I SA/Ol 289/10

WyrokWSA w Olsztynie2010-07-08

Skład orzekający: Wojciech Czajkowski, Wiesława Pierechod, Tadeusz Piskozub

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo odmówił umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług, uznając brak wystąpienia przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, mimo że zaległości powstały bez winy i wiedzy podatniczki, która była ofiarą oszustwa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego i nie dokonał należytej oceny stanu faktycznego w kontekście przesłanek umorzenia zaległości podatkowych (ważny interes podatnika, interes publiczny). Brak winy podatniczki w powstaniu zaległości oraz jej trudna sytuacja życiowa i zawodowa wymagały głębszej analizy, a nie pobieżnego stwierdzenia braku przesłanek do umorzenia.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o umorzenie zaległości podatkowych w podatku VAT i odsetek za zwłokę, argumentując, że powstały one bez jej winy i wiedzy w wyniku oszustwa dokonanego przez jej ojca, który prowadził działalność gospodarczą w jej imieniu. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, uznając brak wystąpienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, wskazując m.in. na niepełne przedstawienie sytuacji finansowej przez skarżącą. Skarżąca zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej do WSA, zarzucając naruszenie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Pierechod,, Sędzia WSA Tadeusz Piskozub (spr.), Protokolant Krzysztof Dzieliński, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 8 lipca 2010r. sprawy ze skargi E.B.F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr ‘[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych, 1.uchyla zaskarżoną decyzję, 2.zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 757zł (słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie. I SA/Ol 289/10 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania E. F. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia 12.11.2009r. odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę za grudzień 1999r. oraz kwiecień 2000r. Z akt sprawy wynika, iż wnioskiem z dnia 15.09.2008 r. Skarżąca zwróciła się o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące: listopad 1999 r., marzec 2000 r., grudzień 2000 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Pismem z dnia 19.10.2009 r. pełnomocnik Strony sprecyzowała wniosek z dnia 15.09.2008 r. wnosząc o umorzenie zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: grudzień 1999 r. w kwocie 32.672,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę od dnia 3.02.2000 r., kwiecień 2000 r. w kwocie 281.454,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę od dnia 12.06.2000 r., kwiecień 2000 r. w kwocie 13.667,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę od dnia 14.08.2000 r. We wniosku z dnia 15.09.2008 r. Skarżąca podała, że w listopadzie 1997 r. za namową swojego ojca zarejestrowała w Urzędzie Gminy w B. działalność gospodarczą pod firmą "A". Działalność faktycznie prowadził ojciec na własny rachunek, choć w Jej imieniu. Bez wiedzy i zgody Skarżącej ojciec nienależnie pobrał zwrot podatku VAT w kwocie 335.490,00 zł oraz zaprzestał uiszczania opłat leasingowych. W wyniku przeprowadzonej kontroli Urząd Kontroli Skarbowej, wydał decyzje w których określił zaległość w podatku od towarów i usług. Skarżąca skierowała do Prokuratury Rejonowej w B. zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. W dniu 21.10.2003 r. Sąd Rejonowy w B. wydał wyrok sygn. akt "[...]", w którym uznał oskarżonego S. F. za winnego popełnienia przestępstwa skarbowego określonego w art. 76 § 1, w związku z art. 6 § 2 Kodeksu karnego skarbowego. Skarżąca podała, iż zaległości podatkowe powstały bez jej winy i wiedzy. Zaistniała sytuacja jest paraliżująca dla Niej, nie może normalnie funkcjonować w społeczeństwie. Skarżąca podała, iż nie posiada żadnego majątku a jej jedynym źródłem utrzymania jest praca zarobkowa i comiesięczna pensja. W przedmiotowej sprawie wystąpił ważny interes podatnika. Egzekwowanie tak olbrzymiej kwoty od osoby, która padła ofiarą oszustwa jest niesprawiedliwe i nie powinno mieć miejsca w praworządnym społeczeństwie. Decyzją z dnia 12.11.2009r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę, a po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Po ustaleniu, iż zobowiązanie w podatku od towarów i usług nie przedawniło się, organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Odnosząc