II SA/Wa 685/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Ewa Grochowska - Jung (spr.), Janusz Walawski, , Protokolant Elwira Sipak, specjalista, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi D. G. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w sprawie zwolnienia D. G. ze służby w Policji. Organ wskazał na następujący stan faktyczny w sprawie. W dniu [...] września 2011 r. Komendant Powiatowy Policji w B. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z wnioskiem o zwolnienie [...] D. G. - referenta Zespołu [...] Komisariatu Policji w M. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w dniu [...] września 2011 r. doszło do zdarzenia drogowego, którego uczestnikami byli dwaj funkcjonariusze: [...] B. K. oraz [...] D. G. Z relacji naocznych świadków oraz przeprowadzonych ustaleń na miejscu zdarzenia stwierdzono, iż samochód marki [...] poruszał się z nadmierną prędkością w wyniku czego pojazd zjechał na przeciwległy pas jezdni, przewrócił się i kilkakrotnie dachował. Kierowca pojazdu oraz pasażer po wyjściu z samochodu oddalili się w kierunku lasu. Na miejscu funkcjonariusze Służby Celnej zatrzymali jednego z uczestników zdarzenia, którym okazał się [...] B. K. W pojeździe ujawniono legitymację służbową, dowód osobisty oraz prawo jazdy wystawione na [...] D. G. Komendant Wojewódzki Policji w G. wszczął postępowanie administracyjne, a następnie, realizując obowiązek wynikający z treści art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, wystąpił do Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów w G. z wnioskiem o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji [...] D. G. z uwagi na ważny interes służby. Wnioskiem z dnia [...] października 2011 r. Zarząd Wojewódzki Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów w G. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia ze służby w Policji [...] D. G. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2011 r. Komendant Wojewódzki Policji w G. dopuścił przedstawicieli Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów w G. do udziału w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji st. sierż. D. G. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Uchwałą z dnia [...] listopada 2011 r. Prezydium Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów Województwa [...] wyraziło negatywną opinię w przedmiocie zwolnienia D. G. ze służby w Policji. Komendant Wojewódzki Policji w G. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. zwolnił D. G. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 i art. 43 ust. 3 ustawy o Policji z dniem [...] listopada 2011 r. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż potrzeba zwolnienia wymienionego w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 cyt. ustawy wynika z przyjętego modelu funkcjonowania Policji, uwzględniającego zaufanie społeczeństwa do Policji. Komendant Wojewódzki Policji w G. podkreślił nadto negatywny wydźwięk społeczny dotyczący zachowania D. G. Przedmiotowej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W odwołaniu od powyższego rozkazu personalnego funkcjonariusz zarzucił zaskarżonemu rozkazowi personalnemu naruszenie art. 7 k.p.a., polegające na błędnych ustaleniach faktycznych, art. 77 § 1 k.p.a., polegające na odmowie przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę. Ponadto zarzucił naruszenie art. 80, art. 107 § 3 i art. 108 § 1 k.p.a. Jednocześnie pełnomocnik strony wskazał na nadużycie organu polegające na zastosowaniu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, mimo braku przesłanek faktycznych do zwolnienia D. G. ze służby na tej podstawie prawnej. Komendant Główny Policji w uzasadnieniu rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. utrzymującego w mocy rozkaz personalny organu I instancji stwierdził, iż podstawę materialnoprawną zwolnienia skarżącego ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Organ wyjaśnił, że pojęcie "ważnego interesu służby" nie zostało w ustawie bliżej określone. W praktyce, na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Policji, przy czym przesłanka "ważnego interesu służby" winna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę. Mając na względzie bogactwo możliwych stanów faktycznych, ustalenie treści pojęcia "ważnego interesu służby" ustawodawca pozostawił organowi Policji stosującemu prawo, który przeprowadza w tym zakresie wykładnię przepisów prawnych i w każdym indywidualnym przypadku konkretyzuje je, wskazując okoliczności faktyczne uzasadniające taką ocenę. Organ stwierdził, że w sprawie bezspornym jest, iż w dniu [...] września 2011 r. na drodze krajowej [...] w miejscowości K. miało miejsce zdarzenie drogowe z udziałem samochodu osobowego marki [...]. Nie budzi nadto wątpliwości, iż kierującym pojazdem był D. G. Bezsprzecznym jest również fakt, iż D. G. oddalił się z miejsca zdarzenia. Organ dalej wyjaśnił, że w wielu zawodach, zwłaszcza wymagających zaufania społecznego, a do takich należy zaliczyć zawód policjanta, pewne zachowania, nawet niezwiązane ze służbą powodują, że nie można pozostawić takiego funkcjonariusza w służbie. Oddalenie się z miejsca zdarzenia i niezabezpieczenie uszkodzonego pojazdu, który pozostawiony na drodze stwarzał zagrożenie dla innych uczestników ruchu, jak również nieudzielanie pomocy pasażerowi, jest zachowaniem nagannym w odbiorze społecznym i nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby. Policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i w świetle podstawowych zasad, na których opiera się działanie Policji. Sam fakt podejrzenia naruszenia obowiązującego porządku prawnego, bez względu na to jaki charakter ma owo naruszenie, może być uznany za sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta. Policja, jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego, jest jedną z instytucji, która dysponuje bardzo dolegliwymi dla obywateli środkami realizacji władztwa państwowego. Szczególna rola tej formacji i jej zhierarchizowana struktura wymaga dla skutecznego i prawidłowego działania przestrzegania także innych, poza normami prawa karnego, przepisów i zasad. Nałożenie na policjantów szczególnych obowiązków uzasadnia przede wszystkim społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych jej zadań i kompetencji oraz związane z działalnością Policji zaufanie społeczne. Służyć ma również przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić ją wiarygodności w oczach opinii publicznej, zwłaszcza, że wiele uprawnień przyznanych Policji pozwala na ingerencję w sferę wolności i praw obywatelskich. Tymczasem zachowanie D. G. spowodowało również negatywny wydźwięk społeczny w mediach, a skala nagłośnienia sprawy może spowodować utratę wiarygodności Policji w oczach lokalnej społeczności. Postawa bowiem policjanta powinna być bowiem postrzegana jako nienaganna bez względu na to czy pełni on służbę, czy znajduje się poza nią. Ponadto organ wyjaśnił, iż decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza zastała podjęta pomimo negatywnej w tym zakresie opinii Prezydium Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządowego Związku Zawodowego Policjantów Województwa [...], ponieważ opinia nie ma charakteru wiążącego dla organu. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi D. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez błędne jego zastosowanie, pomimo zaistnienia innej ustawowej przesłanki zwolnienia, o charakterze obligatoryjnym, określonej w art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji. Skarżący podniósł, iż w sprawie nie przeprowadzono dowodu z opinii biegłego oraz nie przesłuchano świadków, którzy mogliby określić jego stan trzeźwości. Wskazywał na fałszywe dowody, w tym nieprawdziwe informacje prasowe i komentarze. Zarzucił też brak oceny jego zachowania pod katem naruszenia zasad prawno-karnych i winy. Uznał, iż nie utracił zaufania obywateli, gdyż nawet sami przesłuchani świadkowie nie kwestionowali jego przydatności do zawodu. Podniósł, iż oddalenie z miejsca zdarzenia było wynikiem zaburzenia psychicznego. Zakwestionował nieuwzględnienie opinii związków zawodowych oraz nieuwzględnienie dowodu z zaświadczenia lekarskiego na okoliczności stanu psychicznego w związku ze zdarzeniem. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga D. G. analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego rozkazu stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 227 ze zm.), zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby gdy wymaga tego ważny interes służby. Użyte w powyżej cytowanym przepisie określenie "może zwolnić" wskazuje, iż organ w tym zakresie podejmuje decyzję uznaniową, a samo zwolnienie ze służby ma charakter fakultatywny. Dlatego też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględnić zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego (art. 7 k.p.a.). Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy ustawodawca używa tzw. wyrażeń nieostrych, jakim w niniejszej sprawie jest "ważny interes służby". Przy zwolnieniu policjanta ze służby z powołaniem się na art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, organ powinien zatem uwzględnić okoliczności konkretnego przypadku, dotyczące zachowania się policjanta w służbie i w życiu prywatnym, bądź zdarzenia, które uniemożliwiają lub utrudniają pełnienie służby (por. Wyrok SN z dnia 1 grudnia 1994 r., sygn. akt III ARN 65/94, publ. OSNAPiUS 1995/3 poz. 31). Jak wskazano powyżej "ważny interes służby" jest pojęciem nieostrym, niezdefiniowanym w ustawie o Policji. Jednak w orzecznictwie sądowym, jak i w praktyce przyjęto, że na podstawie cytowanego przepisu można dokonać zwolnienia tych funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby, ale nie można ich zwolnić na innej podstawie prawnej. Jednakże, co już wielokrotnie podkreślono w judykaturze, przesłanka "ważnego interesu służby" powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 553/07, LEX nr 447276). W rozpoznawanej sprawie istota sporu dotyczy rozstrzygnięcia, czy w aktualnym stanie faktycznym, skarżący może pełnić służbę w Policji i czy nie przeciwstawia się temu "ważny interes służby". Bezspornym jest, iż w dniu [...] września 2011 r. doszło do zdarzenia drogowego, którego uczestnikiem byli dwaj funkcjonariusze Policji: B. K. oraz D. G. Z relacji naocznych świadków oraz przeprowadzonych ustaleń na miejscu zdarzenia stwierdzono, iż samochód marki [...] poruszał się z nadmierną prędkością w wyniku czego pojazd zjechał na przeciwległy pas jezdni, przewrócił się i kilkakrotnie dachował. Kierowca pojazdu oraz pasażer po wyjściu z samochodu oddalili się w kierunku lasu. Na miejscu funkcjonariusze Służby Celnej zatrzymali jednego z uczestników zdarzenia, którym okazał się [...] B. K. W pojeździe ujawniono legitymację służbową, dowód osobisty oraz prawo jazdy wystawione na [...] D. G. Prokuratura Rejonowa w M. postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., sygn. akt [...] wszczęła śledztwo w sprawie naruszenia w dniu [...] września 2011 r., na trasie pomiędzy M. a D., zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym i nieumyślnego spowodowania wypadku drogowego, w którym B. K. doznał obrażeń ciała, przez kierującego samochodem osobowym marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], który zbiegł z miejsca zdarzenia, tj. o czyn z art. 178 § 1 k.k. w zw. z 177 § 1 k.k. Powyższe oznacza, że zachodzi wątpliwość, co do spełniania przez skarżącego wszystkich niezbędnych, wymienionych w art. 25 ust. 1 cytowanej ustawy, cech, którymi powinien legitymować się funkcjonariusz Policji. Należy również zauważyć, iż powyższa sprawa została szeroko nagłośniona w mediach, a jej negatywny wydźwięk społeczny godzi w dobro służby i podważa zaufanie społeczne do całej formacji. Nie można zgodzić się ze skarżącym, iż organ faktycznie oparł decyzję o zwolnieniu na przeświadczeniu popełnienia przez skarżącego zarzucanego mu czynu. Zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy pozostaje bowiem bez związku z prowadzonym postępowaniem karnym w sprawie naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym i nieumyślnego spowodowania wypadku drogowego. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przez zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie sprawy karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia ze służby. Zgodzić się natomiast należy z organem, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Ten pogląd znajduje pełne uzasadnienie w przepisach ustawy o Policji. Każdy policjant przed przyjęciem do służby ślubuje m.in.: pilnie przestrzegać prawa, dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych, a także strzec honoru i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej. Zgodnie z przepisem art. 58 ust. 1 ustawy o Policji, policjant jest zobowiązany dochować obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania. Dlatego też policjant powinien zawsze mieć wzgląd na to, aby swoim postępowaniem umacniać powagę i zaufanie do pełnionych funkcji. Powinien unikać wszelkich sytuacji, które godziłyby w dobre imię Policji. Wskazać należy, zdaniem Sądu, iż bez względu na wynik prowadzonego postępowania karnego, już teraz negatywny wydźwięk społeczny tej sprawy podważa interes służby i godzi w dobre imię formacji. Dlatego też uzasadniona jest decyzja organu o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji. Wskazać należy dodatkowo, że D. G. w chwili zdarzenia pełnił służbę w [...], a zatem legitymował się wiedzą na temat prawidłowego zachowania na miejscu zdarzenia drogowego. Wobec powyższego skarżący miał nadto znacznie większą świadomość niż przeciętny obywatel, czy też policjant pełniący służbę w pionie wspomagającym lub kryminalnym, zagrożeń jakie niesie za sobą tego typu zdarzenie dla innych uczestników ruchu. Ustosunkowując się do zarzutów skarżącego wskazać należy, iż organ w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, zapewniając stronie czynny udział w tymże postępowaniu oraz należycie informując ją o wszelkich istotnych dla niej okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Przed wydaniem zaskarżonego rozkazu personalnego organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz dokonał oceny dowodów z zachowaniem reguł określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Niezasadny jest również zarzut skarżącego dotyczący możliwości zastosowania innej ustawowej podstawy obligatoryjnego zwolnienia ze służby, tj. art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy. Z akt sprawy wynika bowiem, iż postępowanie dyscyplinarne w stosunku do skarżącego nie zostało wszczęte, a tym samym nie funkcjonowało w obrocie prawnym prawomocne orzeczenie dyscyplinarne w wydaleniu ze służby, a tylko takie stanowi podstawę, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji. Za niezasadny należy również uznać zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 108 § 1 k.p.a. Rozkazowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na ważny interes służby, tożsamy z interesem społecznym, o którym mowa w art. 108 k.p.a. Reasumując, w niniejszej sprawie organy orzekające nie naruszyły wymienionych przez skarżącego przepisów prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, dokonały wyczerpujących ustaleń i prawidłowo oceniły, czemu dały wyraz w uzasadnieniu decyzji, iż w stosunku do skarżącego zachodzi przesłanka z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, stąd też wydane decyzje odpowiadają prawu. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.