II SAB/Gl 15/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi B. S.-M. i Z. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. w przedmiocie legalności robót budowlanych 1. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. do wydania aktu rozstrzygającego sprawę legalności robót budowlanych, zainicjowaną pismem skarżących z dnia [...] r. – w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że przewlekłość prowadzonego przez organ postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. solidarnie na rzecz skarżących kwotę 357,00 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 21 lipca 2010 r. B. S.-M. i Z. M. powiadomili Powiatowego Inspektora Budowlanego w M. o podejrzeniu popełnienia samowoli budowlanej poprzez wybudowanie granicznego muru oporowego pomiędzy ich działką, a nieruchomością należącą do B. C.-M. Z uwagi na niezałatwienie przez organ sprawy w terminie B. S.-M. i Z. M. trzykrotnie wnieśli do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zażalenie. Zażalenia te dwukrotnie zostały przez organ wyższy uwzględnione stosownymi postanowieniami wyznaczającymi PINB w M. termin do załatwienia sprawy. Trzecie zaś zażalenie uwzględnione nie zostało. Pismem z dnia 25 stycznia 2012 r., w efekcie licznych dokonanych w trakcie postępowania wyjaśniającego czynności, PINB w M. powiadomił strony, iż prowadzone przezeń postępowanie administracyjne w sprawie legalności muru oporowego toczyć się będzie w dalszym ciągu jedynie pod kątem stanu technicznego przedmiotowego muru. Jak bowiem organ wskazał w trakcie rozprawy przed tut. Sądem w dniu 6 czerwca 2012 r. w wyniku dokonanych czynności uznał on, iż w sprawie nie zachodzi przypadek samowoli budowlanej, stąd potrzeba ograniczenia zakresu postępowania. Pismem z dnia 5 marca 2012 r. B. S.-M. i Z. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę zatytułowaną wprawdzie "Skarga na bezczynność" jednak w treści wskazującą przewlekłość prowadzonego przez PINB w M. postępowania, wnosząc o wyznaczenie organowi temu terminu na załatwienie sprawy samowoli budowlanej w formie decyzji administracyjnej. Dopiero bowiem takie rozstrzygnięcie, nie zaś zawiadomienie, o którym mowa powyżej, umożliwi stronom skorzystanie ze stosownych środków zaskarżenia. Podejmowane przez organ działania w sprawie mają nadto, zdaniem skarżących, charakter "pozornych". [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi opisując w uzasadnieniu liczne czynności jakie podjął w celu wyjaśnienia sprawy. Wskazał m.in., iż w wyniku powiadomienia stron o ograniczeniu zakresu postępowania do kwestii stanu technicznego muru wydał w dniu [...]r. postanowienie nr [...], nakazujące B. C.-M. - właścicielce przedmiotowego muru oporowego przedłożyć ekspertyzę techniczną tegoż muru. Wobec nie uczynienia przez zobowiązaną zadość treści przedmiotowego postanowienia do dnia [...]r., PINB w M. w dniu tym wezwał B. C. M. do przedłożenia w nieprzekraczalnym terminie 14 dni ww. ekspertyzy informując jednocześnie, że nie wywiązanie się z tego obowiązku zostanie uznane za utrudnianie postępowania administracyjnego. W związku z powyższym nie można mówić o pozostawaniu organu w bezczynności zwłaszcza, że po przedłożeniu ww. ekspertyzy PINB w M. będzie mógł wydać decyzję kończącą postępowanie w przedmiocie stanu technicznego przedmiotowego muru. Organ wskazał także, iż w trakcie postępowania również skarżący przyczynili się do opóźnienia rozstrzygnięcia sprawy nie stawiając się na wezwania organu. W trakcie rozprawy przed tut. Sądem pełnomocnik skarżących podkreślił, że skarżący wnieśli o rozstrzygnięcie sprawy samowoli budowlanej i nadal oczekują decyzji w tym zakresie. Z kolei PINB w M. wskazał, że przedmiotem postępowania jest mur jako obiekt, a tym samym zakończenie postępowania musi zostać poprzedzone ustaleniem jego stanu technicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 zwanej dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W myśl natomiast art. 149 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przezeń postępowania, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie formalnej dopuszczalności a następnie merytorycznej zasadności wniesionej przez B. S.-M. i Z. M. skargi na przewlekłość prowadzonego przez PINB w M. postępowania doprowadziło w ocenie Sądu do ustalenia, że przedmiotowa skarga zasługuje na uwzględnienie. W odniesieniu do formalnej dopuszczalności wniesionej skargi wskazać w tym miejscu należy, iż B. S.-M. i Z. M., wyczerpali przewidziany prawem tok postępowania. Skargę poprzedzili bowiem wniesieniem do organu II instancji stosownego zażalenia. Odnosząc się natomiast do meritum sprawy Sąd stwierdza, w wyniku analizy przedłożonych akt sprawy, iż niewątpliwie w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym miała miejsce przewlekłość. Bezspornym jest bowiem, iż pismo, w którym skarżący zgłosili podejrzenie samowoli budowlanej, jaka ich zdaniem mogła mieć miejsce przy budowie muru oporowego przez właścicielkę sąsiedniej działki, zostało złożone przez skarżących w lipcu 2010 r. Bezspornym jest także, że do chwili obecnej sprawa legalności muru oporowego nie została zakończona w jakiejkolwiek formie przewidzianej prawem. Wskazać w tym miejscu należy, że o ile do stycznia 2012 r. PINB w M. podejmował szereg czynności mających na celu zarówno ustalenie czy samowola istotnie miała miejsce oraz ocenę stanu technicznego budynku, to w miesiącu tym sytuacja uległa diametralnej zmianie. Pismem z dnia 25 stycznia 2012 r. organ powiadomił bowiem strony postępowania, iż od tej daty postępowanie będzie toczyć się jedynie wokół kwestii stanu technicznego przedmiotowego muru. Jak wyjaśnił PINB w M. w trakcie rozprawy przed tut. Sądem w dniu 6 czerwca 2012 r. przyczyną zredagowania takiego "zawiadomienia" było dokonanie przez organ oceny, iż w sprawie nie miała miejsca samowola budowlana. Pomimo takiej oceny, powodującej, iż ustały przeszkody uniemożliwiające bądź utrudniające organowi wydanie aktu załatwiającego sprawę zainicjowaną pismem skarżących z 2010 r., organ nie zakończył jednak postępowania w sprawie legalności robót budowlanych w formie przewidzianej prawem, a jedynie przesłał zawiadomienie, o którym mowa powyżej. Skład orzekający wskazuje w tym miejscu, że nie podziela wyrażonego w czasie rozprawy poglądu organu wywodzącego, iż sprawa samowoli budowlanej i sprawa stanu technicznego obiektu są ze sobą związane w sposób uniemożliwiający wydanie oddzielnego rozstrzygnięcia jedynie co do samowoli. Taki pogląd, uzasadniony w przypadku ustalenia, że w sprawie doszło do samowoli budowlanej być może możliwej jednak do legalizacji (co zależy m.in. od oceny stanu technicznego obiektu), nie ma bowiem racji bytu w sytuacji, w której zdaniem organu samowola budowlana nie miała miejsca. W takim bowiem przypadku organ, zdaniem Sądu, winien zakończyć stosownym rozstrzygnięciem sprawę samowoli budowlanej informując jednocześnie strony, o ile takie jest stanowisko organu, że sprawa stanu technicznego obiektu będzie toczyć się nadal. W konsekwencji uwzględniając skargę Sąd zobowiązał organ do wydania aktu rozstrzygającego sprawę samowoli budowlanej w terminie 1 miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie, wobec znowelizowanej treści art. 149 ust. 1 p.p.s.a. wymagającego obecnie by w razie uwzględnienia skargi na bezczynność bądź przewlekłość Sąd orzekł czy bezczynność owa bądź przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa Sąd stwierdza, że takiego rażącego naruszenia w materiale dowodowym nie dopatrzył się. Wprawdzie bowiem istotnie sprawa toczy się już długo i pomimo ustania wszelkich przeszkód nadal nie zakończyła się wydaniem przez organ stosownego rozstrzygnięcia, a tym samym przewlekłość postępowania jak wskazano powyżej, ewidentnie miała miejsce, to jednak niewydanie przez organ w styczniu br. stosownego rozstrzygnięcia wynikało jedynie z niewłaściwej, zdaniem Sądu, interpretacji stanu prawnego. Także czynności i działania organu podejmowane w okresie wcześniejszym (od czasu kiedy to ustała niemożność prowadzenia postępowania z uwagi na odwołanie osoby piastującej wówczas funkcję organu) uznać należy za racjonalne, zmierzające do wyjaśnienia sprawy. W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 149 § p.p.s.a. orzec jak w sentencji. O kosztach obejmujących wpis od skargi w kwocie 100,00 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 240,00 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa – 17,00 zł orzeczono na wniosek strony skarżącej na podstawie art. 200, 205 i 209 p.p.s.a. a także § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 2002, Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.).