III SA/Kr 212/12

WyrokWSA w Krakowie2012-06-14

Skład orzekający: Piotr Lechowski, Krystyna Kutzner, Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich może zostać wydana przed rozstrzygnięciem wniosku o przedłużenie studiów doktoranckich, jeśli wniosek ten zawierał usprawiedliwienie niezłożenia wymaganych dokumentów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że niezłożenie wymaganych dokumentów do zaliczenia roku studiów doktoranckich w przedłużonym terminie stanowi podstawę do skreślenia z listy uczestników. Wniosek o przedłużenie studiów, nawet jeśli zawierał usprawiedliwienie niezłożenia dokumentów, nie tamował wydania decyzji o skreśleniu, ponieważ nie stanowił postępowania prejudycjalnego dla kwestii skreślenia, a jedynie wewnętrzny akt uczelni.
Stan faktyczny
Rektor Uniwersytetu utrzymał w mocy decyzję o skreśleniu G. G. z listy uczestników studiów doktoranckich z powodu niezłożenia w przedłużonym terminie dokumentów niezbędnych do zaliczenia roku akademickiego 2010/2011. Skarżący argumentował, że decyzja została wydana z pominięciem jego wniosku o przedłużenie studiów, który jednocześnie stanowił sprawozdanie z jego obowiązków. Wniosek ten był motywowany aplikacją adwokacką i pracą w kancelarii.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Barbara Pasternak Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 23 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich skargę oddala Decyzją z dnia 23 listopada 2011 r. Nr [...] Rektor Uniwersytetu utrzymał w mocy decyzję Kierownika stacjonarnych studiów doktoranckich na Wydziale [...] Uniwersytetu z dnia [...] 2011 r. Nr [...] (znak: [...]) w sprawie skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich G. G. Jako podstawę prawną decyzji organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm.) dalej kpa w zw. z art. 207 ust. 1 i art. 197 ust. 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 z późn.zm.) dalej psw oraz § 10 Regulaminu studiów doktoranckich na Uniwersytecie (uchwała Nr [...] Senatu z dnia [...] 2009 r.). Z uzasadnienia decyzji Rektora wynika, że podjęta została w następujących okolicznościach. G. G. – dalej skarżący – student IV roku studiów doktoranckich na Wydziale [...] w Katedrze [...], dnia 30 czerwca 2011 r. złożył wniosek o przedłużenie do 30 września 2011 r. terminu do złożenia dokumentów niezbędnych do zaliczenia roku studiów. Wskazując jako podstawę wniosku § 9 ust. 3 Regulaminu studiów doktoranckich, na uzasadnienie wniosku podnosił, że z powodu przystąpienia w dniach 14-17 czerwca 2011 r. do egzaminu adwokackiego nie był w stanie uzyskać wymaganych wpisów do indeksu i opinii. Deklarował, że wymagane dokumenty złoży we wrześniu 2011 r. Kierownik Stacjonarnych Studiów Doktoranckich na Wydziale [...] uwzględnił wniosek. Następnie decyzją z dnia [...] 2011 r. Nr [...], znak [...], Kierownik Stacjonarnych Studiów Doktoranckich na Wydziale [...], z powołaniem m.in. na przepisy art. 197 ust. 1-4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i § 10 ust. 1 Regulaminu studiów doktoranckich na Uniwersytecie skreślił skarżącego z listy uczestników studiów doktoranckich z dniem 30 września 2011 r. Przytaczając treść przepisu art. 197 ust. 1-4 i art. 189 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, a także § 10 ust. 1 Regulaminu studiów doktoranckich organ ustalił, że w terminie – przedłużonym – do zaliczenia roku studiów doktoranckich, doktorant nie złożył karty oceny doktoranta zawierającej sprawozdanie roczne wraz z opinią promotora dotyczącą postępów w przygotowaniu pracy doktoranckiej, a także indeksu z wymaganymi wpisami. Zdaniem Organu I instancji powyższe okoliczności dały podstawę do stwierdzenia, że doktorant w roku akademickim 2010/2011 nie zrealizował obowiązków niezbędnych do zaliczenia roku. W odwołaniu od tej decyzji skarżący podnosił, że decyzja wydana została z pominięciem faktu, że w dniu 30 września 2011 r. złożył (datowany na 29 września 2011 r.) wniosek o przedłużenie studiów doktoranckich o jeden rok, motywowany tym, że w związku z odbywaną aplikacją adwokacką, przeprowadzonym w dniach 14-17 czerwca 2011 r. egzaminem adwokackim, do którego musiał się przygotować i pracą w kancelarii adwokackiej, aktywność uniwersytecką w roku akademickim 2010/2011 zmuszony był w zasadzie ograniczyć do prowadzenia ćwiczeń i udziału w zebraniach katedry. Zdaniem skarżącego wniosek o przedłużenie studiów doktoranckich w istocie stanowił sprawozdanie z obowiązków doktoranta, które udało mu się zrealizować w roku akademickim 2010/2011. Nadto zdaniem skarżącego powołującego się na § 4 ust. 3 Regulaminu studiów doktoranckich, decyzja o skreśleniu ze studiów winna być poprzedzona rozstrzygnięciem wniosku o przedłużenie studiów i podjęto ją bez zasięgnięcia opinii opiekuna naukowego. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Rektor przyjął za własne ustalenia Organu I instancji, że skarżący nie spełnił w przedłużonym terminie warunków do zaliczenia studiów doktoranckich w roku akademickim 2011/2012, wobec niezłożenia "Karty oceny doktoranta" zawierającej sprawozdanie z przebiegu studiów, oraz opinię promotora z postępów w realizacji obowiązków, a także indeksu z wymaganymi wpisami. Odnosząc się do zarzutów odwołania Rektor uznał, że złożenie wniosku o przedłużenie studiów, nie zwalniało doktoranta z obowiązku zaliczenia roku, a rozstrzygnięcie sprawy z wniosku o przedłużenie studiów nie miało wpływu na rozstrzygnięcie kwestii terminowego zrealizowania obowiązków nałożonych na doktoranta, a w konsekwencji na rozstrzygnięcie w sprawie skreślenia z listy uczestników tych studiów. Wskazując na powyższe uznał Rektor, że zachodzi ustawowa przesłanka skreślenia w postaci niezrealizowania obowiązków wynikających z realizacji programu studiów doktoranckich. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze z wnioskiem o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z utrzymaną w mocy decyzją organu I instancji, skarżący G. G., podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenia przepisów postępowania upatruje skarżący w wydaniu zaskarżonej decyzji, pomimo nierozstrzygnięcia wniosku o przedłużenie studiów doktoranckich, który jednocześnie zawierał zdaniem skarżącego sprawozdanie ze zrealizowanych obowiązków doktoranta. Uzasadniając ten zarzut, powtórzył skarżący argumentację odwołania. Wskazując na § 4 ust. 3 Regulaminu studiów skarżący prezentuje stanowisko, że samo istnienie instytucji przedłużenia studiów doktoranckich przesądza o możliwości kontynuowania tych studiów pomimo niezrealizowania wszystkich obowiązków. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego sprecyzował naruszenie art. 107 § 1 kpa przez nie wskazanie w zaskarżonej decyzji podstawy z art. 197 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i z § 10 ust. 1 Regulaminu studiów doktoranckich. Zarzucił także naruszenie prawa materialnego przez wydanie decyzji w "przedmiocie skreślenia ze studiów doktoranckich" podczas gdy w świetle art. 197 ust. 4 oraz § 10 ust. 2 Regulaminu przedmiotem decyzji może być skreślenie z listy uczestników takich studiów. Nadto podniósł, że decyzja została wydana w ostatnim dniu terminu, o którym mowa w § 9 ust. 3 Regulaminu, jeszcze otwartym dla skarżącego. W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o jej oddalenie i przytaczając treść postanowień § 9 i 10 ust. 1 Regulaminu studiów doktoranckich, podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl przepisu art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm. – dalej ppsa), sądy administracyjne orzekają