II SA/Gl 242/12
WyrokWSA w Gliwicach2012-06-14
Skład orzekający: Leszek Kiermaszek, Elżbieta Kaznowska, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo informujące o wysokości raty rocznej za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, które nie zawiera rozstrzygnięcia władczego co do istoty sprawy i nie zostało wydane na podstawie konkretnego przepisu prawa materialnego, może być uznane za decyzję administracyjną, której nieważność można stwierdzić na podstawie art. 156 § 1 k.p.a.?Ratio decidendi
Pismo informujące o wysokości raty rocznej za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, które nie zawiera rozstrzygnięcia władczego co do istoty sprawy i nie zostało wydane na podstawie konkretnego przepisu prawa materialnego, nie jest decyzją administracyjną. Jest to czynność materialno-techniczna polegająca na obliczeniu wysokości należnej raty. W związku z tym, żądanie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności takiego pisma jest niedopuszczalne na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności pisma Urzędu Miejskiego informującego o wysokości raty rocznej za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Skarżący uważał to pismo za decyzję administracyjną, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. oraz ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, uznając pismo za czynność materialno-techniczną, a nie decyzję administracyjną. WSA w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko SKO.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności pisma dotyczącego rocznej raty za przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r., wydaną po rozpatrzeniu wniosku obecnie skarżącego J. W., Prezydent Miasta B. orzekł o przekształceniu odpłatnie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej, położonej w B., oznaczonej jako działka nr 1 o powierzchni [...] m2. W punkcie 2 decyzji ustalił opłatę za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w wysokości 15 rat równych wysokości opłaty rocznej naliczonej z tytułu użytkowania wieczystego za [...] r., która w odniesieniu do wymienionej działki wynosiła [...] zł. Wskazał, iż wysokość naliczonej raty rocznej będzie waloryzowana corocznie w oparciu o średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych za rok poprzedni.
Pismem w sprawie [...] z dnia [...] r. Urząd Miejski w B. poinformował skarżącego o wysokości raty rocznej za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności płatnej w [...] r. podając, iż wynosi ona [...] zł. Jakkolwiek w toku postępowania nie odnaleziono egzemplarza tego pisma, to jego istnienie potwierdza dołączona do akt sprawy kopia uchwały Nr [...] Zarządu Miasta B. z dnia [...] r. Ponadto pomiędzy stronami nie ma sporu co do istnienia tego pisma.
Skarżący pismem z dnia [...] r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. (dalej: SKO), zwrócił się o stwierdzenie nieważności "decyzji" w przedmiocie raty rocznej za przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności płatnej w [...] r. (uznając wymienione powyżej pismo za decyzję administracyjną). Zarzucił, że "decyzja" wydana została bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa polegającym na naruszeniu art. 10 § 1 w związku z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez pozbawienie skarżącego możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów, naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. z uwagi na brak wszystkich elementów charakteryzujących decyzję administracyjną - np. brak podstawy prawnej, uzasadnienia faktycznego i prawnego czy też pouczenia o prawie, sposobie i terminie jej zaskarżenia oraz naruszenie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. Nr 123, poz. 781) poprzez zwaloryzowanie już pierwszej raty rocznej ustalonej za przekształcenie oraz waloryzowanie rat rocznych, w sytuacji, gdy wysokość poszczególnych rat rocznych była określana od kwoty 100% przekraczającej wartość rynkową nieruchomości. W obszernym uzasadnieniu zaprezentował stanowisko, iż wskazane pismo stanowi decyzję administracyjną, na potwierdzenie czego przywołał adekwatne, jego zdaniem, poglądy doktryny i orzecznictwa. Reasumując podkreślił, że wskazane pismo zawiera rozstrzygniecie dotyczące obowiązku uregulowania należności w wysokości w nim wskazanej, jest kierowane do indywidualnej osoby oraz zawiera podpis osoby upoważnionej do jej wydania. Dodał, że art. 5 ust. 2 w związku z art. 1 przywołanej powyżej ustawy stanowił, iż ustalenie wysokości raty rocznej za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności następowało w drodze decyzji.
Dodatkowymi pismami z dnia [...] r. i z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącego rozszerzył zawartą we wniosku argumentację, w tym zwłaszcza tezę, iż pismo określające wysokość raty rocznej za [...] r. stanowiło decyzję administracyjną.
Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], SKO działając na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a., odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pisma z dnia [...] r. w sprawie rocznej raty za przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności płatnej w [...] r. W uzasadnieniu SKO stwierdziło, iż wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności może mieć miejsce, jeśli nie występują w sprawie przyczyny wyłączające dopuszczalność tego postępowania. Niedopuszczalne jest wszczęcie takiego postępowania m.in. wówczas, gdy wniosek o stwierdzenie nieważności złoży podmiot nie będący stroną w sprawie zakończonej kwestionowaną decyzją lub strona nie mającą zdolności do czynności prawnych (są to tzw. przyczyny podmiotowe niedopuszczalności), bądź gdy występują przyczyny przedmiotowe niedopuszczalności - np. gdy sprawa nie była rozstrzygnięta w formie decyzji administracyjnej lub postanowienia lecz np. w formie czynności materialno-technicznej, cywilnoprawnej itp., gdy decyzja lub postanowienie zostały wprawdzie wydane, ale nie zostały wprowadzone do obrotu prawnego - doręczone, albo wcześniej wyeliminowane z obrotu prawnego, albo gdy przepis prawa tak stanowi. Stąd też organ w pierwszej kolejności bada, czy w sprawie nie występuje którakolwiek z przyczyn wyłączających dopuszczalność wszczęcia i prowadzenia wnioskowanego postępowania.
Kolegium wskazało nadto, że przedmiotem stwierdzenia nieważności może być jedynie decyzja administracyjna (postanowienie). Nie może natomiast być czynność materialno-techniczna, czynność cywilnoprawna czy inny akt nie mający charakteru indywidualnego aktu administracyjnego, czyli wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności może dotyczyć jedynie decyzji administracyjnej bądź postanowienia. W przypadku, gdy określony akt nie ma waloru decyzji administracyjnej (postanowienia) to wszczęcie i prowadzenie postępowania w trybie k.p.a. w sprawie nieważności jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych.
W ocenie Kolegium pismo z dnia [...] r. nie jest decyzją administracyjną. Na poparcie swojego stanowiska organ przytoczył obszerną argumentację z powołaniem się na orzecznictwo sądów administracyjnych.
Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności pisma z dnia [...] r. domagając się uchylenia wydanego postanowienia. W uzasadnieniu kwestionując przyjęte w sprawie przez organ stanowisko i uznając je za nietrafne, stwierdził, iż wymienione pismo było decyzją administracyjną. Zawierało ono bowiem wszystkie konstytutywne elementy decyzji. Nie można też zgodzić się z twierdzeniem, iż była to tylko informacja, gdyż faktycznie informacja ta ma charakter merytorycznego rozstrzygnięcia o charakterze władczym i kreuje określony obowiązek dla konkretnego obywatela. Skoro tak, to jego wydanie powinno być poprzedzone konkretnym postępowaniem, a skoro były podejmowane określone czynności, to strona winna mieć możliwość wypowiedzenia się w stosunku do zebranego materiału. Istotne przy tym jest to, że w stosunku do takiej informacji - określającej konkretny obowiązek - obywatel nie posiada skutecznych środków obrony. Na poparcie swoich twierdzeń pełnomocnik skarżącego odwołał się do orzecznictwa, a także zwrócił uwagę na okoliczności związane z podejmowanymi przez organ pierwszej instancji czynnościami zmierzającymi do wszczęcia egzekucji administracyjnej, a ponadto na postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...]r. odmawiające dokonania wpisu hipoteki przymusowej z uwagi niewymagalność wierzytelności na podstawie decyzji z [...] r.
Zaskarżonym w niniejszym postępowaniu postanowieniem SKO utrzymało w mocy swoje postanowienie z dnia [...] r. W uzasadnieniu organ stwierdził, że po ponownym rozpatrzeniu sprawy nie znajduje podstaw do zmiany stanowiska zaprezentowanego w swoim poprzednim postanowieniu, a podniesione zarzuty w przeważającej części powtarzają stanowisko wnioskodawcy wyrażone we wcześniejszych pismach. W szczególności SKO nie podzieliło argumentu, iż przedmiotowe pismo pochodzi od osoby reprezentującej organ, nadto nie wydał on decyzji administracyjnej, skoro brak było ku temu podstawy prawnej. Nie każde bowiem pismo czy czynność dokonywana przez pracownika Urzędu Miasta jest decyzją administracyjną. Organ przyjął przy tym, że pismo z dnia [...]r. miało analogiczną postać do podobnych pism, które znajdują się w posiadaniu organu lecz dotyczą rat za inne lata. Nie rozstrzyga o istocie problemu ani upomnienie, ani nota odsetkowa, gdyż charakter egzekucji (administracyjnej czy cywilnej), na którą organ się powołuje nie rozstrzyga o charakterze przedmiotowego pisma. Podobnie zresztą nie czyni tego postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] r. Organ stwierdził też, że wnioskodawca w istocie opiera swoją kwalifikację przedmiotowego pisma jako decyzji administracyjnej na tym, że wpływa ono na jego prawa i obowiązki. Powyższe nie może być jednak samodzielną podstawą do kwalifikacji aktu jako decyzji administracyjnej, ponieważ nie tylko decyzje oddziałują na sytuację prawną obywatela. W przedmiotowej sprawie o sytuacji wnioskodawcy rozstrzygnięto w decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r., zatem wnioskodawca mógł bronić się przed ingerencją w jego sytuację prawną podważając tę decyzję w zwyczajnych lub nadzwyczajnych trybach weryfikacji decyzji administracyjnych.
