II OZ 541/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia Federacja Zielonych w Białymstoku w likwidacji na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 340/12 o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia w przedmiocie wyjaśnienia oraz odmowy sprostowania treści postanowienia w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie uzgodnienia przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie Stowarzyszenie Federacja Zielonych w Białymstoku wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił wniosek Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy. Jak wskazał Sąd z akt sprawy wynika, że postanowieniem z 27 stycznia 2012 r. w sprawie BI.XII Ns - Rej. KRS 4692/11/585 Sąd Rejonowy w Białymstoku XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego postanowił o rozwiązaniu Stowarzyszenia Federacja Zielonych w Białymstoku oraz zarządził jego likwidację z jednoczesnym ustanowieniem likwidatora w osobie R.K. Sąd Okręgowy w Białymstoku VII Wydział Gospodarczy postanowieniem z 20 kwietnia 2012 r. w sprawie VII Ga 53/12 oddalił apelację od powyższego rozstrzygnięcia. Konsekwencją wymienionych rozstrzygnięć jest zakończenie wszelkiej działalności statutowej Stowarzyszenia. Rozwiązanie stowarzyszenia rozpoczyna proces jego likwidacji, który to proces prowadzi likwidator, a którego celem jest zrekonstruowanie majątku i zakończenie spraw związanych z tym majątkiem. Działalność likwidatora rozciąga się wyłącznie na sprawy majątkowe, a nie statutową działalność byłego stowarzyszenia, bowiem w okresie likwidacji już ono nie istnieje, choć wykreślenie z rejestru stowarzyszeń jeszcze nie nastąpiło (art. 37 ust. 2 pkt 3 Prawa o stowarzyszeniach). Oznacza to, że utrata bytu prawnego Stowarzyszenia nie następuje w momencie jego wykreślenia z rejestru stowarzyszeń, tylko w momencie zarządzenia jego likwidacji. Stowarzyszenie nie posiada zatem zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym - art. 25 § 1 i 3 u.p.p.s.a. Tym samym nie może być stroną w tym postępowaniu, co skutkuje brakiem podstaw do merytorycznej oceny jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na powyższe postanowienie Stowarzyszenie Federacja Zielonych w Białymstoku w likwidacji wniosło zażalenie, podnosząc że fakt likwidacji stowarzyszenia nie powoduje ustania jego bytu prawnego, co ma miejsce dopiero w momencie prawomocnego wykreślenia stowarzyszenia z Krajowego Rejestru Sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z ustaleń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wynika, że postanowieniem z dnia 27 stycznia 2012 r. Sąd Rejonowy w Białymstoku postanowił o rozwiązaniu Stowarzyszenia Federacja Zielonych w Białymstoku oraz zarządził jego likwidację. Apelację od tego postanowienia oddalił Sąd Okręgowy w Białymstoku postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2012 r. Rozwiązanie stowarzyszenia przez sąd oznacza zakończenie wszelkiej jego działalności. Pozostać może jedynie majątek stowarzyszenia, w tym i wierzytelności, a także roszczenia wobec niego. Dlatego też przeprowadza się likwidację stowarzyszenia, którą zajmuje się likwidator. Podkreślić jednak należy, że działalność likwidatora rozciąga się jedynie na sprawy majątkowe, a nie na statutową działalność rozwiązanego stowarzyszenia. Tym samym uznać należało, że rozwiązanie Stowarzyszenia Federacja Zielonych w Białymstoku sprawiło, że Stowarzyszenie to utraciło zdolność do występowania przed sądem administracyjnym (zdolność sądowa) jako organizacja społeczna występująca w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Zauważyć bowiem trzeba, że że stowarzyszenie będące w likwidacji nie może prowadzić działalności dla której zostało utworzone, czyli działalności statutowej. Zgodnie zaś z art. 25 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zdolność sądową organizacji społecznej występującej w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób wyznacza zakres jej statutowej działalności. Jeżeli zatem organizacja społeczna wskutek jej rozwiązania przez sąd straciła możliwość działalności przewidzianej w statucie, to tym samym oznacza to, że nie przysługuje jej zdolność sądowa przewidziana przez art. 25 § 4 w/w ustawy dla organizacji społecznych. Z tego względu, należało podzielić pogląd Sądu I instancji, że skoro Stowarzyszenie Federacja Zielonych w Białymstoku w likwidacji jako organizacja społeczna nie posiada zdolności sądowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym brak jest podstaw do merytorycznej oceny jej wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie nie dotyczącej własnego interesu prawnego Stowarzyszenia. Istotnym jest ponadto, że chwili rozpatrywania zażalenia przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowanie wywołane wniesieniem skargi przez J. W. zostało prawomocnie zakończone umorzeniem postępowania wskutek cofnięcia skargi przez wymienioną. Z powyższego względu Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.