I GZ 97/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. K., W. K. – Firmy Usługowo-Handlowej "[...]" spółki cywilnej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 1581/11 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. K., W. K. – Firmy Usługowo-Handlowej "[...]" spółki cywilnej na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w przedmiocie opłaty paliwowej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. postanowieniem z 26 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 1581/11, odmówił M. K. i W. K. (dalej: skarżący) prowadzącym Firmę Usługowo-Handlową "C." sp. c. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł. (dalej: organ) z dnia [...] października 2011 r., w przedmiocie opłaty paliwowej. Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynikało, że 14 listopada 2011 r. skarżący wnieśli do WSA skargę na ww. decyzję organu wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek nie zawierał uzasadnienia. Sąd I instancji wskazał, że skarżący powinni uprawdopodobnić, że w ich przypadku wykonanie zaskarżonej decyzji pociągnie za sobą skutki wynikające z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący poza hasłowym sformułowaniem wniosku nie wskazali okoliczności, warunkujących pozytywne jego rozstrzygnięcie. Wobec braku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na ww. postanowienie złożyli skarżący wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zarzucili naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez nierozważnie całokształtu okoliczności sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien zbadać czy zaistniały przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenie skutków. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 495-497/04; z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04; z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04, niepublikowane). W doktrynie prawa najczęściej podkreśla się, że z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonaniu się o zgodności danych faktów z rzeczywistością (zob. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Kraków 2006, s. 221.). Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, niepubl.). Zawarty w skardze Spółki wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został uzasadniony. W tej sytuacji Sąd I instancji zgodnie z prawem odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skoro do dnia rozpatrzenia omawianego wniosku strona nie wskazała istotnych okoliczności, które w kontekście przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. uzasadniałyby zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Warto również podkreślić, iż skarżąca Spółka nie dołączyła do wniosku dokumentacji potwierdzających swoją sytuację finansową. Skarżący w zażaleniu wskazali, iż ich sytuacja materialna jest dramatyczna oraz w ich ocenie znana była Sądowi I instancji, gdyż wnieśli wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Dodatkowo wskazali, że wobec Spółki zastosowano instytucję zabezpieczenia majątku, co spowodowało blokadę kont oraz zajęć ruchomości uniemożliwiając im prowadzenie działalności gospodarczej. Nadto wyjaśnili, że wydano wobec nich decyzję o solidarnej odpowiedzialności za zaległość podatkową, której kwota główna wynosi 241.192 zł. W ocenie skarżących brak wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji pozbawi ich całego majątku osobistego, co jest równoznaczne z wywołaniem nieodwracalnych skutków i doprowadzeniem ich do ubóstwa. Każda kolejna decyzja przed wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia przez Sąd I instancji stanowi ich zdaniem przyspieszenie ich "ruiny finansowej". Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego pomimo uzupełniania argumentacji uzasadniającej wstrzymanie wykonania decyzji w treści zażalenia, wymaga podkreślenia, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniająca uwzględnienie jej wniosku. W ocenie NSA uzupełnione w zażaleniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, gdzie skarżący wskazali okoliczności, które ich zdaniem uprawdopodabniają niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji nie jest wystarczający. Z przedstawionych przez stronę informacji nie wynika, aby szczególne okoliczności w niniejszym przypadku występowały. Skarżący nie przedstawili dokumentacji potwierdzających wydatki firmy. Zdaniem NSA błędna jest argumentacja skarżących, że ich sytuacja materialna jest znana Sądowi I instancji, gdyż złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy. Warto podkreślić, że ów wniosek został zawarty w skardze skierowanej do WSA i nie został jeszcze rozpatrzony, a ponadto nie zawierał dokumentacji umożliwiającej zapoznanie się z sytuacją finansową skarżących. Reasumując w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy zgodzić się z Sądem I instancji, że powyższe okoliczności nie stanowią przesłanki do przyznania stronie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący wprawdzie wskazali, że egzekucja należności Skarbu Państwa będzie wiązała się z utratą wszelkich źródeł utrzymania i majątku, a także z problemami w funkcjonowaniu działalności gospodarczej, jednakże nie sposób przyjąć, że okoliczność ta sama w sobie spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. NSA pragnie zauważyć, iż sąd ma prawną możliwość zmiany bądź uchylenia w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.