I OZ 481/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 05 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 109/12 w sprawie ze skargi T. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, postanowieniem z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 109/12, po rozpoznaniu wniosku G. S. o przyznanie prawa pomocy, odmówił jej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 20 marca 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 109/12, odrzucił skargę T. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. W terminie do wniesienia skargi kasacyjnej G. S. składająca skargę w imieniu T. Z., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdził, że uprawnienie do ubiegania się o prawo pomocy przysługuje każdej ze stron postępowania sądowoadministracyjnego, tj. skarżącemu oraz organowi, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi, a także uczestnikowi postępowania. Sąd stwierdził, że stroną postępowania była T. Z., a fakt, że G. S. złożyła skargę w imieniu T. Z., nie przedkładając przy tym pełnomocnictwa z uwagi na śmierć skarżącej, nie czyni jej stroną postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, postanowieniem z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 109/12, na podstawie art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówił przyznania prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła G. S., zaskarżając je w całości. W zażaleniu G. S. wskazywała m.in., że jest osobą chorą i jedynym następcą prawnym zmarłej T. Z. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego była sprawa zgodności z prawem postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 109/12. Zgodnie z art. 161 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270) "Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) (...); 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) (...)". W związku z powyższym przepisem, wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 5 czerwca 2012 r. postanowienie o odmowie przyznania G. S. prawa pomocy, było postanowieniem przedwczesnym. Skoro Sąd I instancji przyjmuje, że skarżąca T. Z., a więc strona postępowania sądowoadministracyjnego zmarła w dniu 15 stycznia 2012 r., a G. S. nie jest stroną tego postępowania, to niezasadnym jest prowadzenie postępowania z jej wniosku o przyznanie prawa pomocy, a postępowanie sądowe powinno zostać umorzone z przyczyny określonej w art. 161 §1 pkt 2) powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd I instancji powinien rozważyć możliwość umorzenia postępowania sądowego z przyczyny określonej w art. 161 §1 pkt 2) powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a tym samym powinien ocenić czy G. S. może być uznana za osobę, której interesu prawnego dotyczy wynik postępowania ze skargi T. Z. W odmiennym przypadku G. S. zostanie uznana za niebędącą stroną postępowania – tak jak to uczyniono w zaskarżonym postanowieniu – bez uprzedniej oceny możliwości wstąpienia przez nią do postępowania, jeśli jego wynik dotyczy jej interesu prawnego. Tym samym, Sąd bez uprzedniej oceny zasadności zastosowania w sprawie art. 161 §1 pkt 2) powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pozbawił G. S. możliwości występowania w sprawie sądowoadministracyjnej jako jej podmiot, a dodatkowo odmówił przyznania jej prawa pomocy. Ocena ta powinna zostać dokonana po śmierci skarżącej T. Z. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 §1 w związku z art. 197 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.