poza zakresem określonym § 2 art. 3, także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) kryterium sądowej kontroli stanowi zgodność z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zawarty w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 z późn.zm. – dalej ustawa) w brzmieniu obowiązującym w dacie decyzji organu II instancji, przepis art. 207 ust. 1 stanowi, że do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Sprawując kontrolę pod względem zgodności z prawem stosownie do przepisu art. 134 § 1 kpa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana na powyższych zasadach kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku o niezasadności skargi, a dostrzeżone uchybienia przepisom prawa – o czym niżej – nie miały wpływu na wynik sprawy. Wyjść należy od przypomnienia stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, obowiązującego od dnia 1 października 2011 r. w związku z wejściem w życie niektórych przepisów ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 84, poz. 455 z późn.zm.). Studia doktoranckie regulowane są przepisami Rozdziału 3 powołanej ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym – dalej ustawa (art. 195 in.). W myśl przepisu art. 196 ust. 6 zd. I ustawy, organizację i tok studiów doktoranckich w zakresie nieuregulowanym w ustawie oraz odrębnych przepisach określa regulamin studiów doktoranckich. Organem uchwalającym w Uczelni regulamin studiów doktoranckich jest Senat uczelni (art. 196 ust. 6 zd. I). Przepis art. 197 ust. 1 ustawy nakłada na doktoranta obowiązek postępowania zgodnie z treścią ślubowania i regulaminu studiów doktoranckich i stanowi zarazem, że przepis art. 189 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Oznacza to, że do obowiązków studenta studiów doktoranckich ustawa przykładowo ("w szczególności") zalicza obowiązki: 1) uczestnictwa w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów, 2) składania egzaminów, odbywania praktyk i spełniania innych wymogów przewidzianych w planie studiów, 3) przestrzegania przepisów obowiązujących w uczelni. Art. 197 w ust. 2 określa dalsze obowiązki doktoranta. Do podstawowych obowiązków doktoranta (ust. 2), poza obowiązkami określonymi w ust. 1 ustawa zalicza realizowanie programu studiów doktoranckich oraz prowadzenie badań naukowych i składanie sprawozdań z ich przebiegu. Sankcję za niewywiązywanie się z obowiązków przez doktoranta określa przepis art. 197 ust. 4 stanowiąc, że doktoranci którzy nie wywiązują się z obowiązków, o których mowa w ust. 1 i 2, mogą zostać skreśleni z listy uczestników studiów doktoranckich. Decyzję (zd. II) o skreśleniu podejmuje kierownik studiów. W myśl zatem przepisu art. 197 ust. 4 kierownik studiów doktoranckich, nie wchodząc w krąg jednoosobowych organów uczelni, określonych przepisem art. 60 ust. 6 ustawy, ma przymiot organu ustawowo umocowanego do wydawania w I instancji decyzji o skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich. W myśl bowiem ust. 5 art. 197 od decyzji o skreśleniu służy odwołanie do rektora, którego decyzja jest ostateczna. Powiązanie możliwości skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich, z niespełnieniem obowiązków wynikających z treści ślubowania i regulaminu studiów doktoranckich uchwalanego przez Senat uczelni, oraz nałożonych art. 197 ust. 2 jest wyrazem proklamowanej art. 70 ust. 5 Konstytucji RP i powołanej w art. 4 ust. 1 ustawy, autonomii uczelni we wszystkich obszarach działania na zasadach określonych w ustawie. Oznacza to, iż zasady określone ustawą wyznaczają obszar autonomii uczelni. Z regulacji zawartej w powołanym już przepisie art. 196 ust. 6 ustawy wynika, że w zakresie organizacji i toku studiów doktoranckich przedmiotem regulaminu studiów doktoranckich może być ta sfera