SKO dodało, że w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2000 r. (sygn. akt K8/98), w którym uznano podstawę wydania wymienionej powyżej decyzji, tj. art 5 ustawy z dnia 4 września 1998 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności za niezgodny z art.2, art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wnioskodawca mógł złożyć wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem wymienionej powyżej decyzji Prezydenta Miasta B. na podstawie art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego.
W skardze na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie wskutek uznania, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy tymczasem przedstawione argumenty stanowiły wystarczającą przesłankę jego uchylenia i orzeczenia co do istoty poprzez stwierdzenie nieważności decyzji, naruszenie art. 104 § 1 oraz art. 156 § 1 pkt 2 z związku z art. 138 k.p.a. poprzez ich nieuwzględnienie i utrzymanie w mocy kwestionowanego rozstrzygnięcia, na skutek uznania, iż przedmiotowe pismo nie stanowi decyzji, naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 138 k.p.a. polegające na uznaniu, iż instytucja stwierdzenia nieważności decyzji wydanej bez podstawy prawnej ma zastosowanie jedynie w sytuacji, w której zostało wydane pismo w formie decyzji, gdy tymczasem instytucja nieważności decyzji wydanej bez podstawy prawnej będzie mieć zastosowanie również w sytuacji, w której istnieje pismo ze wszystkimi wymogami charakteryzującymi decyzję i którym nadano podmiotowi prawo lub obciążono obowiązkiem. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi co do zasady powtórzył argumenty i motywy zaprezentowane we wcześniejszych pismach. Stanowisko to uzupełnił i rozszerzył w piśmie procesowym z dnia [...] r.
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżonym postanowieniem utrzymane zostało w mocy postanowienie wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie o wszczęcie postępowania (o którym mowa w art. 61 Kodeksu) zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W przedmiotowej sprawie skarżący domagał się stwierdzenia nieważności pisma Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...]r., traktując wymienione pismo, jako decyzję administracyjną.
W ocenie składu orzekającego przedmiotowego pisma, pomimo argumentacji przedstawionej w skardze, piśmie procesowym z dnia [...] r. i pismach złożonych w postępowaniu administracyjnym, nie można uznać za decyzję administracyjną. W ocenie Sądu jest to inny przejaw działalności administracji, a mianowicie jest to czynność materialno- techniczna polegająca na obliczeniu wysokości należnej raty za rok [...]. Wbrew stanowisku strony skarżącej pismo to nie zwierało rozstrzygnięcia władczego co do istoty sprawy. Takie rozstrzygnięcie, co do meritum sprawy zawarte zostało w decyzji z dnia [...] r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej. W decyzji tej ustalono opłatę za przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności w wysokości 15 rat rocznych w wysokości opłaty rocznej z tytułu wieczystego użytkowania naliczonej za [...] r., a także stwierdzono jednocześnie, że wysokość raty rocznej będzie waloryzowana corocznie w oparciu o średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych za rok poprzedni. Ten ostatni fragment, zawarty w wymienionej decyzji, jest powtórzeniem zapisu art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania przedmiotowej decyzji. Wprawdzie przepis art. 5 wymienionej ustawy, na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2000 r. (sygn. akt K 8/98), uznany został za niezgodny z art. 2, art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ale wnioskodawca nie uczynił nic, by zmienić w tym zakresie wymienioną powyżej decyzję, choćby w drodze złożenia wniosku o wznowienie na podstawie art. 145a k.p.a. Dlatego też decyzja ta pozostała w niezmienionym brzmieniu w obrocie prawnym. To z niej wynikał obowiązek corocznej waloryzacji ustalonej raty opłaty za przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności. Tak więc źródłem powstania obowiązku uiszczania corocznych, waloryzowanych rat pozostawała decyzja z dnia [...] r. Z kolei ustalenie wysokości kolejnych rat rocznych następowało pismem, stanowiącym w istocie czynność materialno- techniczną, polegającą na matematycznym przeliczeniu wysokości należnej opłaty. Jednym z takich pism było pismo z dnia [...] r. Stwierdzenia nieważności tego właśnie pisma, domagał się w niniejszej sprawie skarżący.
Charakter tego pisma, a więc czy jest ono decyzją czy też innym aktem
(pismem informacyjnym) jest przedmiotem sporu w niniejszej sprawie między stronami. Udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy wymienione pismo jest decyzją czy też nie, przesądza o rozstrzygnięciu sprawy.
Jak wynika z art. 156 § 1 k.p.a., stwierdzenie nieważności dotyczy decyzji (względnie postanowienia – art. 122 k.p.a.). W sytuacji gdy określony akt nie jest decyzją administracyjną, to wniesienie o stwierdzenie jego nieważności jest niedopuszczalne, a postępowanie w tym zakresie, z innych uzasadnionych przyczyn nie może być wszczęte, co organ administracji ma obowiązek stwierdzić w postanowieniu wydanym na podstawie art. 61a k.p.a.
Kodeks postępowania administracyjnego posługuje się pojęciem "decyzja administracyjna" w kilku miejscach, jednak tego pojęcia nie definiuje. Art. 104 k.p.a. ogranicza się do stwierdzenia, że "organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej". Przepis ten nawiązuje więc do treści art. 1 pkt 1 Kodeksu, który określa przedmiot postępowania administracyjnego i zaznacza, że jest ono wszczynane i prowadzone w celu rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy administracyjnej w formie decyzji. Z art. 104 k.p.a. wynika, że decyzja administracyjna jest podstawową formą rozstrzygania spraw z tym, że sprawy te mogą być również załatwiane w innej formie. Decyzja administracyjna jest kwalifikowanym aktem administracyjnym. Cechą charakterystyczną takiego aktu jest jego zewnętrzny charakter, władczość, oraz podwójna konkretność: konkretny adresat i konkretna sytuacja, którą ten akt rozstrzyga, orzekając o prawach lub obowiązkach jego adresata. Nie każdy akt administracyjny jest decyzją administracyjną w rozumieniu Kodeksu. Decyzjami są te akty, które wydawane są w trybie Kodeksu i odpowiadają co do formy wymogom określonym w jego art. 107.
Podsumowując należy stwierdzić, że w ujęciu materialnym decyzją jest kwalifikowany akt administracyjny, stanowiący przejaw woli organu administracyjnego, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego (finansowego), o charakterze władczym i zewnętrznym, rozstrzygający konkretną sprawę, konkretnie określonej osoby fizycznej (lub prawnej) w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne.
Należy jeszcze wspomnieć, że istnieje także pojęcie decyzji w ujęciu procesowym. W tym ujęciu decyzja odnosi się do postępowania administracyjnego, kończy dane postępowanie i rozstrzyga sprawę co do jej istoty. Jednakże zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowym zaakceptowany został pogląd, że o tym czy dany akt jest decyzją, czy też nie, przesądza nie jego nazwa, lecz charakter sprawy oraz treść przepisu będącego podstawą działania organu załatwiającego tę sprawę (wyrok NSA z 20 lipca 1981 roku, SA 1163/81 z aprobującą glosą J. Borkowskiego, OSP; 1982, z. 9, p. 169). W sytuacji, gdy określony akt nie jest nazwany decyzją, to jest nią w istocie jeżeli zawiera niezbędne charakterystyczne elementy przewidziane dla decyzji administracyjnej. Do takich elementów należy zaliczyć oznaczenie organu administracji publicznej wydającego akt, wskazanie adresata, rozstrzygniecie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracyjny. Istotą powyższej reguły jest istnienie w porządku prawnym przepisu prawa materialnego, stanowiącego podstawę decyzji administracyjnej. Rozstrzygnięcie zawarte w piśmie będącym decyzją musi dotyczyć sprawy załatwianej decyzją administracyjną.
Pismo z dnia [...] r. nie jest decyzją administracyjną i to nie dlatego, że nie posiada formy przewidzianej w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Przyjmując za SKO, że przedmiotowe pismo miało analogiczną postać jak pisma dotyczące rat za inne lata, czego zresztą nie kwestionuje skarżący, stwierdzić przyjdzie, że pismo to nie było decyzją z uwagi na brak oznaczenia organu (lub osoby upoważnionej) oraz brak podstawy prawnej do jej wydania. W piśmie tym brak było bowiem wskazania organu administracji publicznej, brak było również podstawy prawnej do wydania odrębnej decyzji w zakresie waloryzacji raty rocznej z tytułu przekształcenia prawa wieczystego użytkowania w prawo własności. Z akt sprawy nie wynika co prawda, kto podpisał to pismo. Nie wynika też jednak, aby pochodziło ono od organu administracji publicznej, a także by zostało sporządzone w imieniu Prezydenta Miasta B. Prezydent Miasta B. nie miał zresztą podstawy prawnej do wydania decyzji w tej sprawie. Nie można domniemywać, że każda czynność dokonana przez pracownika Urzędu Miasta jest decyzją podejmowaną w imieniu Prezydenta Miasta. Jak już podano w niniejszej sprawie pismu nie nadano charakteru decyzji administracyjnej, a organ administracyjny nie miał możliwości działania w formie decyzji administracyjnej, gdyż nie było do tego żadnej podstawy prawnej. Natomiast, co wynika z także już przywołanego wyroku NSA, sygn. akt 1163/81, aby pismo zakwalifikować jako decyzję administracyjną musi istnieć (niezależnie od innych, wyżej wymienionych elementów) podstawa prawna do jej wydania.
Przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie może stanowić argumentu przemawiającego za tezą, że przedmiotowe pismo, wydane bez podstawy prawnej, może być kwalifikowane jako decyzja. Instytucja "decyzji wydanej bez podstawy prawnej" dotyczy wyłącznie tych pism, które posiadają formę decyzji administracyjnych, a w przedmiotowej sprawie brak jest formy decyzji dla załatwienia sprawy. Zdaniem składu orzekającego nie można rozszerzać instytucji "decyzja wydana bez podstawy prawnej" na pisma nie pochodzące od organu i nie mające formy decyzji. Użyte w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. słowo "decyzja" należy odnieść wyłącznie do decyzji w sensie formalnym, a nie do pisma, które w opinii adresata posiada rozstrzygnięcie.
W ocenie składu orzekającego pismo z dnia [...] r. jest informacją skierowaną do skarżącego o wysokości raty rocznej za [...] rok z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. W przedmiotowej sprawie o sytuacji skarżącego, w tym o obowiązku uiszczania rat rocznych, a także o sposobie ich waloryzacji, rozstrzygnięto w decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] roku w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Skarżący mógł więc bronić się przed ingerencją w jego sytuację prawną w trybie zwyczajnym czy też w nadzwyczajnych trybach weryfikacji tej decyzji administracyjnej.
Nie może też przemawiać za uznaniem przedmiotowego pisma za decyzję twierdzenie skarżącego, że wpływa ono na jego prawa i obowiązki. Nie jest to bowiem samoistna podstawa (niezależnie od określenia obowiązków w decyzji z dnia [...] r.) do kwalifikacji aktu jako decyzji administracyjnej, ponieważ nie tylko decyzja oddziałuje na sytuację prawną jednostki o czym świadczy art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz 270), zwanej dalej p.p.s.a. W konsekwencji należy stwierdzić, że nie każde działanie wywierające wpływ na sytuację jednostki przybiera postać decyzji administracyjnej. Nie oznacza to bynajmniej, że strona pozbawiona jest możliwości poddania takich aktów lub czynności kontroli. W myśl przywołanego bowiem powyżej art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. podlegają one kontroli sądowoadministracyjnej
Zdaniem składu orzekającego o charakterze pisma z dnia [...] r. nie świadczą także upomnienie czy nota odsetkowa, gdyż charakter egzekucji (cywilnej lub administracyjnej) nie decyduje o kwalifikacji tego pisma. Podobnie nie ma znaczenia dla istoty sprawy postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] roku.
Odnosząc się do kwestii związanej z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2000 r., sygn. akt K 8/98, którym uznano podstawę wydania decyzji z dnia [...] r., to jest art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 4 września 1997 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności za niezgodny z Konstytucją, należy wskazać, że wyrok ten został opublikowany w dniu 14 kwietnia 2000 r. Prawem zatem skarżącego było domaganie się wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. na podstawie art. 145a k.p.a. Brak działania skarżącego w tym kierunku przesądził o funkcjonowaniu decyzji z dnia [...] r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w niezmienionej treści.
W świetle wyżej przedstawionej argumentacji pozostałe zarzuty skarżącego uznać należało za nieuzasadnione.
Konkludując należy stwierdzić, że pismo z dnia [...] r. nie mogło zostać zakwalifikowane do decyzji administracyjnych, a w związku z tym nie można było żądać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jego nieważności, co przesądza o zgodności z prawem wydanych w sprawie postanowień.
Kierując się powyższym na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło