IV SA/Wa 319/12
WyrokWSA w Warszawie2012-06-14
Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Łukasz Krzycki, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska prawidłowo uchylił decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu niepełnego opisu przedsięwzięcia i jego oddziaływania na środowisko?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, uchylająca decyzję organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, była prawidłowa. Organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że decyzja środowiskowa była wadliwa z powodu niepełnego opisu przedsięwzięcia i jego oddziaływania na środowisko, co naruszało przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. S.A. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ), która uchyliła decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla modernizacji linii kolejowej. GDOŚ uznał, że decyzja RDOŚ była wadliwa z powodu niepełnego opisu przedsięwzięcia i jego oddziaływania na środowisko, w tym przedsięwzięć towarzyszących, oraz wadliwie przeprowadzonej inwentaryzacji przyrodniczej. Inwestor w skardze zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc m.in., że szczegółowe dane techniczne będą dostępne dopiero po wykonaniu projektu budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia - oddala skargę -
Zaskarżoną decyzją z [...] września 2012 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze. zm.), zwanej dalej K.p.a., uchylił decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we [...] z [...] listopada 2010 r. o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia – modernizacji linii kolejowej [...] na odcinku W. – M. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Uzasadniając decyzję opisano przebieg sprawy. Z wnioskiem o wydanie decyzji wystąpił do organu I. instancji inwestor – P. S.A. Sprawa była rozpatrywana przez GDOŚ w związku z wniesieniem odwołania przez Stowarzyszenie "P.", w myśl art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) zwanej dalej ustawą o ocenach.
Wskazując przesłanki uchylenia zaskarżonego aktu odnotowano, iż decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia, zwaną dalej decyzją środowiskową, wydano w oparciu o wniosek i raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zwany dalej Raportem, zawierające niepełny opis przedsięwzięcia. W charakterystyce przedsięwzięcia wyszczególniono oprócz prac związanych z przebudową torowiska (modernizacja przystanków i peronów) również modernizację 31 skrzyżowań drogowo-kolejowych wraz z przebudową części dróg dojazdowych, budowę 5 nowych wiaduktów drogowych wraz z drogami dojazdowymi w ciągu dróg istniejących, budowę nowych połączeń drogowych (dróg bitumicznych o długości 2.05, 1,05 i 4,61 km. oraz drogi tłuczniowej lub gruntowej 8,57 km.), nowych palców ładunkowych na projektowanych stacjach (powierzchnia sumaryczna 10250 m2) wraz z drogami dojazdowymi do placów, jak i innymi drogami dojazdowymi do obiektów stacyjnych, przebudowę gazociągu rurociągów paliwowych, kanalizacji sanitarnej i wodociągu, zasilania trakcji. Opis wskazanych obiektów nie został odzwierciedlony w aktach sprawy, co stanowi naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy o ocenach. W szczególności nie określono w dokumentacji, które z istniejących skrzyżowań drogowo-kolejowych i dróg będą modernizowane lub przebudowywane oraz nie wskazano zakresu planowanych prac budowlanych lub przebudowywanych obiektów: gazociągu, rurociągów paliwowych, kanalizacji sanitarnej i wodociągu, zasilania trakcji, placów ładunkowych. Cześć ze wskazanych obiektów (pewnego katalogu nie można ustalić z uwagi na brak danych) należy do przedsięwzięć, które mogą wymagać przeprowadzenia ocen oddziaływania na środowisko, w myśl rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), zwanego dalej jako rozporządzeniem o kwalifikacji przedsięwzięć. Powołano inwestycje drogowe z § 3 ust. 1 pkt 56, wskazano, iż nie wyjaśniono, na czym będzie polegała modernizacja 31 skrzyżowań, nie wskazano, jakiego typu skrzyżowań to dotyczy (jedno lub wielopoziomowe). Dla kwalifikacji z kolei nowych placów ładunkowych istotnym jest, jaki typ przeładunku będzie planowany na stacjach – czy obu placów nie należy uznać za część terminali przeładunkowych obsługujących przewóz drogowo-kolejowy. Pomimo, iż przedsięwzięcie obejmuje zasilanie sieci trakcyjnej (przez zmodernizowane podstacje trakcyjne istniejące oraz nowe zasilane z projektowanej linii 110 kV) brak jest danych o podstacjach i zasilającej linii, a inwestycja należy do wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia o kwalifikacji przedsięwzięć. Brak też danych o parametrach planowanych do przebudowy gazociągów, rurociągów, wodociągów i kanalizacji – w zależności od ich parametrów mogą być kwalifikowane do przedsięwzięć ujętych w rozporządzeniu.
Gdy przedmiotem postępowania o wydanie decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia wskazanego w § 2 ust. 1 pkt 27 rozporządzenia o kwalifikacji przedsięwzięć są również inne obiekty kwalifikujące się do przedsięwzięć wskazanych w tym akcie należy poddać je analizie, w takim samym stopniu szczegółowości, jak w przypadku przedsięwzięcia głównego. Brak informacji o tych przedsięwzięciach mógł obniżyć jakość oceny dla modernizacji linii, lecz także nie mógł stanowić podstawy do wydania decyzji środowiskowej obejmującej inne przedsięwzięcia. Skoro brak jest opisu trudno uznać, iż prawidłowo oceniono oddziaływanie, a brak danych uniemożliwia skuteczną weryfikacje kompletności załączników przedłożonych z wnioskiem, w myśl art. 74 ust. 1 ustawy o ocenach.
Jednocześnie zwrócono uwagę na inne istotne - zdaniem organu odwoławczego - uchybienia:
- wadliwie przeprowadzono inwentaryzację terenową – ze względu na uwarunkowania fenologiczne przeprowadzenie badań w ciągu jednego miesiąca spowodowało, iż niewykonanym było wykrycie szeregu gatunków oraz identyfikacja niektórych siedlisk – informacja może dostarczyć jedynie danych o przybliżonej strukturze gatunkowej zgrupowania w poszczególnych typach siedlisk a nie o liczebności i rozmieszczeniu gatunków; natomiast pełne informacje są konieczne dla oceny oddziaływania i sformułowania działań minimalizujących; nie zostało wobec tego de facto przeanalizowane oddziaływanie przedsięwzięcia na zwierzęta (z wyjątkiem niektórych, spośród gatunków wskazanych w Standardowych Formularzach Danych dla obszarów "Natura 2000"),
- wobec braku wystarczających danych nie jest możliwa identyfikacja rzeczywistego znaczenia pojęć użytych w Raporcie jak likwidacja całości lub fragmentów co najmniej 149 obiektów przyrodniczych; nie zostało sprecyzowane jak rozległe to fragmenty powierzchniowo i procentowo, w stosunku do całego obiektu a wśród nich znajdują się stanowiska gatunków roślin i zwierząt objętych ochroną oraz siedliska przyrodnicze z dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. UE wyd. spec. 15/t.2 s.102 ze zm.) w tym o znaczeniu priorytetowym,
- wskazano, iż zastrzeżenia budzą analizy, co do oddziaływania na 8 obszarów "Natura 2000", gdzie stwierdzono brak na nie wpływu przedsięwzięcia (brak szczegółowej analizy, z której wysnuto wnioski),
- zakwestionowano ustalenia, co do 4 obszarów "Natura 2000"; uznano, iż konkluzje, co do ograniczonego zakresu istotnych oddziaływań na nie są wystarczająco i przekonywająco uzasadnione;
- szereg zaleceń służących minimalizacji oddziaływań może budzić wątpliwości, z uwagi na brak wystarczających badań, co do stanu aktualnego – wskazano zalecone przez autorów Raportu środki zamieszczone w pkt 1.2.26 i 28 decyzji środowiskowej,
- w sposób niewystarczający przeanalizowano oddziaływanie przedsięwzięcia na istniejące korytarze ekologiczne – biorąc pod uwagę wysoka rangę niektórych z nich (o znaczeniu międzynarodowym i krajowym) brak szczegółowej analizy w odniesieniu do poszczególnych korytarzy stanowi rażące uchybienie w przedstawionej dokumentacji – powinna się odnosić do każdego zidentyfikowanego korytarza, uwzględniać gatunki go wykorzystujące i oceniać możliwe ograniczenia w przemieszczaniu; z kolei zalecenia dotyczące ograniczenia efektu barierowego dla całej linii kolejowej nie pozwalają uznać, iż efekt nie powstanie - większość zaleceń dotyczy zwierząt małych, lecz są one także hipotetyczne, gdyż nie rozpoznano lokalnych szlaków migracji; gdy chodzi o zwierzęta duże propozycje modernizacji dotyczą mostów, gdzie zwierzęta te będą mogły migrować, jednak brak rozpoznania dotychczasowych tras migracji oraz nie wielka liczba tych obiektów (9) w stosunku do długości modernizowanej trasy kolejowej, budzi wątpliwości – propozycje powinny być poprzedzone analizą śmiertelności zwierząt,
- w decyzji środowiskowej zaproponowano montaż dźwiękowych urządzeń do odstraszania zwierząt - to rozwiązanie nowatorskie – nie przeprowadzono kompleksowych badań jego skuteczności – istnieje publikacja, gdzie jest ona kwestionowana, przy dużym natężeniu ruchu pociągów (6 składów na godzinę) metoda może być nieskuteczna,
- w Raporcie nie przeanalizowano możliwości naruszenia poszczególnych zakazów wynikających z lokalizacji 3 obszarów chronionego krajobrazu koło inwestycji,
- opracowanie nie zawiera propozycji monitoringu na etapie realizacji inwestycji i jej eksploatacji, w szczególności na cele i przedmiot ochrony obszarów "Natura 2000" (art. 66 ust. 1 pkt 16 ustawy o ocenach), skoro zidentyfikowano znaczące oddziaływania i zaproponowano działania ograniczające, konieczne jest zaplanowanie monitoringu tych oddziaływań i skuteczności działań minimalizujących,
- nie przeprowadzono analizy oddziaływań na środowisko podczas budowy tunelu kolejowego w miejscowości B. – będzie się ona wiązać z wykorzystaniem materiałów pirotechnicznych i powodować hałas impulsowy (skutkiem płoszenie zwierząt, możliwość zmian populacyjnych, np. rozmieszczenia, możliwość oddziaływania na zabudowę, w tym zabytki),
- nie zasadne było przesunięcie szczegółowej analizy akustycznej na etap procesu inwestycyjnego – nieprzekonywająca jest argumentacja, iż wynika to z braku informacji o danych użytkowanego taboru – należało przedłożyć analizę dla jak najbardziej prawdopodobnego scenariusza – jeżeli to nie możliwe – zgodnie z zasada przezorności - należy założyć sytuacje najbardziej niekorzystną dla środowiska,
- organ I. instancji winien żądać aktualnych załączników graficznych, powinny być one sporządzone w sposób czytelny na podkładach mapowych z wyszczególnieniem terenów chronionych akustycznie, mapy winny odzwierciedlać aktualną zabudowę i stan wykorzystania terenu – do weryfikowania ich aktualności i poprawności mają prawo strony.
Organ skonkludował, iż wobec charakteru i zakresu uchybień nie mogły być one naprawione przez organ odwoławczy, w myśl art. 136 K.p.a.
W skardze na powyższą decyzję P. S.A. zarzuciła naruszenie:
1. Art. 82 ust. 2 w zw. z art. 66 ustawy o ocenach zw. z art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez uznanie, że w postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowej inwestor powinien był przedstawić szczegółowe dane techniczne przedsięwzięcia oraz przedsięwzięć towarzyszących, podczas gdy przedstawienie tych danych będzie możliwe dopiero po wykonaniu projektu budowlanego, na etapie ponownej oceny oddziaływania na środowisko przeprowadzanej w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę;
2. Art. 66 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy o ocenach, poprzez uznanie, że wszystkie przedsięwzięcia towarzyszące powinny podlegać ocenie oddziaływania na środowisko wraz z przedsięwzięciem głównym, podczas gdy przedsięwzięcia towarzyszące są z przedsięwzięciem głównym powiązanie funkcjonalnie, nie zaś technologicznie, a co za tym idzie wymagają one uzyskania osobnych decyzji środowiskowych;
3. Art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez:
a) uznanie, że w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie został zbadany wpływ przedsięwzięcia na faunę i florę, podczas gdy wpływ taki został oceniony zgodnie z zasadą przezorności,
b) uznanie, że inwestor zastosował niewłaściwą metodykę inwentaryzacji przyrodniczej, podczas gdy przepisy nie określają takiej metodyki, a nadto metodyka zastosowana przez inwestora pozwoliła na pełną i należyta ocenę wpływu przedsięwzięcia na faunę i florę, przy zastosowaniu zasady przezorności,
c) brak wyczerpującej oceny całokształtu materiału dowodowego w zakresie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obiekty przyrodnicze zinwentaryzowane w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia i w konsekwencji uznanie, że Raport nie pozwolił organowi I. instancji na właściwą ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na te obiekty,
d) brak wyczerpującej oceny całokształtu materiału dowodowego w zakresie oddziaływania na 6 obszarów "Natura 2000" zlokalizowanych w dalszym otoczeniu linii kolejowej i w konsekwencji uznanie, że nie można uznać za udowodniony brak oddziaływań na te obszary,
e) brak wyczerpującej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji uznanie, że w Raporcie brak jest kryteriów analizy oraz uzasadnienia istotności oddziaływań na analizy oddziaływania na 4 obszary mające znaczenie dla Wspólnoty (OZW) "Natura 2000",
f) brak wyczerpującej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, skutkujący zakwestionowaniem warunków 1.2.26 i 1.2.28 decyzji środowiskowej,
g) brak wyczerpującej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji uznanie, że ocena oddziaływania na korytarze ekologiczne została przeprowadzona w sposób nienależyty,
h) dowolną ocenę dowodów w zakresie oceny urządzeń odstraszających zwierzęta typu UOZ-1.
4. Art. 82 ust 2 pkt 1 ustawy o ocenach w zw. z art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez:
a) nieuwzględnienie, że dane na temat przedsięwzięcia posiadane na etapie wydawania decyzji środowiskowej nie pozwalają na zaprojektowanie odpowiedniego monitoringu na środowisko,
b) nieuwzględnienie, że analizy oddziaływania akustycznego zostaną uszczegółowione na etapie ponownej oceny oddziaływania na środowisko.
W uzasadnieniu skargi przywołano następującą argumentację:
- brak oceny dla przedsięwzięć towarzyszących wynika z obiektywnego deficytu informacji – będzie on uzupełniony w toku odrębnych postępowań – albo w ramach ponownej oceny oddziaływania na środowisko albo odrębnych postępowań ocen oddziaływania prowadzonych dla poszczególnych przedsięwzięć towarzyszących,
- zarzuty organu odwoławczego zostały sformułowane w oderwaniu od podstawowych zasad prowadzenia procesu inwestycyjnego – tu przedsięwzięcie główne jest realizowane w ramach systemu "Zaprojektuj i zbuduj" – szczegółowe dane będą możliwe do przedstawienia dopiero na etapie wyłonienia wykonawcy w przetargu publicznym, ogłoszonym po uzyskaniu decyzji środowiskowej,
- wymagania w zakresie podania szczegółowych informacji, podważają sens dwuetapowej procedury w ramach ocen oddziaływania na środowisko, nie ma sensu przedstawianie informacji, które będą przedmiotem ponownej analizy,
- określenie w decyzji środowiskowej szczegółowych wymagań, co do rozwiązań drogowych może mieć niekorzystny skutek na etapie rozpoczęcia prac projektowych – mogą wymuszać rozwiązania, które będą niekorzystne z punktu widzenia ochrony środowiska (np. cześć dróg ulegnie zmianom z powodu nowej zabudowy itp.) – dotyczy to również modernizacji i likwidacji przejazdów kolejowych, część powstających i modernizowanych dróg nie jest związana z przebudową linii kolejowej,
- kwestie technologii wykonania robót nie muszą być określone na tym etapie, są bowiem immanentnie związane z opracowaniem projektu budowlanego np. dla obiektów mostowych,
- Wnioskodawca przewidywał dla innych przedsięwzięć, powiązanych z modernizacją linii kolejowej, uzyskanie odrębnych decyzji środowiskowych – co nie byłoby próbą podziału przedsięwzięcia,
- nie dopuszczalne było żądanie dotyczące podania szerszych informacji, dotyczących planowanych dwu placów przeładunkowych i ich struktury – można to rozumieć, jako konieczność przestawienia analiz marketingowych, co powoduje naruszanie tajemnicy handlowej – parametry techniczne ustalone zostaną w projekcie budowlanym i są uzależnione np. od nośności podłoża,
- w przypadku linii 110 kV, Inwestor przewiduje uzyskanie oddzielnej decyzji środowiskowej – realizacja przedsięwzięcia wymaga uzyskania odrębnych uzgodnień, likwidacji kolizji, rozpoznania możliwości uzyskania praw do gruntów pod planowanymi słupami,
- żądając przedstawienia wskazanych wyżej danych, wadliwie zastosowano art. 66 § 1 ustawy o ocenach; decyzja wydawana jest na etapie prac koncepcyjnych i projektów studialnych – wiedza o parametrach technicznych nie jest możliwa do uzyskania,
- przyznano, iż kwestia budowy tunelu w miejscowości B. nie została ujęta w Raporcie (przyczyną późny termin pojawienia informacji o planach budowy – w trakcie trwania postępowania) – wprawdzie charakter środowiska przyrodniczego wokół miejsca tej inwestycji nie uzasadnia obaw wystąpienia znacznego negatywnego wpływu na zasoby przyrodnicze jednak temat ten nie był przedmiotem analizy w Raporcie – brak ten będzie uzupełniony w ramach ponownej procedury ocen oddziaływania na środowisko,
- inwentaryzację środowiska wykonano przy zastosowaniu podejścia siedliskowego (z uwagi na terminy zleceniodawcy nie było innej opcji) – metoda ta daje możliwość szacowania wystąpienia siedlisk i gatunków chronionych, a przy zastosowaniu zasady przezorności – założenia, iż wszystkie możliwe gatunki występują w istocie - możliwości skutecznego oszacowania oddziaływania i zapewnienia środków minimalizujących (nawet w większym zakresie niż to niezbędne – zastosowano ją za zgodą Inwestora); alternatywne metody – inwentaryzacja całoroczna może nie przynieść lepszych efektów poznawczych z uwagi zmienność siedlisk i stanowisk związanych np. z warunkami atmosferycznymi w danym roku, być może dokładne informacje przyniosłaby inwentaryzacja oparta na obserwacji w okresie 3 lat,
- szeroko opisano metodykę prowadzenia inwentaryzacji i szacowania na jej podstawie zasobów a dalej oceny potencjalnych oddziaływań i proponowanych środków minimalizujących skutki,
- przyznano, iż nie jest wystarczająca informacja o obiektach, na które będzie oddziaływać przedsięwzięcie (uwaga słuszna, gdy chodzi o załącznik tekstowy D), jednak mankament ten nie jest istotny, gdyż każdy obiekt został dodatkowo przedstawiony w formie graficznej,
- zamieszczono polemikę, w której wskazano, iż gdy chodzi o brak istotnych oddziaływań na 6 obszarów "Natura 2000" oraz ocenę, co do 4 obszarów mających znaczenie dla Wspólnoty, gdzie istotny wpływ wystąpi to analizę w tym zakresie wykonano szczegółowo – przywołano przesłanki dla sformułowania konkretnych wniosków,
- w kwestii potencjalnego oddziaływania na nietoperze wskazano, iż stosowne badania, co do ich występowania w obiektach były prowadzone, warunki zaproponowane mają charter wyłącznie profilaktyczny,
- uwzględniono, iż korytarze migracji zwierząt są istniejącymi, wobec funkcjonowania czynnej linii kolejowej - realizacja robót modernizacyjnych może doprowadzić do pogorszenia występowania warunków migracji (likwidacja zadrzewień, zakrzaczeń doprowadzających zwierzynę do miejsc przekraczania linii przy wiaduktach mostach przepustach, zniszczenie roślinności wzdłuż cieków, zajęcie brzegów podmiotami, instalacja oświetlenia itp.) w związku z tym przeanalizowano zagrożenia i zaproponowano zestaw działań mogących zapewnić utrzymanie dotychczasowej funkcjonalności – nie przypisanie ich poszczególnym korytarzom może być usterką – nie ma jednak wpływu na utrzymanie lub poprawę aktualnego stanu korytarzy,
- propozycje służą nie pogorszeniu stanu istniejącego – gdy chodzi o małe zwierzęta korzystają one generalnie z możliwości przejścia pod torami (przepusty itp.) – w tym kierunku zaproponowano stosowne działania; gdy chodzi o duże i średnie zwierzęta zalecono działania mające służyć także utrzymaniu stanu dotychczasowego (np. odsłoniętych od wody brzegów pod mostami), analiza śmiertelności zwierząt nie byłaby zasadna – przy linii kolejowej (ruch nie ciągły) efekt barierowy wynika przede wszystkim z oddziaływania odstraszającego (hałas, obcy zapach, inny charakter podłoża, obecność sztucznych stromych skarp, nasypu, otwarta przestrzeń przecinająca tory itp.),
- w kwestii proponowanego rodzaju urządzenia odstraszającego (typ UOZ-1) znane są opracowania pozytywnie oceniające to nowatorskie rozwiązanie, organ administracji nie kwestionował ich zastosowania na innych odcinkach modernizowanych przez Inwestora linii kolejowych; z przeprowadzonych badań wynika, iż zastosowanie urządzeń pozwala zmniejszyć straty w zwierzętach, badania w tym zakresie trwają (SGGW – Warszawa),
- brak wskazania proponowanego monitoringu wynika z braku dostatecznie dokładnych danych na tym etapie – należałoby wobec tego nakazać profilaktycznie bardzo szeroki zakres badań,
- wskazano, iż nowe pojazdy kolejowe będą musiały spełniać aktualne normy z zakresu ochrony środowiska; wymania dla taboru będzie miało wpływ na zmniejszenie oddziaływań, od 2035 roku żaden pojazd starej generacji nie będzie uruchamiany na regularnych połączeniach – przyjęcie scenariusza pesymistycznego będzie skutkować podjęciem środków nieadekwatnych do potrzeb, co może pociągać za sobą negatywny wpływ na krajobraz w fazie eksploatacji (ekrany, zajętości terenu itp.) i zbędnie zwiększyć ilość prac budowlanych,
- załączniki graficzne, obrazujące oddziaływania hałasu są poprawne, dokładniejsze badania, po wykonaniu modelu zostaną przeprowadzone na etapie prac projektowych,
- bezzasadne są uwagi dotyczące kwestii kolizji z zakazami wynikającymi z ustanowienia obszarów chronionych – linia stanowi inwestycję celu publicznego, stąd żaden z zakazów jej nie dotyczy, co wynika z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.).
W odpowiedzi na skargę GDOŚ podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie pełnomocnik Inwestora podniósł:
- metoda siedliskowa przy przyjętym w Polsce systemie realizacji inwestycji zapewnia skuteczniejszą ochronę niż inwentaryzacja całoroczna;
- dopiero na etapie projektu budowlanego można zaprojektować środki minimalizujące, gdy chodzi o przerwanie korytarzy ekologicznych; o ile inwestor wie, że będzie przeprowadzona kolejna ocena oddziaływania na środowisko to organizuje prace w ten sposób, iż projektanci pozostają w kontakcie z przyrodnikami, którzy dostarczają im bardziej dokładnych informacji do wykorzystania przy sporządzaniu projektu budowlanego, np. czy pewne rozwiązania są potrzebne,
- z wyroków ETS o sygn. akt C 290/03, C 508/03 i C 275/09, wynika, iż kolejna procedura oceny oddziaływania na środowisko musi mieć charakter całościowy i dotyczyć wszystkich aspektów przedsięwzięcia - stąd bezzasadny jest zarzut nadużycia w danym przypadku instytucji ponownej oceny oddziaływania na środowisko,
- istotnie, w świetle treści decyzji środowiskowej trudno byłoby wymagać przeprowadzenia ponownej procedury ocen dla wymienionych w niej przedsięwzięć towarzyszących na etapie wstępnym, lecz ocena ta może być uszczegółowiona na następnym etapie procesu inwestycyjnego - przy uzyskiwaniu pozwolenia na budowę.
- pewna skrótowość treści Raportu wynikała z przyjętej praktyki, gdzie nie było to kwestionowane - o ile ich autorzy byli osobami o uznanym autorytecie naukowym i jako praktycy (tak było w danym przypadku).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd oddalił skargę, gdyż nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa, w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy wydał decyzję kasatoryjną, przywołując w uzasadnieniu szereg - w jego ocenie - wadliwości orzeczenia pierwszoinstancyjnego, zwłaszcza w kontekście zgromadzenia materiału dowodowego.
Trafnie organ wywiódł, iż decyzja środowiskowa w niniejszej sprawie jest wadliwa i skutkowało to potrzebą przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (art. 138 § 2 K.p.a.).
W świetle obowiązujących w Polsce regulacji normatywnych, określających zasady prowadzenia procedury ocen oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć, regułą jest przeprowadzenie oceny na najwcześniejszym etapie poprzedzającym uzyskanie pierwszych orzeczeń w sprawie, określających warunki realizacji inwestycji, w tym decyzji poprzedzających uzyskanie pozwolenia na budowę (art. 72 ust. 1 pkt 3, 6, 7, 11 i 12 w zw. z ust. 3 ustawy o ocenach). O ile uzyskanie tego rodzaju decyzji nie jest wymagane, procedura poprzedza bezpośrednio uzyskanie samego pozwolenia na budowę lub decyzji równoważnej (art. 72 ust. 1 pkt 1 czy 10 ustawy), a więc zawsze etap, gdy nie było jeszcze wymagane sporządzenie projektu budowlanego. W ramach tego systemu, po przeanalizowaniu w toku procedury ocen zakresu oddziaływania w ramach możliwych wariantów i rozwiązań, jest wyrażana niejako zgoda na realizacje określonego przedsięwzięcia, którego opis załączona się do decyzji środowiskowej -przy zachowaniu określonych w niej warunków (art. 82 ust. 1 pkt 1 lit as i b w zw. z ust. 3 ustawy o ocenach). Warunki te określają m.in. wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji potrzebnej do wydania decyzji, uzyskiwanych w późniejszym czasie, w szczególności w projekcie budowlanym (art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy). Odnotować wypada także regulacje, w świetle których może być konieczne ponowne przeprowadzenie procedury ocen oddziaływania na środowisko, gdy np. posiadane na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dane na temat przedsięwzięcia nie pozwalają wystarczająco ocenić jego oddziaływania na środowisko (art. 82 ust. 2 pkt 1 ustawy o ocenach). Na etapie ponownej oceny analizowane jest z kolei m.in., w jakim zakresie uwzględniono wymagania wskazane uprzednio oraz kwestie oddziaływań, których analiza faktycznie nie była możliwa na poprzednim etapie, wobec braku projektu budowlanego (patrz treść raportu art. 67 ustawy o ocenach). Ze wskazanych regulacji nie sposób jednak wywodzić, jakoby oznaczało to dowolność zakresu dokonywania oceny na pierwszym z etapów w powiązaniu z tym, kiedy inwestor zdecyduje się na przedłożenie stosownych danych. W szczególności nie można uznać za dopuszczalne wydanie decyzji w razie braku informacji dotyczących szczegółowo, jakie przedsięwzięcie, o jakich parametrach z perspektywy oddziaływania i w jakiej lokalizacji ma być zrealizowane. W tym kontekście jest bez znaczenia, iż w przyszłości może wyniknąć potrzeba zmiany koncepcji (podnoszona przez Stronę skarżącą kwestia realizacji lub rezygnacji z dróg), co może się dla inwestora wiązać z koniecznością ponowienia w pewnym zakresie procedury ocen. Możliwość późniejszych zmian co do koncepcji nie zwalnia inwestora z obowiązku przedstawienia danych niezbędnych dla dokonania oceny zakładanych aktualnie rozwiązań tak, aby było możliwe sformułowanie w decyzji środowiskowej konkretnych, wiążących wytycznych dla etapu prac projektowych.
W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne pomiędzy Stronami, iż co do szeregu przedsięwzięć towarzyszących budowie torowiska brak jest stosownych danych, gdyż - jak wyjaśnia Inwestor - cześć z nich nie jest mu jeszcze znana (co wywodzono z przyjętego zlecania prac w systemie "Zaprojektuj i zbuduj"). Pomimo braku stosownych informacji, wystąpiono z konkretnym wnioskiem decyzję środowiskową, a organ administracji wydał orzeczenie wskazując w jego treści (w tym stanowiącym integralną jego część załączniku), iż dotyczy ono także szeregu inwestycji towarzyszących. Trafnie odnotował to organ odwoławczy, stąd przytaczaniu tu ponownie zreferowanych uprzednio jego wywodów nie byłoby zasadne. W takiej sytuacji procesowej wydanie w przyszłości ponownych orzeczeń – decyzji środowiskowych dla przedsięwzięć towarzyszących byłoby niedopuszczalne i prowadziło do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.). Bez znaczenia są wywody Strony skarżącej, iż takie były jej intencje, przy czym jak sam przyznał jej Pełnomocnik na rozprawie - nie byłoby to możliwe (res iudicata). Skoro wnioskowano o decyzję środowiskową o określonym zakresie, organ administracji obowiązany orzec był w tym przedmiocie, co nie oznacza, iż wniosek musiał zostać w całej rozciągłości rozpatrzony pozytywnie.