organizacji i toku studiów, która nie jest uregulowana w ustawie i odrębnych przepisach. W obowiązującym brzmieniu przepis art. 201 ustawy (in princp), upoważnia ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego do określenia m.in. w drodze rozporządzenia, warunków i trybu organizowania, prowadzenia i odbywania studiów doktoranckich, precyzując wyczerpująco w dalszej części kwestie, które winny być uwzględnione w rozporządzeniu. Wskazań w zakresie warunków i trybu organizowania studiów doktoranckich, ich prowadzenia i odbywania dotyczą tylko regulacje zawarte w punktach 1-3 tego artykułu. Zgodnie z art. 201 rozporządzenie określające powyższe kwestie winno uwzględniać: 1. czas trwania studiów i możliwość przedłużania go, w tym prawo do określonego w odrębnych przepisach dodatkowego przedłużania okresu odbywania studiów doktoranckich o czas trwania urlopu macierzyńskiego mając na uwadze potrzebę przygotowania do przeprowadzenia przewodu doktorskiego; 2. szczegółowe uprawnienia organu tworzącego studium doktoranckie przy uwzględnianiu potrzeby zapewnienia sprawnego przebiegu studiów i wysokiej jakości kształcenia; 3. wymóg sprawowania opieki naukowej i prowadzenia zajęć dydaktycznych przez pracowników posiadających aktualny dorobek naukowy, opublikowany w okresie ostatnich pięciu lat. W dacie wydania zaskarżonej decyzji obowiązywało już wydane na podstawie art. 201 ust. 1 ustawy Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października 2011 r. w sprawie studiów doktoranckich oraz stypendiów doktoranckich (Dz.U. Nr 225, poz. 1351). W myśl jednak § 29 tego Rozporządzenia, studia doktoranckie prowadzone w jednostkach organizacyjnych uczelni oraz w jednostkach naukowych w dniu 1 października 2011 r. prowadzi się zgodnie z dotychczasowymi przepisami do czasu ich zakończenia według programu tych studiów. Ewentualne zatem zastosowanie w sprawie mogły mieć przepisy Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez jednostki organizacyjne uczelni (Dz.U. z 2007 r. Nr 1 poz. 3 – zwanego dalej Rozporządzeniem). Postanowienia § 2 powołanego wyżej Rozporządzenia określają czas trwania studiów doktoranckich na nie dłużej niż 4 lata oraz m.in. podstawy przedłużania okresu odbywania studiów doktoranckich. Przepisy § 7 określają uprawnienia kierownika studiów doktoranckich stanowiąc, że: 1. organizuje realizację programu studiów doktoranckich, 2. dokonuje oceny realizacji programu studiów doktoranckich oraz prowadzenia badań naukowych doktorantów, 3. podejmuje decyzję w sprawie zaliczenia kolejnych lat studiów doktoranckich, 4. wyraża zgodę na przedłużenie okresu odbywania studiów doktoranckich. Oczywiście katalog ten nie ma charakteru zamkniętego, z uwagi na treść art. 197 ust. 4 ustawy. Regulaminem studiów doktoranckich, zgodnie z którym stosownie do przepisu art. 197 ust. 1 skarżący obowiązany był postępować, jest Regulamin studiów doktoranckich na Uniwersytecie ustalony uchwałą Nr [...] Senatu Uniwersytetu z dnia [...] 2009 r. zwany dalej Regulaminem. W zakresie czasu trwania studiów doktoranckich oraz określenia przypadków, w których kierownik studiów doktoranckich może przedłużyć okres ich odbywania, postanowienia § 4 ust. 1-4 Regulaminu, dosłownie powtarzają treść § 2 ust. 1-4 Rozporządzenia z 19 grudnia 2006 r. W szczególności Regulamin w § 4 ust. 3 stanowi, że w uzasadnionych przypadkach kierownik studiów doktoranckich może przedłużyć okres odbywania studiów doktoranckich, zwalniając jednocześnie z obowiązku uczestniczenia w zajęciach w szczególności w przypadku; a) czasowej niezdolności do odbywania studiów spowodowanej chorobą, b) sprawowania osobistej opieki nad chorym członkiem rodziny, c) sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem do 4 roku życia lub dzieckiem o orzeczonej