I OZ 85/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Po 42/12 o odrzuceniu skargi kasacyjnej A.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Po 42/12 w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Po 42/12 oddalił skargę A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego. Z akt sprawy wynika, że powyższy wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 23 lipca 2012 r. (karta nr 36 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 4 września 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ustanowił dla skarżącego adwokata z urzędu. W dniu 1 października 2012 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu wyznaczyła adwokata A.I. pełnomocnikiem skarżącego z urzędu. Z kolei, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu pismem z dnia 5 października 2012 r. poinformował wyżej wymienionego, że wyrokiem z dnia 5 czerwca 2012 r. skarga A.K. została oddalona. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że pełnomocnik skarżącego odebrał ww. pismo w dniu 10 października 2012 r. (karta nr 59 – akt sądowych), zaś w dniu 30 października 2012 r. zapoznał się z aktami sprawy w siedzibie Sądu (karta nr 62 – akt sądowych). W dniu 6 listopada 2012 r. pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu z dnia 5 czerwca 2012 r., żądając uchylenia zaskarżonego wyroku. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazał, że w przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik ten miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. Zaznaczył, że w dniu 10 października 2012 r. został zawiadomiony o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego. W dniu 30 października 2012 r. zapoznał się z aktami sprawy w siedzibie Sądu. Wobec czego termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał z dniem 10 listopada 2012 r., a zatem został dochowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 11 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Po 42/12 skargę kasacyjną A.K., odrzucił. W uzasadnieniu postanowienia odwołując się do treści art. 177 § 1, art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej "P.p.s.a.") stwierdził, że skoro wyrok z dnia 5 czerwca 2012 r. został doręczony skarżącemu w dniu 23 lipca 2012 r., zaś skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącego wniósł w dniu 6 listopada 2012 r., a więc z uchybieniem trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia, to podlegała ona odrzuceniu. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy nie stanowi podstawy do wstrzymania lub wydłużenia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Natomiast indywidualne okoliczności sprawy, np. niemożność dotrzymania terminu do dokonania czynności przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu podlega ocenie w ramach wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, którego w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego nie złożył. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia A.K. reprezentowanego przez adwokata z urzędu, w który zarzucając naruszenie art. 178, art. 177 § 1 i art. 75 w zw. z art. 141 § 4 i art. 142 § 2 i art. 166 P.p.s.a., wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zażalenie wskazał, że doręczenie skarżącemu w dniu w dniu 23 lipca 2012 r. odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem było wadliwe, gdyż zawierało tylko 2, 4 i 6 stronę uzasadnienia. Oznacza to, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej nie rozpoczął w tej sprawie biegu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżania charakteryzującym się wysokim stopniem sformalizowania. Sporządzenie skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego musi poprzedzać zapoznanie się z aktami sprawy oraz ze stanowiskiem strony co do zakresu skargi, a jej wniesienie - uprzedniego sporządzenia. Czynności te powinny być wykonane bez nieuzasadnionej zwłoki, ale także z należytą starannością i dbałością o interes reprezentowanej strony. Możliwość uniknięcia niekorzystnych skutków procesowych przez stronę, która z przyczyn przez siebie niezawinionych (np. przedłużającej się z powodów leżących po stronie sądu procedury ustanowienia adwokata lub radcy prawnego) nie mogła dochować ustawowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, należy rozumieć jako możliwość dopełnienia opóźnionej czynności ze skutecznością potencjalnie nie mniejszą niż wtedy, gdy dokonuje jej bez opóźnienia. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że w wypadku ustanowienia adwokata w trybie art. 246 P.p.s.a., dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, nie później jednak niż dzień, w którym upłynęło 30 dni od dowiedzenia się przez stronę o fakcie jego ustanowienia (por. postanowienie NSA z 12 października 2006 r., sygn. akt I FZ 371/06 i z dnia 8 grudnia 2006 r., sygn. akt I FZ 569/06; postanowienie SN z 29 czerwca 2000 r., sygn. akt I CZ 62/00, publ. OSNC 2001/1/7 i z dnia 4 marca 2005 r., sygn. akt II UZ 72/04, publ. OSNP 2005/20/325). Z powyższych wywodów wynika, że w przypadku ustanowienie pełnomocnika z urzędu, na skutek wniosku strony złożonego po wydaniu orzeczenia, które w drodze skargi kasacyjnej zamierza ona zakwestionować, momentem miarodajnym do oceny, czy wnoszący środek odwoławczy, zachował ustawowy termin jest upływ 30 dni od dowiedzenia się przez stronę o ustanowieniu pełnomocnika urzędu, względnie upływ 30 dni, od kiedy pełnomocnik ów miał rzeczywistą możliwość zapoznania się z aktami sprawy. Jednakże, warunkiem koniecznym otwierającym możliwość wniesienia skargi kasacyjnej w tym terminie, jest złożenie jej wraz wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia i tylko wtedy gdy wniosek ten zostanie uwzględniony. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy bezspornym jest, że adwokat Artur Igliński w dniu 10 października 2012 r., został poinformowany o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego z urzędu, zaś w dniu 30 października 2012 r. zapoznał się z aktami sprawy w siedzibie Sądu. Bezspornym jest również, że skargę kasacyjną złożył w dniu 6 listopada 2012 r., zaś jej wniesienie nie było połączone ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Oznacza to, że 30 dniowy termin, o którym był mowa powyżej, wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego nie miał w tej sprawie zastosowania. W takiej sytuacji nie można zatem uznać, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej został zachowany. W konsekwencji prowadzi to do wniosku, że Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że wniesiona w tej sprawie skarga kasacyjna była niedopuszczalna i z tego względu podlegała odrzuceniu. Odnosząc się do wątpliwości dotyczących doręczenia odpisu kwestionowanego wyroku wraz z uzasadnieniem wskazać należy, że na tym etapie postępowania strona skarżąca nie wykazała, iż doręczenie to miało charakter nieprawidłowy, a zatem nie może być uznane za bezskuteczne. W szczególności sam skarżący, jak i autor skargi kasacyjnej, pomimo wezwania Sądu, nie przedłożyli – wadliwego w ich ocenie - odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Z tych względów, podniesione w zażaleniu zarzuty dotyczące naruszenia art. 178, art. 177 § 1 i art. 75 w zw. z art. 141 § 4 i art. 142 § 2 i art. 166 P.p.s.a., nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 193 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.