II SA/Gl 126/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka,, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. Z. na postanowienie Starosty Powiatu [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu w sprawie zwrotu opłaty za wydanie dowodu rejestracyjnego p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis w kwocie 200 (dwieście) złotych. W dniu [...] r. do Starostwa Powiatowego w L. wpłynął wniosek I.Z. o zwrot niesłusznie pobranej opłaty za wydanie dowodu rejestracyjnego z powodu braku miejsca na kolejne wpisy terminów następnego badania technicznego. Pismem z dnia [...] r. nr [...] Inspektor Wydziału Komunikacji, Drogownictwa i Transportu Starostwa Powiatowego w L., działając z upoważnienia Starosty [...], odpowiadając na ww. wniosek poinformował, że opłata za wydany dowód rejestracyjny została pobrana zasadnie. Uzasadniając swe stanowisko organ administracji powołał się na rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat za wydanie dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego i tablic (tablicy) rejestracyjnych pojazdów (Dz. U. Nr 230, poz. 2302 z późn. zm.) oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (tekst jedn. z 2007 r. Dz. U. Nr 137, poz. 968 z późn. zm.). Z pismem tym nie zgodził się I.Z. . W odwołaniu podniósł, że pismo to traktuje jako decyzję o odmowie zwrotu nienależnie pobranej opłaty za wydany dowód rejestracyjny w przypadku, o którym mowa w § 9 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach. Opłata za tego typu czynność była przewidziana ww. rozporządzeniem do czasu opublikowania jego tekstu jednolitego. Po tej dacie usunięto z treści § 9 załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia zapis o odpowiednim stosowaniu § 7. Zdaniem strony taka zmiana pozbawiła organ administracji prawa do pobierania opłaty w sytuacji wydania nowego dowodu rejestracyjnego z powodu braku miejsca na kolejne wpisy terminów następnego badania technicznego. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] SKO w C. stwierdziło niedopuszczalność tego odwołania przyjmując, że zostało ono wniesione od pisma informacyjnego a nie od decyzji. Organy administracji publicznej sprawy żądania zwrotu opłaty za wydanie dowodu rejestracyjnego załatwiają bowiem nie w formie decyzji a przez podjęcie aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 i na zasadach określonych w art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Wniesiona na to postanowienie SKO przez I.Z. skarga została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 marca 2012 r. sygn. akt II SA/GL 122/12. Po otrzymaniu powyższego postanowienia I.Z. pismami z dnia [...] r. zwrócił się do Starosty Powiatu [...] z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa pismem tego organu z dnia [...] r. oraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego wezwania. W uzasadnieniu do wniosku stwierdził, że do uchybienia terminu doszło bez jego winy gdyż pismo Starosty z dnia [...] r. nie zawierało żadnego pouczenia dotyczącego przysługujących od niego środków zaskarżenia. Stwierdził też wnioskodawca, iż dochował terminu do złożenia tego wniosku, który upływał dnia [...] r., a to w sytuacji gdy omówione wyżej postanowienie SKO, z którego dowiedział się o właściwym środku zaskarżenia, zostało mu doręczone dnia [...] r. W odpowiedzi na powyższy wniosek w sporządzonym z upoważnienia Starosty Powiatu w L. piśmie z dnia [...] r. Nr [...] I.Z. został poinformowany, że ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje procedury przywracania terminu wskazanego w art. 52 § 3 ustawy p.p.s.a., który jako termin prawa materialnego jest terminem nieprzywracalnym. Z tego też powodu zdaniem autora tego pisma brak jest podstaw prawnych do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu. Przedmiotowe pismo zostało doręczone wnioskodawcy dnia [...] r. W piśmie z dnia [...] (które wpłynęło do organu dnia [...])[...] r. I.Z. powołując się na treść art. 52 § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 i art. 146 § 1 ustawy p.p.s.a. wezwał Starostę Powiatu [...] do usunięcia naruszeń prawa poprzez stwierdzenie bezskuteczności odmowy przywrócenia terminu procesowego do usunięcia naruszeń prawa. W uzasadnieniu tego wezwania powołując się m. in. na wyrok NSA w sprawie sygn. akt I FPS 5/10 stwierdził, że termin złożenia wezwania do usunięcia naruszeń jest terminem procesowym i podlega przywróceniu. W odpowiedzi na to wezwanie w sporządzonym z upoważnienia Starosty Powiatu [...] piśmie z dnia [...] r. Nr [...] I.Z. został poinformowany, że organ podtrzymuje swoje stanowisko sformułowane w swoim wcześniejszym piśmie z dnia [...] r., co nie pozbawia strony prawa do wystąpienia z roszczeniem o zwrot opłaty za wymianę dowodu rejestracyjnego na drogę postępowania cywilnego. Pismo to zostało doręczone I.Z. dnia [...] r. W skardze do sądu administracyjnego na czynność Starosty Powiatu [...] objętą pismem tego organu z dnia [...] r. I.Z. wniósł o uchylenie tej czynności jako podjętej z naruszeniem prawa procesowego z mającym "znaczący" wpływ na treść rozstrzygnięcia. Nadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. Wniósł również o przywrócenie mu uchybionego terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu skargi podtrzymał w ogólnym zarysie prezentowane już wcześniej w sprawie stanowisko, akcentując, że wbrew stanowisku organu termin o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. ma charakter procesowy i dlatego też organ powinien rozpoznać merytorycznie jego wniosek o przywrócenie tego terminu. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Starosty Powiatu [...] wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi zrelacjonowano przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie. W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący na pytanie Sądu oświadczył, że przedmiotem skargi jest akt Starosty Powiatu [...] z [...] a nie z [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Objęty postępowaniem wniosek o przywrócenie terminu został złożony w sprawie zwrotu opłaty pobranej za wydanie dowodu rejestracyjnego pojazdu z powodu braku miejsca na kolejne wpisy terminów następnego badania technicznego. Czynność Starosty Powiatu [...] w zakresie tego zwrotu należy zakwalifikować przy tym do spraw z zakresu administracji publicznej, odnosi się bowiem do obowiązku publicznoprawnego wynikającego z przepisu prawa. Sprawy zwrotu tego rodzaju opłaty organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. (zobacz mającą w tym względzie odpowiednie zastosowanie uchwałę NSA z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 3/07 – ONSA i WSA 2008/2/21). Skargę do sądu na tego rodzaju akt wnosi się po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności do naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy p.p.s.a.). W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych stanowisko co do charakteru terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, nie jest jednolite. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę przychyla się do poglądu wyrażonego m. in. w powoływanym przez skarżącego wyroku NSA z dnia 14 marca 2011 r. sygn. akt I FPS 5/10 (LEX Nr 736952, zapadłym w bardzo zbliżonym stanie gdy chodzi o przebieg postępowania i treść podjętych w jego toku czynności), że termin ten jest terminem prawa procesowego. Konsekwencją tego stanowiska jest przyjęcie, że jest to termin przywracalny. Konsekwentnie należy zatem przyjąć w takiej sytuacji zdaniem Sądu w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy (również przy odpowiednim uwzględnieniu stanowiska NSA zawartego w powyższym wyroku), że w tym przedmiocie należy stosować odpowiednie przepisy rozdziału 10 Działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponieważ nie może ulegać wątpliwości, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa o jakim mowa w art. 52 § 3 ustawy p.p.s.a. jest swego rodzaju środkiem zaskarżenia, to przy zastosowaniu art. 59 § 2 kpa należy przyjąć, że o przywróceniu terminu do złożenia wezwania orzeka ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia tego wezwania. Oznacza to również, że orzeczenie w tym przedmiocie powinno przybrać postać postanowienia. Tak też Sąd zakwalifikował skierowane do skarżącego z upoważnienia Starosty Powiatu [...] pismo z dnia [...] r. nr [...], które jakkolwiek tak nie zostało oznaczone, to spełnia wszystkie wymogi postanowienia z art. 123 i 124 kpa. W świetle treści tego pisma należało też przyjąć zdaniem Sądu, że jest to faktycznie postanowienie o odmowie przywrócenia terminu w rozumieniu art. 59 § 1 kpa. Ponieważ zgodnie z art. 59 § 2 kpa postanowienie to miało przymiot ostateczności to przysługiwała na nie skarga do sądu administracyjnego zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. Należało bowiem w związku z treścią art. 59 § 1 kpa przyjąć, że było to postanowienie na które co do zasady przysługiwało zażalenie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. Zdaniem Sądu konsekwencją zastosowania przepisów kpa do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest przyjęcie, że zaskarżenie takiej odmowy do sądu administracyjnego nie jest już poprzedzone kolejnym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa o jakim mowa w art. 52 § 3 ustawy p.p.s.a. Przemawia za takim poglądem również okoliczność, że przy przyjęciu innego zapatrywania stanowisko strony w postępowaniu kończącym się wydaniem aktu lub podjęciem czynności o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. byłoby bardziej uprzywilejowane niż stron postępowania w sprawach załatwionych decyzją lub postanowieniem. Byłyby one bowiem, w przypadku odmowy przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia, pozbawione możliwości wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa wydanym postanowieniem o odmowie przywrócenia terminu. Z powyższych względów należało przyjąć, że skarga na objęte nią postanowienie Starosty Powiatu w L. z dnia [...] r. powinna być wniesiona zgodnie z art. 53 § 1 ustawy p.p.s.a. w terminie 30 dni od jego doręczenia skarżącemu. Skoro zatem postanowienie to (pismo z dnia [...] r.) zostało doręczone skarżącemu dnia [...] r. to termin do wniesienia skargi upływał dnia [...] r., gdy tymczasem została ona wniesiona dnia [...] r. Jako spóźniona podlegała zatem odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. Należy przy tym stwierdzić, że ponieważ zaskarżone postanowienie z naruszeniem treści art. 124 § 1 kpa nie zawierało pouczenia co do możliwości i trybu wniesienia na nie skargi do sądu administracyjnego, to skarżący może rozważyć możliwość złożenia do Sądu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Skarga podlegałaby odrzuceniu również wówczas, gdy objęte nią postanowienie (pismo z dnia [...] r.) potraktować jako postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu tj. postanowienie wydane w trybie art. 61a kpa. Zgodnie z treścią § 2 tego artykułu na takie postanowienie przysługiwałoby bowiem zażalenie do SKO. Skarga zostałaby zatem wniesiona na postanowienie organu pierwszej instancji i podlegałaby odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a. W przedmiocie zwrotu wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. SW