia sprawy z powodu bardzo dużej ilości spraw wpływających do tutejszego organu oraz konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w sprawie. Wskazany w piśmie organu termin załatwienia sprawy nie został dotrzymany, a Skarżąca o nowym terminie załatwienia odwołania nie została powiadomiona. To jedyne zawiadomienie zostało wydane w dniu 6 września 2011 r., natomiast Skarżąca wniosła odwołanie w dniu 16 marca 2011 r. Sąd zauważa, ze opóźnienie w rozpatrzeniu odwołania Skarżącej było w znacznym stopniu spowodowane działaniem organu pierwszej instancji, który ze znacznym opóźnieniem przekazał akta postępowania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. oraz dokumenty uzupełniające te akta na wezwanie organu odwoławczego z dnia 6 września 2011 r., jednakże Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w toku postępowania powinno informować Skarżącą jaki jest stan sprawy, wskazywać na przyczyny niezałatwienia sprawy we właściwym terminie oraz zgodnie z art. 125 O.p. działać w sprawie wnikliwie i szybko. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 201 § 1 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.