II SA/Ol 99/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę. W piśmie z dnia 29 sierpnia 2011 r. J. S. zwrócił się do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o objęcie pomocą, polegającą na całkowitym zabezpieczeniu finansowym w wysokości średniej krajowej, do końca życia wnioskodawcy. Wskazał na pogarszający się stan zdrowia jego i jego żony, uniemożliwiający podjęcie jakiejkolwiek pracy. Podniósł, iż zamieszkuje w lokalu, którego stan jest poniżej wszelkich standardów. Jedynym źródłem dochodu dwuosobowej rodziny jest renta z tytułu niezdolności do pracy, która nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 8 września 2011r. ustalono, że oprócz innych świadczeń, J. S. domaga się także przyznania pomocy w formie zasiłku okresowego, przewidzianego w art. 38 ustawy o pomocy społecznej. Decyzją z "[...]" września 2011r., nr "[...]", działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Kierownik Działu Pomocy Środowiskowej i Rozwiązywania Problemów Rodziny Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, odmówił przyznania J. S. świadczenia w formie zasiłku okresowego. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na art.38 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. .U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) i wskazał, że zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Organ wskazał, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z będącą w wieku produkcyjnym żoną, która nie posiada własnego źródła dochodu i nie poszukuje pracy. Wnioskodawca zaś jest osobą całkowicie niezdolną do pracy i z tego tytułu otrzymuje rentę w wysokości 764,73 zł miesięcznie, która to kwota stanowi dochód rodziny. Ponieważ kryterium dochodowe dla dwuosobowej rodziny wynosi 702 zł, a rzeczywisty dochód rodziny wnioskodawcy to 764,73zł, zatem, w ocenie organu, prawo do zasiłku okresowego nie mogło zostać przyznane. Od decyzji tej J. S. wniósł odwołanie, wyrażając niezadowolenie z pracy organu I instancji i treści rozstrzygnięcia . Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z "[...]" grudnia 2011 r., nr "[...]", utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że aby otrzymać zasiłek okresowy należy spełnić łącznie dwa warunki: uzyskiwać dochody w rodzinie mniejsze niż kryterium dochodowe oraz znajdować się w szczególnej sytuacji wymienionej przykładowo w ustawie, tj. być dotkniętym bezrobociem, długotrwałą chorobą czy niepełnosprawnością. Wskazano, że w myśl art. 8 ust.1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 351zł. Ponieważ dochód rodziny odwołującego się stanowi renta z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 764,73 zł, kwota ta przekracza kryterium dochodowe dla dwuosobowej rodziny wynoszące 702 zł, co skutkuje niemożnością przyznania świadczenia w formie zasiłku okresowego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniósł J. S., zarzucając, iż organ błędnie przyjął, iż prawo do pomocy przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód nie przekracza kwoty 351 zł. Jego zdaniem kryterium dochodowe wynosi 527 zł. Ponadto podniósł tożsame zarzuty jak w odwołaniu, wskazując na naruszenie licznych przepisów Konstytucji RP, Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka oraz ustawy o pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Z mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest jedynie pod względem legalności czyli zgodności zaskarżonego aktu z prawem. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kwestionowana decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2009r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.), zgodnie z którym zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Z kolei kryterium dochodowe na osobę w rodzinie ustalone zostało w art. 8 ust. 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy. Na podstawie art. 9 ust. 8 tej ustawy kwota tego kryterium została zmieniona rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej ( Dz.U. Nr 127, z.1055) i od dnia 1 października 2009r. wynosi 351 zł, a więc tyle, ile przyjął organ pomocy społecznej. Rozstrzyganie w przedmiocie prawa do zasiłku okresowego nie zostało przez ustawodawcę pozostawione uznaniu administracyjnemu organów orzekających. W ustawie o pomocy społecznej wskazane zostały warunki, które muszą być spełnione przez osobę ubiegającą się o to świadczenie i tylko w przypadku ich zaistnienia, zasiłek okresowy może zostać przyznany. Dopiero po spełnieniu ustawowych kryteriów przyznania prawa do zasiłku okresowego, jego wysokość pozostawiona została tzw. względnemu uznaniu administracyjnemu – w granicach między najwyższą i najniższą kwotą zasiłku, wynikającą z art. 38 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej. Ponieważ skarżący, mimo iż jest osobą niezdolną do pracy, przekracza kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, organ pomocy społecznej nie mógł wydać rozstrzygnięcia przyznającego mu prawo do zasiłku okresowego. Informacyjnie jedynie można skarżącemu wskazać, iż kwota kryterium, na którą się powołuje (526,50 zł) wynika z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego " Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 1159), w myśl którego, pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Jednakże tak ustalony próg dochodu dotyczy tylko pomocy w zakresie dożywiania i nie ma zastosowania przy ustalaniu prawa do zasiłku okresowego. W świetle powyższego zarzuty skargi uznać należało za niezasadne. Skarga zatem jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.