I OSK 1146/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 stycznia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 800/11 w sprawie ze skargi A. K. na akt Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] lipca 2009 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej Kraków postanawia oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z 30 stycznia 2012 r., III SA/Kr 800/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę A. K. na akt Prezydenta Miasta Krakowa z [...] lipca 2009 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej Kraków. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji podniósł, że pismem z [...] lipca 2009 r. Nr [...] Prezydent Miasta Krakowa poinformował skarżącego, że nie jest on osobą uprawnioną do starania się o gminny lokal mieszkalny. Na to pismo została wniesiona skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Pełnomocnik skarżącego nie udzielił odpowiedzi na wezwanie Sądu i nie wykazał, że wniesienie skargi zostało poprzedzone wezwaniem Prezydenta Miasta Krakowa do usunięcia naruszenia prawa w trybie przewidzianym w art. 52 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji wskazał, że pisemne zawiadomienie wnioskodawcy, że nie spełnia przesłanek określonych w uchwale stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, która dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa miejscowego, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jednakże wniesienie skargi na zaskarżony w niniejszej sprawie akt Prezydenta Miasta Krakowa powinno być, zgodnie z art. 52 § 3 poprzedzone wezwaniem organu na piśmie, w terminie 14 dni od dowiedzenia się o podjęciu takiej czynności, do usunięcia naruszenia prawa. Po analizie akt sprawy Sąd uznał, że skarżący nie poprzedził skargi wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Oznacza to, że skarżący nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia, a tym samym nie zachował trybu wniesienia skargi do sądu administracyjnego, co skutkowało odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Powyżej opisane postanowienie zostało zaskarżone w całości skargą kasacyjną, w której zarzucono naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 52 § 3 p.p.s.a. polegające na przyjęciu, że obowiązek wezwania do usunięcia naruszenia prawa ma zastosowanie również w przypadku naruszenia przez organ art. 9 k.p.a. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że organ kierując do skarżącego zaskarżoną czynność wskazał w pouczeniu, że przysługuje na tą czynność skarga do sądu administracyjnego. Pouczenie nie zawierało jednak informacji, że przed wniesieniem skargi należy wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa, co miało w sprawie kluczowe znaczenie, tym bardziej że skarżący przebywał w tym czasie w zakładzie karnym, a pełnomocnik został ustanowiony dopiero w grudniu 2009 r., a zatem prawie 5 miesięcy po wniesieniu skargi. Informacja zawarta w pouczeniu nie była błędna, ale z pewnością nie była pełna. Takie działanie organu z pewnością nie jest zgodne z obowiązkiem należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, jak również czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. W niniejszej sprawie, brak wystosowania wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie może przesądzać o ponoszeniu negatywnych konsekwencji przez skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 182 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a., skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym. Rozpoznając skargę kasacyjną Sąd ten jest związany granicami skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która jednak nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie nie mogła zostać uwzględniona, albowiem podniesiony w niej zarzut przeciwko zaskarżonemu postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie nie jest uzasadniony. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że w sprawie nie został skutecznie zakwestionowany pogląd, że pismo otrzymane przez skarżącego spełnia warunki z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., tj. jest innym niż określone w pkt 1-3 aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Oznacza to, że zastosowanie znalazł art. 52 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie podstawą odrzucenia skargi przez Sąd pierwszej instancji było niespełnienie przez skarżącego wymogu wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Brak wyczerpującego pouczenia strony o sposobie wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie może prowadzić do uznania, że skarga została wniesiona z zachowaniem wymogów wynikających z art. 52 § 3 i art. 53 § 2 p.p.s.a., tak jak nie oznacza to, że nie rozpoczął biec 14-dniowy termin do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Tym samym, z uwagi na niezachowanie odpowiedniej procedury skarga podlegała odrzuceniu. Wskazując na niezawiniony upływ terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, strona powinna skorzystać z innych przysługujących jej w ramach procedury sądowoadministracyjnej środków, których skuteczność będzie mogła zostać oceniona przez sąd w innym postępowaniu. Dlatego też, zarzut, naruszenia art. 52 § 3 z uwagi na nieprawidłowe pouczenie wynikające z należytego i wyczerpującego informowania strony w myśl art. 9 k.p.a. nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Wskazać w tym miejscu należy, że ustawa z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.) nie przewiduje załatwiana spraw przyznawania lokali socjalnych czy zamiennych w formie jakiegokolwiek aktu administracyjnego, a więc i stosowania k.p.a. Stosowne przepisy proceduralne zawierają uchwały wydawane na podstawie art. 21 cyt. ustawy – w niniejszej sprawie uchwała Nr XXIV/288/07 Rady Miasta Krakowa z 24 października 2007 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków (Dz. Woj. Małopolskiego z 5 grudnia 2007 r. Nr 850, poz. 5589 ze zm.). Z kolei dopuszczalność skargi na uchwały, czy pisma informujące o odmowie przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów gminy to wyjątek wypracowany przez orzecznictwo sądowoadministracyjne od generalnego braku kognicji sądów administracyjnych w tych sprawach. Również z tego powodu, to jest braku stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w toku postępowania w sprawie przyznania lokalu mieszkalnego, wskazany wyżej zarzut naruszenia art. 9 k.p.a. był nieuzasadniony. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji orzeczenia, stosownie do treści art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.