II OZ 939/12

Dnia 23 października 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 23 października 2012 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 września 2012 roku, sygn. akt II SA/Po 341/12 oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J.Ł. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] marca 2012 roku, nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 6 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek J.Ł o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że w oparciu o treść złożonego przez skarżącego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz dodatkowe oświadczenia i dokumenty nie można uznać, by skarżący znajdował się sytuacji materialnej nie pozwalającej mu na poniesienie pełnych kosztów sądowych. Sąd I instancji wskazał, że z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego skarżącego wynika, że w okresie od 11 lipca 2011 r. do 10 maja 2012 r. posiadał on środki w wysokości od ok. 10 000 zł do ponad 32 000 zł, zaś końcowe saldo konta na dzień 10 maja 2012 r. wynosiło 10 599 zł. Już ta okoliczność, zdaniem Sądu, świadczy o tym, iż skarżący jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania. Sąd uznał też za nieprzekonujące twierdzenie skarżącego, iż jego miesięczny dochód wynosi jedynie 777 zł. Kwoty widniejące na rachunku bankowym temu zaprzeczają. Zważywszy, iż skarżący nie ujawnił szczegółowo swoich przychodów z gospodarstwa rolnego, a jedynie wskazał na ponoszone koszty (k. 20 akt sądowych), Sąd nie dał wiary oświadczeniu o osiąganych przez niego dochodach rzędu 777 zł miesięcznie. Podkreślił również, że o przyznaniu prawa pomocy orzeka się na wniosek strony i to w jej interesie leży uwiarygodnienie okoliczności uzasadniających złożony wniosek. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż nie był w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W zażaleniu na powyższe postanowienie J.Ł. wskazał, że dopłaty otrzymywane z ARMR są to płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Podał, że kwota ta nie pokrywa nawet kosztów związanych z prowadzeniem gospodarstwa. Do zażalenia skarżący załączył faktury obrazujące związane z prowadzeniem gospodarstwa wydatki. Załączył również wydruk bankowy za okres od 1 stycznia 2012 r. do 25 września 2012 r. Ponadto podkreślił, że dochód jaki przynosi jego gospodarstwo określony jest w ustawie o podatku rolnym z dnia 15 listopada 1984 r. (Dz.U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270)). Wskazać należy, że udzielenie stronie prawa pomocy dotyczy wyłącznie osób na tyle ubogich, iż ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Jest to bowiem forma dofinansowania z budżetu państwa i przez to sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zasadą zaś postępowania sądowoadministracyjnego jest obowiązek ponoszenia kosztów sądowych przez wnoszącego sprawę. Ponadto to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty powinny zatem wskazywać na okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W przedmiotowej sprawie, jak zasadnie przyjął Sąd I instancji, skarżący nie wykazał, że należało przyznać mu prawo pomocy. Przede wszystkim nie wykazał on jaki rzeczywiście dochód osiąga. Podniósł jedynie, że zgodnie z ustawa o podatku rolnym dochód ten wynosi 777 zł. Wskazać jednakże należy, że powołana ustawa nie określa rzeczywistego dochodu skarżącego. Ponadto, jak słusznie podkreślił Sąd I instancji, dołączany do wniosku o przyznanie prawa pomocy wyciąg z rachunku bankowego, poddaje w wątpliwość określoną przez skarżącego wysokość jego dochodu. Z wyciągu tego jednoznacznie bowiem wynika, iż skarżący posiadał środki w pełni wystarczające na uiszczenie przez niego żądanego wpisu od skargi. Nie można zatem było uznać, iż nie był on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w konsekwencji nie można było przyznać mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.