niepełnosprawności, - łącznie nie więcej niż o rok. Wprawdzie wymienione w tym przepisie przypadki mają charakter przykładowy ("w szczególności"), jednakże łączy je wspólna cecha dająca się wyprowadzić z opisu tych przypadków tj. trwająca przeszkoda w dalszym kontynuowaniu studiów, uniemożliwiająca czy utrudniająca spełnienie obowiązku uczestniczenia w zajęciach w takim wymiarze, by skończyć je w ciągu 4-rech lat. Przedłużenie okresu odbywania studiów przewidziane przyczynami określonymi § 4 ust. 3 łączy się bowiem z takimi przeszkodami, które wymagają jednoczesnego zwolnienia z obowiązku uczestniczenia w zajęciach. Postanowienia Rozdziału 2 Regulaminu (§ § 8 do 13) dotyczą toku studiów. Z postanowień § 8 ust. 1 i 3 wynika, że egzaminy i zaliczenia z przedmiotów objętych planem i programem studiów kończą się wystawieniem oceny (skale ocen określono w ust. 2) i podlegają wpisowi do indeksu. Z treści § 9 Regulaminu wynika m.in., że; - okresem zaliczeniowym jest rok akademicki (ust. 1), - do dnia 30 czerwca każdego roku doktorant jest zobowiązany złożyć na ręce kierownika studiów doktoranckich opisane regulaminem dokumenty, a w tym m.in. a) sprawozdanie z wykonania obowiązków w danym roku akademickim, b) opinię opiekuna naukowego o postępach naukowych i postępach w przygotowaniu pracy doktorskiej, c) indeks z wpisami wymaganymi przez plan i program studiów (ust. 2), - na pisemny wniosek doktoranta z uzasadnionych względów losowych lub naukowych, kierownik studiów może przedłużyć termin przedłożenia dokumentów stanowiących podstawę do zaliczenia roku do 30 września (ust. 3 zd. I), - w oparciu o zebraną dokumentację kierownik studiów doktoranckich podejmuje w terminie do dnia 30 września każdego roku "decyzję", o zaliczeniu roku oraz sporządza listę rankingową osób ubiegających się o przyznanie stypendium doktoranckiego w ciągu 5 dni roboczych, po terminie zaliczenia roku (ust. 5). Zarazem § 11 Regulaminu formułuje dwie podstawowe zasady odbywania studiów doktoranckich w Uniwersytecie, w myśl których doktorant nie ma prawa powtarzania roku (ust. 1), oraz, że na studiach doktoranckich nie dopuszcza się reaktywacji (ust. 2). Regulamin studiów doktoranckich nie zna też instytucji warunkowego zaliczenia roku studiów doktoranckich. Wzajemna relacja przytoczonych postanowień § 11 z § 9 ust. 2, 3 i 5 Regulaminu prowadzi do wniosku, że dzień 30 września każdego roku jest nieprzekraczalnym terminem, w którym kierownik studium doktoranckiego musi podjąć – jako akt wewnętrzny – "decyzję" czy doktorant zaliczył dany rok akademicki. Przewidziana zatem § 9 ust. 4 możliwość przeniesienia przez kierownika studiów doktoranckich niektórych obowiązków doktoranta na następny rok akademicki, nie może oznaczać warunkowego zaliczenia roku i wpisania na rok następny, a w szczególności przeniesienia obowiązku złożenia egzaminu lub uzyskania zaliczenia przedmiotu objętego planem i programem studiów, z którego oceny podlegają wpisowi do indeksu. Objęta § 9 ust. 4 możliwość może dotyczyć przeniesienia na następny rok akademicki niektórych obowiązków doktoranta, ale nie tych które decydują o zaliczeniu roku. Postanowienia § 10 Regulaminu studiów, określają w ust. 1 lit. a i b podstawę skreślenia doktoranta w sposób tożsamy z podstawami określonymi przepisem art. 197 ust. 1 i 2 ustawy. Wskazane dalsze podstawy ( pkt. c i d) pozostają całkowicie poza przedmiotem sprawy. W ust. 2 Regulamin powtarza ustawową regulację, zawierając stwierdzenie, że decyzja w przedmiocie skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich ma charakter decyzji administracyjnej i zawiera uzasadnienie. Przepisy § 17 ust. 2 wymieniają przykładowo ("w szczególności") kompetencje kierownika studiów doktoranckich m.in. do: a) podejmowania "decyzji" w sprawie zaliczenia lat studiów, a także w sprawie przeniesienia wymagań programowych na następny rok, b) podejmowania decyzji w sprawie skreślenia z listy doktorantów, ..... h) wyrażania zgody na przedłużenie okresu odbywania studiów doktoranckich. W świetle przepisów art. 197 ust. 4 i 5 ustawy w zw. z art. 201 pkt 3 ustawy, użyte w wyżej powołanym Rozporządzeniu z 19 grudnia 2006 r. w sprawie studiów doktoranckich w § 7 pkt 3 sformułowanie, że kierownik studium doktoranckiego podejmuje "decyzje" w sprawie zaliczenia kolejnych lat studiów doktoranckich, nie może być rozumiane jako przydanie – aktem podustawowym i poza zakresem ustawowego umocowania – kompetencji do wydawania decyzji administracyjnej w przedmiocie zaliczenia roku studiów. Tym bardziej przydanie radzie jednostki organizacyjnej uczelni prowadzącej studia doktoranckie postanowieniem § 6 pkt 3 kompetencji "rozpatrywania odwołań doktorantów od decyzji w sprawie zaliczenia kolejnych lat studiów doktoranckich", nie czyni tej jednostki organizacyjnej ani organem odwoławczym w administracyjnym toku instancji, ani nie może wprowadzić trybu postępowania administracyjnego, którego przedmiotem byłoby rozstrzyganie o zaliczeniu roku studiów doktoranckich. Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym nie traktuje zatem niezaliczenia roku studiów doktoranckich jako samodzielnej podstawy skreślenia uczestnika studiów doktoranckich z listy, jak czyni to wprost przepisem art. 190 ust. 2 pkt 2 w odniesieniu do studentów studiów pierwszego i drugiego stopnia. W świetle przepisów art. 197 ust. 1, 2 i 4 tej ustawy, niespełnienie przez doktoranta wymagań, od których zależy zaliczenie – aktem wewnętrznym kierownika studiów doktoranckich – danego roku studiów doktoranckich, wchodzi natomiast w krąg okoliczności stanowiących podstawę oceny, czy doktorant spełnia obowiązki nałożone przepisami art. 197 ust. 1 i ust. 2 ustawy, już wcześniej przytoczonymi w swym brzmieniu. Stanowisko powyższe doznaje poparcia w uzasadnieniu postanowienia NSA z dnia 19 maja 2010 r. I OSK 774/10 (lex Nr 694361), w którym na gruncie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym podkreślono, że możliwość uregulowania organizacji i toku studiów przez Uczelnię oznacza, że ustawodawca nie zdecydował się poddać wszystkich decyzji podejmowanych w sprawach studenckich kontroli sądowo administracyjnej, której podlegają tylko decyzje wyraźnie wskazane w ustawie, a nie akty zakładowe wewnętrzne. Zarazem regulacja z art. 197 ust. 4 nie wyklucza oparcia decyzji w przedmiocie skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich na podstawie okoliczności, które objęte są równocześnie ust. 1 i 2 tego artykułu. Na tle powyższych regulacji nie podziela Sąd zarzutu skargi, iż sama przewidziana § 4 ust. 3 Regulaminu możliwość przedłużenia okresu studiów doktoranckich, jako przesądzająca o tym, że istnieje możliwość kontynuowania studiów, pomimo niezrealizowania wszystkich obowiązków dowodzi, że zaskarżona decyzja winna zapaść po uprzednim rozstrzygnięciu wniosku o przedłużenie studiów. Tak sformułowany zarzut nie odwołuje się do przepisu, który miałby zostać naruszony. Należy zaakcentować, że zgodnie z ustalonym stanowiskiem orzecznictwa sądowo-administracyjnego (por. np. wyrok NSA z 13.10.2011 r. I OSK 1304/11 Lex Nr 1069584) odpowiednie stosowanie w myśl art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, przepisów kpa polega na zachowaniu przez organy uczelni minimum procedury administracyjnej niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony. Przypomnieć należy, że przewidziana § 9 ust. 3 możliwość przedłużenia na pisemny wniosek doktoranta z uzasadnionych względów losowych lub naukowych do 30 września terminu, do złożenia dokumentów określonych ust. 2 lit. a-e, stanowi wyjątek od zasady z ust. 2, że do 30 czerwca doktorant zobowiązany jest złożyć te dokumenty. Jest to zatem odstępstwo na rzecz doktoranta w zakresie nałożonego regulaminem obowiązku. Zarazem ten sam § 9 Regulaminu w ust. 5 ustanawia dla kierownika studiów doktoranckich dzień 30 września każdego roku jako ostatni dzień, do którego winien podjąć "decyzję" o zaliczeniu roku, a więc implicite, zająć stanowisko, że nie zachodzą przewidziane art. 197 ust. 1 lub 2 podstawy do skreślenia doktoranta z listy uczestników studiów doktoranckich. Regulaminową kolizję terminów z § 9 ust. 3 i 5 Kierownik studiów doktoranckich może usunąć np. w ten sposób, że wnioski o przedłużenie terminu uwzględnia tylko do dnia 29 września. W swym podaniu z dnia 30.06.2011 r. o przedłużenie do 30 września terminu do złożenia dokumentów niezbędnych do zaliczenia roku studiów, skarżący wskazywał na brak wymaganych wpisów do indeksu i opinii, usprawiedliwiając niemożność zachowania terminu egzaminem adwokackim w dniach 14-17 czerwca. Treść podania sugeruje, że braki mają czysto formalny charakter,, a zatem, że istnieją materialne podstawy do uzyskania wpisów czy otrzymania opinii. Złożenie dokumentów "we wrześniu" deklarował sam skarżący. W przedłużonym do dnia 30 września 2011 r. terminie skarżący nie złożył "karty oceny doktoranta" zawierającej sprawozdania rocznego oraz opinii promotora dotyczącej postępów w przygotowaniu pracy doktorskiej oraz indeksu z wymaganymi wpisami. Tego ustalenia zawartego w zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Kierownika studium doktoranckiego skarżący nie kwestionuje. Nie zostały zatem złożone dokumenty, które w świetle § 9 ust. 2 lit. a –c warunkują zaliczenie roku. Przy datowanym na 29 września 2011 r., a według twierdzeń samego skarżącego, złożonym w dniu 30 września 2011 r. wniosku o przedłużenie studiów doktoranckich, skarżący nie przedłożył żadnego z dokumentów, co do których przedłużono termin ich złożenia. Tymi samymi okolicznościami co wniosek o przedłużenie terminu, uzupełnionymi informacją o wpisaniu w dniu 10.08.2011 r. na listę adwokatów i pracą w kancelarii uzasadniał prośbę o wyrażenie zgody na przedłużenie studiów. Równocześnie w piśmie tym zaznaczył, że z powodu pracy w kancelarii adwokackiej i konieczności przygotowań do egzaminu zawodowego zmuszony był ograniczyć aktywność uniwersytecką w zasadzie do prowadzenia ćwiczeń i udziału w zebraniach Katedry. W takich okolicznościach sprawy, Sąd podziela przyjęte w uzasadnieniu decyzji Rektora UJ stanowisko, że niezłożenie w przedłużonym terminie dokumentów niezbędnych do zaliczenia roku studiów doktoranckich, dowodzi zarazem niezrealizowania obowiązków wynikających z realizacji programu studiów doktoranckich i stanowi ustawową przesłankę do skreślenia z listy uczestników tych studiów. Wprawdzie trafnie skarżący podniósł na rozprawie, że opierając decyzję na art. 197 ust. 4 nie wskazał Organ, która z podstaw określonych w ust. 1 lub 2 ma zastosowanie, oraz że poprzestał na ogólnym powołaniu § 10 ust. 1 Regulaminu, jednakże te uchybienia przepisowi art. 107 § 1 kpa nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Przyjęta bowiem podstawa faktyczna skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich odpowiada istniejącej w prawie materialnym podstawie z art. 197 ust. 2 ustawy. Przepis § 10 ust. 1 lit. b Regulaminu nie stanowi samodzielnej podstawy decyzji, a tylko powtarza ustawowe podstawy skreślenia. Nie narusza prawa – zdaniem Sądu – także przyjęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko Rektora, że zawarty w złożonym dnia 30 września 2011 r. wniosek o przedłużenie studiów doktoranckich o rok nie tamował wydania decyzji bo nie miał wpływu na ustalenie, czy skarżący terminowo zrealizował swoje obowiązki jako doktorant. Podkreślić należy, że przewidziana Regulaminem zgoda (§ 17 ust. 2 lit. h) Kierownika studiów doktoranckich na przedłużenie okresu ich odbywania jest przyjętą przez Uczelnię w ramach służącej jej autonomii uznaniową formą realizowania uprawnienia doktorantów do przedłużenia okresu odbywania studiów w przypadkach określonych § 2 ust. 2, 3 i 4 powołanego Rozporządzenia z 19 grudnia 2006 r. w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez jednostki organizacyjne uczelni. Regulacje zawarte w § 2 ust. 3 pkt 1-3 Rozporządzenia dosłownie powtarza § 4 ust. 3 Regulaminu, na który powołuje się skarżący. W świetle wyżej zajętego stanowiska, tak "decyzja" Kierownika studiów doktoranckich w sprawie zaliczenia roku studiów, jak i akt wyrażenia zgody na przedłużenie okresu odbywania studiów doktoranckich lub jej odmowy, mają charakter wewnętrznych aktów zakładowych, nie mających formy ani charakteru decyzji administracyjnej. Złożenie zatem w dniu 30 września 2011 r. wniosku nie prowadziło do wszczęcia jakiegoś postępowania, o znaczeniu prejudycjalnym dla kwestii czy istnieją podstawy do skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich, zwłaszcza z uwagi na treść motywacji wniosku. Wniosek ten nie odwoływał się bowiem do powstałej i trwającej w dacie jego złożenia przeszkody uniemożliwiającej kontynuowanie ukończenia studiów doktoranckich w terminie, z powodów uniemożliwiających czy utrudniających spełnienie obowiązku uczestnictwa w zajęciach, lecz w istocie stanowił ponowienie usprawiedliwienia przyczyn z powodu których skarżący nie spełnił warunków do zaliczenia roku i nie wyjaśniał też powodów niezłożenia warunkujących zaliczenie roku dokumentów do 30 września 2011 r., co sam deklarował. Z tych względów utrzymanie przez Rektora zaskarżonej decyzji w mocy nie narusza prawa, a zajęte w uzasadnieniu stanowisko dowodzi, że w ramach uznania organ ocenił, że w okolicznościach sprawy wniosek o przedłużenie okresu studiów nie zasługuje na uwzględnienie. Podjęcie decyzji w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy uczestników studiów doktoranckich, nie było warunkowane zachowaniem terminu do dnia 30 września każdego roku ustalonego § 9 ust. 5 rozporządzenia. Termin ten jest Regulaminem przewidziany do podjęcia innego aktu – wewnętrznej "decyzji" Kierownika studiów doktoranckich, co do tego, czy dany doktorant zaliczył rok. Niewątpliwie słusznie wskazuje skarga, że skoro Kierownik studiów doktoranckich uwzględnił wniosek skarżącego o przedłużenie do 30 września terminu do złożenia dokumentów, to wydanie w dniu [...] 2011 r. decyzji w przedmiocie skreślenia "ze studiów doktoranckich" nastąpiło przed upływem terminu do wykazania, że spełnił przesłanki do zaliczenia roku, a w konsekwencji, że zrealizował obowiązki wynikające z programu studiów. Jednakże skarżący nawet w skardze nie twierdzi, że w dniu 30 września 2011 r., a także po tej dacie dysponował dokumentami dającymi podstawę do zaliczenia roku. Nawet zaś potraktowanie zawartej w podaniu z 30.09.2011 r. informacji, jako sprawozdania z wykonania obowiązków nie sanuje braku innych dokumentów w postaci indeksu z wpisami wymaganymi przez plan i program studiów, czy opinii opiekuna naukowego (promotora), warunkujących zaliczenie roku. Oczywista niedokładność zawarta w opisie rozstrzygnięcia decyzji organu I instancji jako "skreślenie ze studiów doktoranckich" została dostrzeżona w zaskarżonej decyzji Rektora, która prawidłowo określa przedmiot sprawy. Zresztą organ I instancji w uzasadnieniu decyzji, też odwołuje się do decyzji o skreśleniu z "listy doktorantów". Powyższe uchybienia proceduralne także nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, a ostatnie z nich nie ma charakteru naruszenia prawa materialnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło