II SAB/Wa 46/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.) Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2012 r. sprawy ze skargi P. G. na bezczynność Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Komisję Dyscyplinarną dla Nauczycieli przy Wojewodzie [...] do rozpatrzenia wniosku P. G. z dnia [...] grudnia 2011 r. w zakresie żądania udostępnienia: - kopii rejestru spraw toczących się przed Komisją za okres od [...] stycznia 2010 r. do dnia udzielenia odpowiedzi, - informacji o zastępcach Rzecznika Dyscyplinarnego dla Nauczycieli przy Wojewodzie [...], - informacji o miejscu zatrudnienia członków Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie [...] z podaniem ich adresów mailowych używanych do korespondencji w sprawach związanych z działalnością Komisji, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie [...] na rzecz P. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. P. G. wystąpił do Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie [...], w trybie ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), o przesłanie na adres mailowy podany we wniosku: - kopii rejestru spraw toczących się przed Komisją za okres od [...] stycznia 2010 r. do dnia udzielenia odpowiedzi; - informacji o osobach pełniących funkcję Rzecznika Dyscyplinarnego dla Nauczycieli przy Wojewodzie [...], jego zastępcach oraz o podanie imion i nazwisk członków Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie [...] i ich miejscu zatrudnienia wraz ze wskazaniem ich adresów mailowych używanych do korespondencji w sprawach związanych z działalnością w Komisji; - kopii zarządzeń Wojewody [...] powołujących ww. osoby. W odpowiedzi na przedmiotowy wniosek Przewodniczący Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie [...], pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...]: 1) poinformował wnioskodawcę, że: - dysponuje danymi ilościowymi spraw prowadzonych przed Komisją Dyscyplinarną dla Nauczycieli przy Wojewodzie [...], podając, że w 2010 r. wszczęto [...] spraw dyscyplinarnych, a z lat poprzednich w toku było [...] spraw, natomiast orzeczeniem dyscyplinarnym zakończono [...] spraw; do [...] grudnia 2011 r. wszczęto postępowania dyscyplinarne w [...] nowych sprawach, [...] postępowań kontynuowano z lat poprzednich, wydano [...] orzeczeń dyscyplinarnych; - z uwagi na ochronę danych osobowych obwinionych nauczycieli nie jest możliwe udostępnienie imiennych spraw toczących się przed Komisją Dyscyplinarną; - zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 stycznia 1998 r. w sprawie komisji dyscyplinarnej dla nauczycieli i trybu postępowania dyscyplinarnego (Dz. U. Nr 15, poz. 64 ze zm.), Przewodnicząca Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie [...] nie ma w swojej dyspozycji, zgodnie z określonymi w ww. rozporządzeniu kompetencjami, zarządzeń wojewody w sprawie trybu powołania wszystkich członków komisji dyscyplinarnej, tym bardziej rzecznika dyscyplinarnego, w związku z czym poinformowano, że z takim wnioskiem wskazane jest zwrócić się bezpośrednio do Wojewody [...]; 2) przesłał skany zarządzeń, które zostały udostępnione Przewodniczącemu Komisji przez Biuro Wojewody [...]. Pismem z dnia 06 stycznia 2012 r. P. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej, wnosząc o stwierdzenie obowiązku strony przeciwnej do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej; zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych; wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 ppsa. Zdaniem P. G. odpowiedź organu na ww. wniosek nie zawierała wszystkich żądanych informacji. Skarżący podniósł, iż nie otrzymał: kopii rejestru spraw; informacji o zastępcach Rzecznika Dyscyplinarnego; informacji o miejscu zatrudnienia i adresach mailowych członków Komisji. W odpowiedzi na przedmiotową skargę Komisja Dyscyplinarna dla Nauczycieli przy Wojewodzie [...] wniosła o jej odrzucenie, argumentując powyższe brakiem zdolności sądowej Komisji, jako strony przeciwnej dla skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Przed przejściem do rozważań natury merytorycznej należało odnieść się do najdalej idącego zarzutu organu – braku po jego stronie zdolności sądowej. Rozpoznając sprawę toczącą się na kanwie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, Sąd przede wszystkim ustala istnienie powyższej podmiotowości organu w oparciu o przepisy tej ustawy. Zdaniem tutejszego Sądu, w świetle zapisów art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, określających bardzo szeroki krąg podmiotów podlegających regulacjom niniejszej ustawy, organ w niniejszej sprawie został właściwie oznaczony i może występować w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony. Badając kwestię zdolności sądowej organu w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tutejszy Sąd także nie dopatrzył się braku tej zdolności. Organ mieści się bowiem wśród podmiotów oznaczonych w art. 25 § 3 powyższej ustawy. Skarżący poprawnie też wskazał, iż stroną niniejszego postępowania jest Komisja Dyscyplinarna dla Nauczycieli przy Wojewodzie [...]. Żądana informacja związana jest bowiem z działalnością i funkcjonowaniem tego właśnie podmiotu. Także od tego organu strona domagała się udzielenia informacji publicznej (a od woli wnoszącego o udzielenie informacji publicznej zależy oznaczenie strony postępowania). Ten również organ udzielił częściowo odpowiedzi na wniosek strony. Co zaś się tyczy okoliczności, iż członków Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie [...] powołuje Wojewoda, to nie przesądza to o tym, aby to Wojewoda miał być stroną niniejszego postępowania. Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że ustawa z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, określa informację publiczną bardzo szeroko, jako każdą informację w sprawach publicznych. Zgodnie z jej art. 1 ust. 1 i art. 61 Konstytucji RP, informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Ustawa powyższa nie definiuje pojęcia sprawy publicznej. W związku z tym, dla wyjaśnienia pojęcia sprawy publicznej, należy kierować się treścią art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na prawo do informacji publicznej, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, składa się również uprawnienie do wglądu do dokumentów urzędowych, których definicja zawarta jest w art. 6 ust. 2 cytowanej ustawy. Tak więc, informacją publiczną jest treść dokumentów i innych materiałów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, które na gruncie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępnienia informacji, które mają walor informacji publicznej, treści wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów urzędowych, odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Są nią zarówno treści dokumentów i materiałów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy. Ważne także przy tym jest, że dostęp do informacji publicznej realizowany jest w pierwszej kolejności przez wgląd do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy). Oznacza to, że skarżący, zainteresowany uzyskaniem dostępu do wskazanej informacji, swoje prawo do informacji publicznej może zrealizować udając się do organu w celu zapoznania się z treścią tych dokumentów lub też może to nastąpić w inny wskazany przez skarżącego sposób, choćby poprzez wydanie kserokopii dokumentów. Ostatecznie to bowiem wnioskodawca określa formę, w jakiej organ ma mu udostępnić żądaną informację. Tak więc organ administracji publicznej lub inny podmiot, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 omawianej ustawy, rozpatrując wniosek skarżącego, mógł: 1. udostępnić żądaną informację bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1), 2. powiadomić stronę w ww. terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2), 3. udostępnić informację zgodnie z wnioskiem - po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty związanej z dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia, które to powiadomienie winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 15 ustawy), 4. odmówić udostępnienia żądanej informacji w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy), 5. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego, 6. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż nie posiada żądanej informacji. Bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega zatem na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno- technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Innymi słowy, z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ "milczy" wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż jej istota sprowadzała się do oceny tego, czy organ rozpatrzył wniosek strony o udostępnienie informacji publicznej w formie określonej przepisami prawa. W pierwszej kolejności należało więc dokonać oceny charakteru żądanej przez wnioskodawcę informacji. Zdaniem tutejszego Sądu, treści oznaczone we wniosku strony, można zakwalifikować, jako informację publiczną, skoro jest związana z funkcjonowaniem organu. Organ zresztą też nie kwestionował istnienia po stronie żądanej informacji przymiotu publiczności Kolejną kwestią wymagającą ustalenia było to, czy organ udzielił odpowiedzi na sporny wniosek. Przy czym podkreślenia wymaga okoliczność, iż odpowiedź na wniosek winna mieć charakter stanowczy i opierać się na pełnej wiedzy organu w zakresie tematyki oznaczonej we wniosku. Analiza akt administracyjnych niniejszej sprawy prowadzi do konkluzji, iż organ częściowo dopuścił się bezczynności, w zakresie oznaczonym w skardze na bezczynność. Nie udzielił bowiem informacji w zakresie pytania o zastępców Rzecznika Dyscyplinarnego oraz miejscach zatrudnienia i adresach mailowych członków Komisji Dyscyplinarnej. Nie zajął także żadnego stanowiska odnośnie powyższych żądań. Organ nie uwzględnił także żądania, zawartego we wniosku strony, o przesłanie kopii rejestru spraw toczących się przed Komisją. Tłumaczenie organu, iż nie mógł tego uczynić z uwagi na ochronę danych osobowych obwinionych nauczycieli, nie uwolniło organu od skutecznego zgłoszenia zarzutu bezczynności. Jeśli bowiem organ, w odpowiedzi jakiej żądała strona, dopatrzył się pewnych wyłączeń przedmiotowych, winien swoje stanowisko ubrać w ramy decyzji administracyjnej i odmówić udostępnienia żądanej informacji publicznej w formie decyzji. Na marginesie zauważyć należy, iż jednym ze sposobów ochrony danych osobowych jest anonimizacja tekstu. Organ winien więc ocenić, czy w realiach niniejszej sprawy, dokonanie anonimizacji kopii rejestru spraw toczących się przed Komisją za okres oznaczony we wniosku, nie zapewni wystarczającej ochrony danych osobowych obwinionych nauczycieli. W świetle powyższego, uznając za zasadną konkluzję skarżącego, iż organ popadł w bezczynność w rozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej, w zakresie objętym niniejszą skargą, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zaś o kosztach rozstrzygnął zgodnie z dyspozycją art. 200 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zestawiając ze sobą datę złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z datą odpowiedzi na wniosek i datą złożenia przedmiotowej skargi na bezczynność, tutejszy Sąd doszedł do przekonania, iż nieudzielenie wnioskodawcy stanowczej odpowiedzi na zgłoszone żądanie nie spełnia przesłanek umożliwiających uznanie bezczynności, jako bezczynności mającej cechy rażącego naruszenia prawa, o jakiej mowa w art. 149 § 1 zd. ostatnie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie znalazł więc podstaw do zastosowania normy § 2 ww. przepisu. ----------------------- 2