się do sytuacji finansowej oraz rodzinnej Skarżącej organ odwoławczy podniósł, iż podatniczka prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i nikogo nie utrzymuje. Nie posiada również majątku. Jedynym Jej źródłem utrzymania jest wynagrodzenie z tytułu pracy. Strona zamieszkuje w użyczonym grzecznościowo przez właściciela, lokalu mieszkalnym położonym w W. Skarżąca poniosła miesięczne wydatki na utrzymanie w 2009r. w kwocie 2.253,81 zł. Organ odwoławczy podniósł, iż pomimo trzykrotnego wzywania Strony przez organ podatkowy I instancji do przedstawienia sytuacji finansowej oraz przedłożenia dowodów świadczących o bieżących dochodach i ponoszonych kosztach gospodarstwa domowego Strona zastosowała się do wezwań jedynie w zakresie ponoszonych kosztów gospodarstwa domowego. Jedyna informacja wynikała z załączonego przez Stronę PIT-11 za 2008r., w którym wykazano dochód ze stosunku pracy w wysokości 103.719,03 zł, co oznacza, że miesięczne dochody z tego źródła wyniosły 8.643,25 zł. Do dnia wydania decyzji przez organ I instancji Skarżąca nie wskazała wysokości osiąganych w 2009r. dochodów miesięcznych i źródeł ich pochodzenia. W związku z powyższym, Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił opinii organu podatkowego I instancji co do występowania w sytuacji Skarżącej przesłanki ważnego interesu podatnika. Zdaniem organu odwoławczego, nie informując rzetelnie o swojej rzeczywistej, bieżącej sytuacji finansowej, Skarżąca uniemożliwiła organom podatkowym stwierdzenie występowania ważnego interesu podatnika. Organ podkreślił przy tym, iż to po stronie podatnika, który ubiega się o przyznanie ulgi w postaci umorzenia zaległości, leży obowiązek wykazania, w dotyczącej go sprawie spełnione są przesłanki, o których mowa w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. W ocenie organu odwoławczego, nie doszło do znacznego pogorszenia warunków życia Skarżącej, nie wystąpiła również niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, takich jak jedzenie, ubranie czy mieszkanie. Ponoszenie podanych przez Skarżącą kosztów świadczy o uzyskiwanych również w 2009 r. dochodach. Organ II instancji nie dopatrzył się również w niniejszej sprawie interesu publicznego. Wskazał, iż umorzenia przedmiotowych zaległości nie uzasadniają wspólne dla całego społeczeństwa wartości takie jak sprawiedliwość, równość, zapewnienie dochodów Budżetowi Państwa. Nie można również w obiektywny sposób określić ewentualnych pozytywnych dla interesu publicznego skutków udzielenia wnioskowanej ulgi podatkowej. Odnosząc się do wyrażonego w odwołaniu zarzutu nieuwzględnienia ważnego interesu podatniczki oraz ważnego interesu społecznego Dyrektor podniósł, iż organ I instancji rozpatrywał obie przesłanki, a nawet uznał wystąpienie przesłanki ważnego interesu podatnika. Za niezrozumiały Dyrektor Izby Skarbowej uznał zarzut Skarżącej dotyczący naruszenia art. 124 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuwzględnienie zebranego materiału dowodowego i schematyczne potraktowanie wyjątkowych okoliczności niniejszej sprawy. Wskazał, iż decyzja oparta została na materiale dowodowym a organ podatkowy wyjaśnił powody podjętego rozstrzygnięcia. Odnosząc się z kolei do przedstawionych w odwołaniu przyczyny powstania zaległości, organ odwoławczy podkreślił, iż powyższa argumentacja Skarżącej nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie wniosku Strony, gdyż nie jest to przesłanka wynikająca z art. 67a§1 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej nie uwzględnił również twierdzenia Skarżącej, iż w interesie społecznym leży możliwość rozwoju zawodowego Podatniczki oraz umożliwienie Jej utrzymania się, bez obciążania społeczeństwa kosztami swojego utrzymania. Wskazał, iż w sytuacji prowadzenia przeciwko Skarżącej egzekucji komorniczej, nie dochodzi do obciążenia społeczeństwa takimi kosztami. Skarżąca zaspokaja swoje potrzeby życiowe samodzielnie i nie korzysta ze środków z pomocy społecznej. Organ zaznaczył, iż umorzenie należności podatkowych w sytuacji, gdy możliwe jest prowadzenie egzekucji z dochodów Strony, skutkowałoby rezygnacją z należnych wpływów do Budżetu Państwa, z których to następnie regulowane są cele ogólnospołeczne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Skarżąca zarzuciła decyzji odwoławczej naruszenie przepisu art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nieuwzględnienie ważnego interesu podatnika oraz ważnego interesu publicznego. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych. Skarżąca nie zgodziła się z argumentacją przedstawioną w zaskarżonej decyzji, iż w przedstawionym stanie faktycznym i prawnym nie zachodzą przesłanki do umorzenia ze względu na uzasadniony ważny interes podatnika lub interes publiczny. Przedstawiając sposób pojmowania terminów "ważny interes podatnika' i "interes publiczny" w literaturze oraz orzecznictwie Skarżąca podkreśliła, że do tak olbrzymiej kwoty zaległości podatkowej doszło bez Jej udziału, wiedzy i wpływu. Wynikały one tylko z działań ojca, w które to ona, jako osoba bardzo młoda (zarejestrowanie działalności gospodarczej za namową ojca w wieku lat 19) i niedoświadczona, nie była zaangażowana i nie miała wpływu. Działalność gospodarczą faktycznie prowadził Jej ojciec na własny rachunek, choć w Jej imieniu. Podatniczka nie odniosła żadnych korzyści z tej działalności, nie otrzymała żadnych dochodów z tego tytułu. Nie miała również faktycznego wpływu ani na prowadzenie działalności ani na regulowanie zobowiązań podatkowych. Ojciec nie informował Jej o listach poleconych z urzędów, nie utrzymywał z nią żadnych kontaktów. Bez wiedzy i zgody Podatniczki ojciec nienależnie pobrał zwrot podatku VAT w kwocie 335.490,00 zł oraz zaprzestał płacenia rat leasingowych. Po uzyskaniu tych wiadomości Skarżąca skierowała do Prokuratury Rejonowej w B. zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. W dniu 21.10.2003 r. Sąd Rejonowy w B. wydał wyrok, w którym uznał ojca Skarżącej winnym popełnienia przestępstwa skarbowego z art. 76 § 1 w związku z art. 6 § 2 Kodeksu karnego skarbowego. Zaległości podatkowe powstały zatem bez Jej wiedzy i winy. Zdaniem Skarżącej wielokrotne podnoszenie w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, iż nie korzysta ona ze środków pomocy społecznej ma oznaczać, że sytuacja Jej nie jest taka zła. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22.10.2008 r. sygn. akt III SA/Wa 672/08 Skarżąca podnosi, iż w interesie publicznym nie jest doprowadzenie podatników do korzystania z pomocy społecznej. Pełnomocnik nie zgodziła się z twierdzeniem organu, iż Skarżąca nie informując rzetelnie o swojej rzeczywistej sytuacji finansowej uniemożliwiła organom podatkowym stwierdzenie występowania w niniejszej sprawie ważnego interesu podatnika. Podniosła, iż w chwili obecnej trudna jest do oszacowania kwota, którą dysponuje Skarżąca, gdyż egzekucja należności niekorzystnie wpływa na jej ścieżkę kariery zawodowej. W momencie kiedy pracodawcy dowiadują się o skali prowadzonej egzekucji sugerują rozwiązanie umowy o pracę. Tymczasem egzekwowanie należności, które powstały bez Jej winy, uniemożliwią Skarżącej normalną egzystencję oraz ułożenie sobie życia, takie jak założenie rodziny czy choćby kupno czy wynajęcie mieszkania. Zapłacenie podatku będzie prowadziło do utraty przez nią elementarnych warunków egzystencji. Brak zmiany decyzji spowoduje u Skarżącej brak jakichkolwiek widoków na przyszłość. Prawie milionowa zaległość powoduje nie tylko obciążenie finansowe ale też psychiczne. Podatniczka nie przyczyniła się w żaden sposób do powstania zaległości podatkowych. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 8 lipca 2010r. pełnomocnik Skarżącej przedłożył na piśmie tekst swojego wystąpienia, w którym podtrzymał swoje stanowisko zawarte w skardze, podkreślając brak winy Skarżącej w powstaniu zaległości podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli akty wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżony akt. Nie każde wszak naruszenie prawa przez organy administracji publicznej daje Sądowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Artykuł 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. określa, kiedy decyzje podlegają uchyleniu. W ocenie Sądu, skargę uznać należało za uzasadnioną, bowiem zaskarżona decyzja nie odpowiada przepisom prawa. Zaistniały w rozpoznanej sprawie spór pomiędzy Skarżącą a organami dotyczył zakresu uprawnień do kształtowania pozycji prawnej Skarżącej, jakie organom przyznaje przepis art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Użycie przez ustawodawcę zwrotu "może umorzyć" oznacza, że w sytuacji gdy nawet w rozpoznanej sprawie wystąpią przewidziane w tym przepisie przesłanki, to organ ma prawo do odmowy umorzenia zaległości podatkowych. Z tego względu, decyzje wydawane na podstawie powołanego przepisu określane są mianem decyzji uznaniowych, co oznacza, że sądowa kontrola tego rodzaju decyzji sprowadza się do stwierdzenia, czy organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających uzasadniać umorzenie należności w całości lub w części oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Istotne staje się więc zbadanie, czy postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami proceduralnymi i czy rozważono w sposób przekonujący wszystkie zgłoszone przez Skarżącą okoliczności. Organy prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie są bowiem zgodnie z art. 122 Ordynacji podatkowej zobowiązane do podejmowania w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia spraw. Ciąży w związku z tym na nich, stosownie do art. 187 § 1 Ordynacji obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego; dokonania na podstawie zebranego materiału dowodowego oceny, czy dana okoliczność została faktycznie udowodniona oraz ujawnienia w uzasadnieniu decyzji przesłanek jakimi kierował się organ wydając rozstrzygnięcie, a w szczególności wskazania faktów uznanych za udowodnione, przyczyn dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności oraz przepisów prawa zastosowanych w sprawie. W każdym zatem przypadku organ zobligowany jest do wnikliwej oceny stanu faktycznego z perspektywy określonych w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej przesłanek. Ocena taka, przeprowadzona z uwzględnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, powinna z kolei znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji. Prawidłowo bowiem skonstruowane uzasadnienie, zawierające wyczerpujące omówienie dotyczące oceny zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, wykładni zastosowanych przepisów i oceny przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa jest istotne z punktu widzenia stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 124 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe, zgodnie z tą zasadą, są obowiązane do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. Jak wynika z akt sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził brak podstaw do umorzenia zaległości podatkowej. Wskazał, iż Skarżąca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i nie posiada nikogo na utrzymaniu. Nie posiada również majątku. Jedynym Jej źródłem utrzymania było wynagrodzenie z tytułu pracy. Strona zamieszkuje w użyczonym grzecznościowo przez właściciela, lokalu mieszkalnym położonym w W. Jak wynika z akt sprawy, Skarżąca wskazała, iż wydatki związane z utrzymaniem w 2009r. wynosiły miesięcznie 2.253,81 zł. Organ odwoławczy oceniając wniosek Skarżącej podniósł również, iż nie przedstawiła ona do dnia wydania decyzji przez organ I instancji wysokości osiąganych w 2009r. dochodów miesięcznych i źródeł ich pochodzenia. W związku z powyższym, nie podzielił opinii organu podatkowego I instancji co do występowania w sytuacji Skarżącej przesłanki ważnego interesu podatnika. Istotne jest jednakże, że podejmując decyzję negatywną, organ II instancji w ogóle nie analizował, czy Skarżąca rzeczywiście ma jakiekolwiek realne możliwości spłaty zadłużenia przy jednoczesnym zaspokajaniu swoich potrzeb życiowych czy też zawodowych. Fakt, iż Skarżąca- jak wskazuje organ odwoławczy - nie korzysta z pomocy społecznej nie może z góry (a priori) przesądzać, że sytuacja Skarżącej jest na tyle dobra, iż uzasadnia odmowę zastosowania wnioskowanej przez Nią ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej. W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ dokonał jedynie pobieżnej oceny stanu faktycznego zakładając, że nie doszło do znacznego pogorszenia warunków życia Skarżącej, gdyż Strona sama zaspokaja swoje podstawowe potrzeby życiowe, takie jak jedzenie, ubranie czy mieszkanie. Ponadto organ odwoławczy ograniczył się do ogólnikowego stwierdzenia, że Skarżąca nie informując rzetelnie o swojej rzeczywistej sytuacji finansowej uniemożliwiła organowi stwierdzenie występowania w niniejszej sprawie interesu podatnika. W konsekwencji takiego rozumowania obowiązek dokładnego ustalenia w toku postępowania podatkowego istotnych okoliczności sprawy otrzymał marginalne znaczenie. Organ II instancji przyjął, że powyższe okoliczności sprawy nie wymagają głębszej analizy. Tymczasem w sytuacji, gdy ustawodawca przewidział możliwość zastosowania umorzenia zaległości w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, organ odmawiając zastosowania tej instytucji zobowiązany był należycie wykazać, że okoliczności konkretnej sprawy nie uzasadniają potraktowania Skarżącej w sposób szczególny. Zaprezentowane stanowisko organu odwoławczego nie zasługuje w związku z tym na aprobatę, tym bardziej, że podnoszone przez Skarżącą okoliczności – w tym brak winy w powstaniu zaległości podatkowych- powinny być przeanalizowane i omówione w sposób niebudzący żadnych wątpliwości. Jak wynika z akt sprawy 3 decyzje podatkowe z dnia 12.01.2001 r., dot. przedsiębiorstwa "A", wydane w wyniku kontroli skarbowej, otrzymał tylko S. F., jako pełnomocnik firmy E. F. Decyzjami tymi określono nienależny zwrot podatku od towarów i usług, traktowany na równi z zaległością podatkową, w łącznej kwocie 335.498 zł Następnie Sąd Rejonowy w B., wyrokiem z dnia 21 października 2003 roku, uznał S. F. winnym popełnienia przestępstwa skarbowego, określonego w art.76 §1 w zw. z art.6 §2 kks, tego, że będąc odpowiedzialnym w latach 1999 i 2000 za sprawy gospodarcze w "A" E. F., B., ul. "[...]", działając w B., "[...]", wprowadził w błąd uprawniony organ podatkowy – Urząd Skarbowy w B. – poprzez podanie w deklaracjach VAT-7 przedsiębiorstwa za miesiące październik, listopad i grudzień 1999 roku oraz styczeń i kwiecień 2000 roku niezgodnych z rzeczywistością danych, przez co naraził Skarb Państwa na bezpodstawny zwrot podatku od towarów i usługa w/w miesiące w łącznej kwocie 335.498 zł / k.7/. W ocenie Sądu, opisane wyżej okoliczności wskazują sytuację faktyczną, która odniesiona do hipotezy "ważnego interesu podatnika", może być podstawą do rozważenia zastosowania przez organ uznania administracyjnego, jeżeli organ stwierdzi wystąpienie tej przesłanki z art.67 a §1 pkt 3 Op. Pokreślić bowiem należy, że w tym przypadku decyzja w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowych, nie dotyczy kwestii błahych, ale sfery elementarnych potrzeb Skarżącej - posiadania środków niezbędnych do przeżycia, jej rozwoju zawodowego czy też ustabilizowania Swojej sytuacji osobistej. W ocenie Sądu, organ odwoławczy nie rozważył w sposób wyczerpujący przesłanek umorzenia zaległości podatkowych. Wskazać tutaj należy, że ustalając przesłanki umorzenia zaległości podatkowych, ustawodawca użył w przepisie art. 67a Ordynacji podatkowej zwrotów niedookreślonych: "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny", co można uznać za swoistą klauzulę generalną, odsyłającą do systemu ocen pozaprawnych. Jednak przesłanki "ważnego interesu podatnika" nie można ograniczyć jedynie do nieprzewidywalnych przypadków losowych, nadzwyczajnych zdarzeń, mających bezpośredni wpływ na sytuację podatnika. Interes podatnika należy widzieć szerzej, mając na uwadze nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale także normalną sytuację ekonomiczną, okoliczności powstania przedmiotowej zaległości, wysokość uzyskiwanych przez stronę dochodów, jak również konieczność ponoszenia wydatków. Dokonując oceny "ważnego interesu strony" w umorzeniu zaległości podatkowych, organ powinien uwzględnić okoliczności uzasadniające ten ważny interes, a w przypadku ich wystąpienia rozważyć, czy odmowa umorzenia zaległości podatkowych i w konsekwencji ich egzekwowanie nie przyczyni się do utraty podstawowych warunków egzystencji przez Skarżącą, a także rozważyć obiektywne okoliczności powstania zaległości podatkowej. Należy przy tym podkreślić, że organ odwoławczy wydając decyzję odmowną stwierdził również, że umorzenie należności podatkowych w sytuacji, gdy możliwe jest prowadzenie egzekucji z dochodów Strony, skutkowałoby rezygnacją z należnych wpływów do Budżetu Państwa. Reasumując, konieczne w sprawie jest zdaniem Sądu, dokonanie pełnych i prawidłowych ustaleń odnoszących się do przesłanek, które decydują o umorzeniu zaległości, w tym też stanu majątkowego i sytuacji zawodowej, osobistej Skarżącej, a następnie oceny, czy w rozpatrywanej sprawie takie przesłanki występują. Takich ustaleń w niniejszej sprawie nie poczyniono. Naruszony został tym samym art.122 w zw. z art. 187 §1 Ordynacji podatkowej co powodowało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy powinien zatem przeprowadzić postępowanie dowodowe we wskazanym wyżej zakresie, uwzględnić całość zgromadzonego materiału dowodowego, a następnie na podstawie całego materiału dowodowego dokonać oceny poszczególnych dowodów i ustalić w ten sposób stan faktyczny w sprawie, kierując się przy tym normą prawa materialnego mającą tu zastosowanie i wyznaczającą zakres tego postępowania. W związku z powyższym, wskazane wyżej uchybienia organu odwoławczego skutkowały koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 powołanej wyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło