II OSK 2852/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ł. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 280/12 odrzucające skargę Ł. K. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 280/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę Ł. K. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. W dniu 21 marca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła, złożona za pośrednictwem organu, skarga Ł. K. na w/w postanowienie. W wykonaniu zarządzeń z dnia 17 kwietnia 2012r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez nadesłanie odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego oraz uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Sąd I instancji wskazał, iż ze zwrotnego dowodu potwierdzenia odbioru wynika, że odpisy przedmiotowych wezwań pełnomocnik skarżącego odebrał w dniu 25 kwietnia 2012 r., a w dniu 2 maja 2012 r. uiścił wpis sądowy od skargi. Sąd I instancji odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "p.p.s.a."), wskazał, że pomimo wezwania pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia w terminie 7 dni braków skargi w postaci odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego oraz wyraźnego pouczenia o skutkach nieuzupełnienia braków skargi w wyznaczonym terminie strona skarżąca do dnia wydania zaskarżonego postanowienia nie uzupełniła w/w braków. Wobec powyższego Sąd I instancji stwierdził, że przedmiotowa skarga obarczona jest brakiem uniemożliwiającym skuteczne wszczęcie postępowania sądowego i rozpoznanie skargi. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył Ł. K. reprezentowany przez adwokata. Postanowienie zaskarżono w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania tj.: - art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i art. 49 § 1 p.p.s.a. - poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, tj. odrzucenie skargi na odmowę zawieszenia postępowania z uwagi na nieuzupełnienie przez pełnomocnika skarżącego, Ż. K., braku skargi w postaci złożenia odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego, w sytuacji gdy braku odpisu skargi nie można zakwalifikować jako braku istotnego prowadzącego do odrzucenia skargi, ponieważ Sąd był władny wykonać dodatkową kopię pisma we własnym zakresie, a tym samym nadać prawidłowy bieg skardze, a nadto poprzez nieskierowanie bezpośrednio do skarżącego wezwania do uzupełnienia braków skargi wobec nieuzupełniania braków skargi przez pełnomocnika skarżącego. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o: uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości; rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, w myśl art. 182 § 1 p.p.s.a., zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych oraz o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu, bowiem koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zaskarżone postanowienie jest zbyt represyjne i zamyka drogę do kontroli legalności działalności organów administracji publicznej. Zdaniem skarżącego obowiązek określony w art. 47 § 1 i art. 49 § 1 p.p.s.a., polegający na dołączeniu odpisów, obciąża składającego pismo, ze skutkami o których stanowi art. 58 p.p.s.a., jeżeli brak w tym zakresie uniemożliwi nadanie pismu procesowemu właściwego biegu. W ocenie skarżącego brak złożenia odpisu skargi przez pełnomocnika skarżącego nie stanowił braku istotnego, uniemożliwiającego nadanie pismu dalszego biegu. Nadto w ocenie skarżącego wobec nieuzupełnienia braków formalnych skargi przez pełnomocnika skarżącego, Sąd I instancji winien wezwać bezpośrednio skarżącego do uzupełnienia braków. Nadto podkreślono, iż niewykonanie w terminie przez pełnomocnika skarżącego wezwania do nadesłania odpisu skargi nie może zamykać stronie prawa do sądu. Stanowiłoby to rażące naruszenie zasady wyrażonej w art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, które to przepisy gwarantują każdemu prawo do rozpoznania jego sprawy przez niezawisły Sąd i zakazują zamykanie drogi sądowej. Nadmiernie rygorystyczne stanowisko jakie zajął Sąd I instancji, sprzeczne z prokonstytucyjną wykładnią przepisów procesowych, stanowiłoby właśnie takie zamknięcie, a co za tym idzie, naruszałoby podstawowe zasady i swobody obywatelskie. Podniesiono również, że Sąd I instancji nie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przyczyn, dla których brak dołączenia przez pełnomocnika skarżącego odpisu skargi spowodował niemożność nadania biegu skardze. W ocenie skarżącego brak odpisu skargi nie był brakiem istotnym uniemożliwiającym nadanie złożonej skardze biegu, bowiem Sąd I instancji mógł wykonać dodatkową kopię pisma we własnym zakresie, a tym samym nadać prawidłowy bieg skardze. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Ta jednakże w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił wniesioną w niniejszej sprawie skargę z uwagi na nienadesłanie jej odpisu, a tym samym stanął on na stanowisku, iż nieuzupełnienie tego braku uniemożliwiało nadanie wniesionemu środkowi zaskarżenia właściwego biegu. Stanowisko to uznać trzeba za niezasadne. Wprawdzie zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika, zaś z art. 49 § 1 p.p.s.a. wynika, iż w wypadku gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek nie zachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba, że ustawa stanowi inaczej (tak chociażby stanowi art. 178 ustawy p.p.s.a., który przewiduje odrzucenie środka zaskarżenia w razie nieuzupełnienia jego braków). Jednakże wyraźnego podkreślenia wymaga, iż obowiązek określony w art. 47 § 1 i art. 49 § 1 p.p.s.a., polegający na dołączeniu odpisów, obciąża składającego pismo, ze skutkami o których stanowi art. 178 p.p.s.a., jeżeli brak w tym zakresie uniemożliwi nadanie pismu procesowemu właściwego biegu. Odmienna interpretacja jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zbyt rygorystyczna. Nie można bowiem uznać, że każde nieuzupełnienie braków formalnych pisma będzie prowadziło do sytuacji pozostawienia go bez rozpoznania, bądź odrzucenia. Podstawą takiego rozstrzygnięcia może być jedynie brak istotny, tzn. taki którego nieusunięcie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu. Na gruncie niniejszej sprawy braku jednego odpisu skargi nie można, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zakwalifikować jako braku istotnego, gdyż jak wynika z akt sądowych (k - 17) w dniu 9 maja 2012 r. odpis skargi został doręczony uczestniczce postępowania M. M., a więc brak ten został tak jakby skonsumowany i nie zachodzi konieczność ponownego doręczenia odpisu skargi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wezwanie samego skarżącego (z dnia 23 marca 2012 r., k – 7 akt WSA) oraz pełnomocnika skarżącego (z dnia 17 kwietnia 2012 r., k- 13 akt WSA) do nadesłania odpisu było uzasadnione, jednakże fakt iż odpis skargi został faktycznie doręczony (k-17 ) jego niewykonanie, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, nie może zamykać stronie prawa do sądu. Stanowiłoby to rażące naruszenie zasady wyrażonej w art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, które to przepisy gwarantują każdemu prawo do rozpoznania jego sprawy przez niezawisły Sąd i zakazują zamykanie drogi sądowej. Nadmiernie rygorystyczne stanowisko jakie zajął Sąd I instancji, sprzeczne z prokonstytucyjną wykładnią przepisów procesowych, stanowiłoby właśnie takie zamknięcie, a co za tym idzie, naruszałoby podstawowe zasady i swobody obywatelskie. W takim stanie rzeczy zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. uznać należy za usprawiedliwiony. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił natomiast zarzutu podniesionego w skardze kasacyjnej, iż w sytuacji gdy braki skargi nie zostały uzupełnione przez pełnomocnika strony Sąd I instancji zobowiązany był wezwać bezpośrednio skarżącego do uzupełnienia braków skargi poprzez jej podpisanie. Po pierwsze wskazać należy, iż Sąd I instancji wezwał bezpośrednio skarżącego do uzupełnienia braków skargi, a wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 28 marca 2012r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, k - 8 akt WSA), po drugie wskazać należy, iż w dniu 11 kwietnia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęło pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego jego żonie Ż. K. Sąd I instancji zarządzeniem z dnia 17 kwietnia 2012 r. ustalił, iż żona skarżącego jest jednym z podmiotów wymienionych w art. 35 p.p.s.a. i wpisał w urządzeniach rejestrowych Ż. K. jako pełnomocnika skarżącego i wezwał ją do uzupełnienia braków skargi poprzez nadesłanie odpisu skargi podpisanego lub poświadczonego za zgodność z oryginałem oraz uiszczenie wpisu sądowego. Zatem uznać należy, iż czynności podjęte przez Sąd I instancji były prawidłowe, a zarzut skargi kasacyjnej w tym zakresie jest całkowicie nieuzasadniony. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.