Kwestia, jakie były intencje Strony tzn. w zakresie jakich enumeratywnie inwestycji była ona aktualnie zainteresowana uzyskaniem decyzji środowiskowych, które natomiast miały być wyłącznie brane pod uwagę w związku z możliwością kumulacji oddziaływania w przyszłości w niniejszej sprawie ma kluczowe znaczenie. Przesądza bowiem o zakresie danych, jakie muszą zostać przedłożone przez wnioskodawcę i stopnia ich szczegółowości w tym, gdy chodzi o środki minimalizujące skutki oddziaływań. Co potwierdza treść skargi, gdzie wywodzi się wprost, iż Inwestor zakładał uzyskiwanie późniejszych decyzji środowiskowych na inwestycje towarzyszące (tak wskazano wprost - realizacja dróg, linii energetycznej itp.), kwestia ta - na gruncie niniejszej sprawy - budzi uzasadnione wątpliwości. W tej sytuacji, mając na uwadze, iż zagadnienie to ma charakter podstawowy dla dalszych rozważań – przeprowadzenia stosownej oceny po zgromadzeniu pełnego materiału w sprawie, organ odwoławczy trafnie odnotował przesłanki do wydania decyzji kasatoryjnej, w myśl art. 138 § 2 K.p.a. Naruszono bowiem w istotnym zakresie przepisy postępowania, co do obowiązku właściwego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy (art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a.) i miało to istotny wpływ na jej wynik - wydano decyzję ujmując inwestycje, co do których brak było stosownych danych dla oceny ich oddziaływania i koniecznych warunków ich realizacji. Nie dopuszczalną byłaby z kolei sytuacja, aby zasadniczo przedmiot postępowania ustalano dopiero na etapie postępowania odwoławczego (naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania – art. 15 K.p.a.), stąd w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 136 K.p.a.
Nie sposób jednoczenie podzielić argumentacji Strony skarżącej, iż o zakresie przedkładanych informacji może decydować przyjęty system realizacji przedsięwzięcia – tu tzw. "Zaprojektuj i zbuduj". Rozwiązania organizacyjne stosowane, w ramach procedur zamówień publicznych, musza być spójne z obowiązującymi inwestora regulacjami normatywnymi we wszystkich zakresach prawa. O ile w jego koncepcji decyzja środowiskowa w zakładanej procedurze realizacji inwestycji, ma poprzedzać przetarg, konieczne jest przesądzenie, jaki będzie docelowy zakres robót, gdy chodzi o przedsięwzięcia, które mogą podlegać procedurze ocen oddziaływania na środowisko. Przy tego rodzaju chronologii procedowania (ocena oddziaływania przez zleceniem wykonawcy projektu) konieczne jest również przesądzenie o istotnych cechach przedsięwzięcia z punktu widzenia ochrony środowiska tak, by było możliwe sformułowanie w decyzji środowiskowej (zgodnie z wymaganiami ustawy o ocenach) warunków, jakie mają być uwzględnione projekcie, a więc musi je mieć na uwadze, jako specyfikację zamówienia podmiot go sporządzający a wyłoniony w przetargu. Nie sposób uznać, iż uzasadnieniem dla pominięcia reguł obowiązującego systemu ocen może być praktyka, iż to projektant razem ze specjalistami poszukuje stosownych rozwiązań na etapie sporządzania projektu (tezy z rozprawy). Przeciwnie - mają być one określone prawomocnym orzeczeniem administracyjnym poprzedzonym procedurą ocen oddziaływania na środowisko i wiążące przy sporządzaniu projektu. Ponowna procedura ocen, na etapie wydania pozwolenia na budowę, ma służyć bardziej szczegółowym analizom z uwzględnieniem danych wynikających z projektu sporządzonego zgodnie z ustalonymi wcześniej warunkami nie zaś określaniu wymagań dla tego projektu, które winny były być wcześniej przesądzone. W przeciwnym wypadku przeprowadzanie kilkuetapowej procedury nie miałoby racjonalnego uzasadnienia. Z pewnością jej ratio legis nie jest wola podejmowania kluczowych decyzji na późniejszym etapie inwestycyjnym - kiedy dokonywanie zmian wiąże się obiektywnie z większymi trudnościami (np. koszty zmian projektowych w większym zakresie).
Powyższe uwagi nie podważają poglądów judykatury, iż ponowna procedura ocen oddziaływania powinna mieć także charakter kompleksowy (patrz tezy w przywołanych w skardze orzeczeniach ETS). Zawsze dopuszczalna jest konkluzja w ponownej ocenie, iż zakładane uprzednio rozwiązania nie są wystarczające czy są wręcz wadliwe, co prowadzić musi do potrzeby dokonania określonych zmian. sytuacja taka powinna jednak mieć charakter wyjątkowy. Może wynikać z niedostatku wiedzy w zakresie możliwości prognozowania określonych zjawisk bez konkretnych danych wyłącznie możliwych do pozyskania na podstawie wykonanego projektu, czy ujawnieniem oddziaływań związanych z planem realizacji według zakładanych rozwiązań projektowych, których możliwości wystąpienia, pomimo należytej staranności, nie przewidziano na wcześniejszym etapie (wówczas poszczególne warianty byłyby poddane uprzedniej ocenie dla dokonania wyboru najbardziej właściwego z punktu widzenia stosownego ograniczenia oddziaływania).
Wobec wskazanych uwarunkowań prawnych i faktycznych bezpodstawne są zarzuty skargi, co do naruszenia przytoczonych przez Inwestora przepisów prawa materialnego i procesowego, gdy chodzi o ocenę sprawy we wskazanym zakresie.
Sprawa wymaga wobec tego ponownego rozpoznania na podstawie prawidłowo sporządzonej dokumentacji - dotyczącej przedsięwzięcia (katalogu inwestycji), dla którego ma być konkretnie wydana decyzja środowiskowa. Przedwczesne stąd, a więc bezzasadne, byłoby odnoszenie się przez Sąd do kwestii spornej - czy w danym przypadku dokonano prawidłowej analizy i ustalenia warunków realizacyjnych dla niesprecyzowanej części przedsięwzięcia, którego elementy wymieniono w załączniku do decyzji środowiskowej, gdy - jak wskazano -oceny takiej nie przeprowadzono dla całości - nie kwestionuje tego również Strona skarżąca, wywodząc m.in. możliwość uzyskania kolejnych decyzji środowiskowych bądź przeprowadzania pełnej oceny na etapie powtórnej oceny oddziaływania, co jak wskazano nie jest dopuszczalne. Odnosząc się wobec tego jedynie ogólnie do zarzutów wypada stwierdzić, co następuje:
- kwestia szczegółowości inwentaryzacji przyrodniczej jest uzależniona od potrzeb jej prowadzenia, zgodnie z zasadą ekonomii postępowania (art. 12 K.p.a.) z uwzględnieniem celu prowadzenia badań – tu zapewnianie optymalnej ochrony zasobów przyrodniczych, w szczególności obejmowanych ochroną w ramach obszarów "Natura 2000" (ocena zagrożeń i propozycja działań ochronnych – art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a pkt 2 ustawy o ocenach); o ile chodzi wyłącznie o wykluczenie oddziaływań, metoda polegająca na analizie prawdopodobieństwa występowania siedlisk i gatunków w połączeniu z zasadą przezorności (wybór najmniej korzystnego sposobu dla inwestora) może być wystarczająca; jednak o ile jest konieczne przesądzenie o zastosowaniu określonych środków ochronnych, które będą się wiązać z eksploatacją zasobów środowiska (realizacja dodatkowych obiektów – np. ekranów, przejść dla zwierząt), konieczne jest dokładne rozważenie faktycznych skutków ingerencji w środowisko, jak bowiem trafnie zauważył w skardze sam Inwestor, zastosowanie środków ochronnych – zbędnych, także może naruszać wymagania ochrony środowiska np. oszczędnego korzystanie z zasobów środowiska, ochrony krajobrazu itp. – w myśl art. 3 pkt 14 i 39 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.); analogicznie dokładne dane będą niezbędne, gdy ma nastąpić przesądzenie miejsca, gdzie nastąpi ingerencja w środowisko a trzeba wybierać pomiędzy obszarami potencjalnie cennymi przyrodnicze bądź, gdy może mieć to inne znaczenie z punktu widzenia podejmowanych rozstrzygnięć (przyjmowanych rozwiązań projektowych, stosowanych technologii prac itp.); nie sposób przyjąć, aby argumentem przesądzającym o stosowaniu uproszczonych metod inwentaryzacji (szacowanie zamiast obserwacji) mogły być interesy inwestora zainteresowanego szybką realizacją przedsięwzięcia, racje gospodarcze i ochrony środowiska powinny być racjonalnie równoważone,
- o ile określone informacje są niezbędne dla potrzeb kwalifikacji a następnie oceny potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją i eksploatacją przedsięwzięcia (kwestia planowanych placów przeładunkowych), Inwestor nie może odmawiać ich przekazania z uwagi na interes handlowy, lecz jedynie złożyć wniosek o ich nieudostępnianie osobom trzecim (na zasadach wskazanych w art. 16 ust. 1 pkt 7 i ust. 2 z zastrzeżeniem art. 18 w zw. z art. 31 ustawy o ocenach),
- w kontekście wyżej sformułowanych uwag, co do istotnego znaczenia pierwotnej procedury ocen, także, gdy jest ona dwuetapowa (w danym przypadku obowiązek jej ponowienia nałożono w decyzji środowiskowej), nie może zostać uznana za trafną argumentacja, iż dane dotyczące oddziaływań przy budowie planowanego tunelu zostaną przedłożone na etapie ponownej oceny; nie można także uznać za zadowalające zawarcie informacji o oddziaływaniu w skardze; powinny być one elementem Raportu;
- gdy chodzi o uzasadnienie wniosków z Raportu dotyczących prognozowanych oddziaływań, należy wskazać, iż ustawa o ocenach nie precyzuje stopnia szczegółowości informacji zawartych w raporcie; trzeba jednak uznać, iż skoro ma być on istotnym dowodem w sprawie m. in. w kontekście analizy oddziaływań na dobra przyrodnicze chronione w ramach sieci obszarów "Natura 2000" (art. 66 ust. 2 ustawy o ocenach) powinien zawierać wyczerpujący opis stanu stwierdzonego oraz konkluzji wraz ze wskazaniem metodyki ich sformułowania - w związku z wymaganiem kompleksowego przedstawienia przeprowadzonych analiz oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 66 ust. 1 pkt 14); w toku postępowania organ administracji może żądać dodatkowo wyjaśnień od Strony (art. 50 § 1 K.p.a.), lecz w tym trybie - bez poszerzenia Raportu - nie mogą być uzupełnione kwestie te, które powinny się w nim znaleźć, podlega on bowiem obligatoryjnie publicznemu udostępnieniu na zasadach wskazanych w art. 33 ust. 1 pkt 5-7 ustawy o ocenach; w rozpoznawanej sprawie szereg wyjaśnień zawarto w skardze nie zaś w Raporcie, co potwierdza tezę, iż przedłożony materiał nie był wyczerpujący, gdy chodzi o opis pewnych zagadnień – rolą organu administracji będzie ocena, czy w ponownie przygotowanej dokumentacji – Raporcie – zawarte zostaną wszystkie informacje istotne dla oceny oddziaływania przedsięwzięcia w zakresie aktualnie planowanym przez Inwestora do realizacji; należy jednocześnie przypomnieć, iż z zasady dobrej administracji (art. 8 K.p.a.) wynika postulat, aby w podobnych sprawach organ administracji żądał przedkładania informacji o analogicznym stopniu szczegółowości (patrz podnoszona na rozprawie kwestia praktyki w innych sprawach) – nie wyklucza to zmiany praktyki w tym zakresie - np. poszerzenie zakresu żądanych informacji, czy sposobów ich prezentacji, gdy jest to uzasadnione rzeczywistymi potrzebami, a służy bezpośrednio możliwości wnikliwego rozpoznania sprawy - jednak tego rodzaju modyfikacje praktyki winny mieć charakter wyjątkowy i nie mogą dotyczyć wybiórczo pewnych spraw, których specyfika jest identyczna z innymi,
- w kwestii warunków związanych z ochrona nietoperzy stawisko Inwestora zostało szeroko uzasadnione i sformułowane dopiero na etapie skargi, nie zaś w Raporcie (bardziej szczegółowe informacje o prowadzonej inwentaryzacji i przesłankach sformułowania warunków w zakresie minimalizacji oddziaływania) – w tym kontekście uwagi organu odwoławczego mogły być zasadne; przytoczona obecnie szersza argumentacja, po poszerzeniu dokumentacji, musi zostać rozważona w ponownym postępowaniu,
- analiza potencjalnych oddziaływań na korytarze migracji zwierząt ma, w przypadku realizowanego przedsięwzięcia z uwagi na jego charakter (inwestycja liniowa o znacznej długości – ok. 131 km), istotne znaczenie w kontekście wagi, jaką przypisuje prawodawca korytarzom ekologicznym, czy kwestii zapewnienia powiązania obszarów chronionych – patrz art. 5 pkt 2, art. 33 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody; mylne jest dokonane z góry założenie Inwestora, iż gdy chodzi wyłącznie o modernizację istniejącej linii kolejowej znaczenie ma tylko zachowanie istniejących możliwości przemieszczania zwierząt - jak bowiem zauważono w samej skardze, przy tego rodzaju obiektach barierą są takie czynniki jak hałas, szerokość prześwitu do pokonania, obce podłoże, nocne oświetlenie (zwierzęta średnie i duże); o ile jak się zakłada modernizacja linii będzie miała wpływ na istotne dla przemieszczania zwierząt uwarunkowania a wskazuje się na znaczne zwiększenie częstotliwości kursowania pociągów i ich szybkości, co ma wpływ na generowanie dodatkowego hałasu, budowę drugiego toru na pewnym odcinku (poszerzenie przestrzeni wolnej od zadrzewień) konieczne jest wnikliwe rozważenie, jaki będzie to miało wpływ na dotychczasowe możliwości przemieszczania zwierząt i, o ile prowadziłoby do zmniejszenia szans w tym zakresie, zastosowania koniecznych środków, które rekompensowałyby ograniczone możliwości migracji, co wymaga, jak trafnie wskazał organ odwoławczy przeanalizowania lokalizacji istniejących korytarzy, w tym powiązań pomiędzy obszarami "Natura 2000" (co winno być odzwierciedlone w dokumentacji - Raporcie) i zaproponowania stosownych rozwiązań, w tym do uwzględnienia w projekcie budowlanym, o charakterze kompensacyjnym - art. 3 pkt 8 ustawy – Prawo ochrony środowiska i art. 66 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ocenach; trzeba przy tym mieć na uwadze, iż o ile przedsięwzięcie może skutkować naruszeniem spójności obszarów "Natura 2000" kompensacja podjętych działań jest obowiązkowa (art. 34 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody); trafnie też wskazano na potrzebę określenia konkretnych wymagań, co do zastosowanych rozwiązań na poszczególnych odcinkach realizowanej trasy w celu przeciwdziałania powstania bariery dla małych zwierząt – celnie wskazano, iż w tym celu jest konieczne wskazanie tras migracji i proponowanych rozwiązań, do uwzględnienia dla projektanta; z kolei podnoszona kwestia bezzasadności prowadzenia analizy śmiertelności zwierząt z uwagi na charakter danej bariery (linia kolejowa) wymaga ponownego rozważenia przez organy administracji,
- trafne są zarzuty skargi odnośnie niejasnego stanowiska zajętego w kwestionowanej decyzji przez organ orzekający, gdy chodzi o urządzenia odstraszające zwierzęta i wymagania, co do załączonych map; organ administracji sformułował pewnego rodzaju wątpliwości bądź wytyczne, lecz nie ma w tym przypadku jednoznacznych konkluzji; kwestia ta nie mogła jednak mieć istotnego wpływu na wynik sprawy a zostanie rozważona ponownie w toku prowadzonego postępowania,
- brak pełnych danych nie zwalnia z obowiązku zawarcia w Raporcie informacji, co do ewentualnej potrzeby monitorowania przedsięwzięcia na etapie realizacji i eksploatacji (art. 66 ust. 1 pkt 16, a contrario art. 68 ust. 2 pkt 1 in fine ustawy o ocenach), choć z treści art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy wynika, iż zamieszczenie wymagań w tym zakresie nie jest w decyzji środowiskowej obligatoryjne, trafnie wywodzi organ, iż o ile zidentyfikowano znaczące oddziaływania na obszary "Natura 2000" propozycje monitoringu w tym zakresie powinny znaleźć się w Raporcie; możliwe jest z kolei ich uszczegółowienie, czy poszerzenie po uzyskaniu dodatkowych danych wynikających z projektu budowlanego, na etapie ponownej procedury ocen;
- trafnie wskazano w zaskarżonej decyzji, iż brak informacji o taborze kolejowym używanym w przyszłości nie może być przesłanką uzasadniającą odstąpienie od analizy oddziaływania akustycznego na obecnym etapie procedury ocen; procedura oparta jest na prognozowaniu określonych procesów i zjawisk, należy przyjmować najbardziej prawdopodobne scenariusze – problemy w prognozowaniu w tym zakresie nie są związane z etapem procedury ocen (pierwotna czy powtórna) stąd nie zasadne jest powoływanie się na wskazywany brak danych jako aktualnej przeszkody; szacunków należy dokonać zgodnie z najlepszą wiedzą; trafnie wywodzi się w skardze, iż nie dopuszczalne jest stosowanie urządzeń ochronnych wyłącznie z przezorności, bowiem wiąże się to z eksploatacją zasobów środowiska a więc musi być uzasadnione merytorycznie; organ administracji nie zobowiązał jednak Inwestora do tego rodzaj działań wskazując, iż ich podjecie będzie konieczne jedynie o ile faktycznie nie możliwe jest ustalenie skutków zmniejszającej się uciążliwości akustycznej eksploatowanego taboru kolejowego,
- trafnie podniesiono w skardze, iż w zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono, jaki cel miałoby pełnić odniesienie się w Raporcie do zakazów obowiązujących generalnie na wskazanych obszarach chronionego krajobrazu, w sytuacji gdy nie dotyczą one konkretnej sprawy (choć wynika to nie z przywołanego w skardze art. 24 ust. 1, lecz art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody); wada uzasadnienia w tym zakresie nie ma jednak żadnego wpływu na wynik sprawy, skoro zasadnym było wydanie decyzji kasatoryjnej a wskazówki, co do dalszego postępowania dla organu I. instancji, nie mają charakteru wiążącego – brak jest w K.p.a. regulacji analogicznej do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło