II SA/Ol 321/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Hanna Raszkowska Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Lekarza Weterynarii z dnia "[;;;]" nr "[...]" w przedmiocie kary za naruszenie wymagań weterynaryjnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Lekarza Weterynarii na rzecz skarżącego kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Lekarz Weterynarii w O. wymierzył M. K. karę pieniężną w wysokości 300 zł za niespełnienie wymagań określonych w § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 października 2010 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji mięsa przeznaczonego na użytek własny. W uzasadnieniu podniesiono, iż w dniu 21 listopada 2011 r. organ uzyskał z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz bazy danych systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt informację o dokonaniu przez M. K. uboju 14 sztuk owiec w okresie od dnia 24 marca 2011 r. do dnia 20 września 2011 r. z przeznaczeniem na własny użytek. W związku z powyższym zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie wymagań weterynaryjnych przy produkcji mięsa przeznaczonego na użytek własny. M. K. osobiście złożył wyjaśnienia w niniejszej sprawie i przedłożył dokumentację, z której wynika, że w dniu 28 lutego 2011r. (nr nadawczy potwierdzony przez urząd poczty w K.) wysłał do organu pismo powiadamiające o zamiarze przeprowadzenia uboju owiec w celu produkcji mięsa przeznaczonego na użytek własny. Przedstawił również kopię przedmiotowego pisma, z treści którego wynika, że w 2011 roku wymieniony zamierza ubić 20 sztuk owiec, a niezagospodarowane resztki zostaną unieszkodliwione w gospodarstwie poprzez współspalanie w ekogeneratorze ciepła w temperaturze 1500˚C, a pozyskane z uboju mięso nie będzie zgłoszone do badania poubojowego. W ocenie organu rozpoznającego niniejszą sprawę przedstawiony przez stronę dokument nie spełnia wymogów zawartych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 października 2010 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji mięsa przeznaczonego na użytek własny. Organ podniósł również, iż M.K. oczekiwał, że w przypadku niewłaściwego sformułowania pisma powiadamiającego, otrzyma od organu informację o sposobie postępowania zgodnie z wymogami prawa, jednakże do czasu wszczęcia postępowania, organ nie otrzymał przedmiotowego pisma, w związku z czym, nie mógł zająć stanowiska i odnieść się do informacji zawartych w powiadomieniu. Ponadto w dziennikach korespondencji w Powiatowym Inspektoracie Weterynarii brak jest adnotacji świadczącej o fakcie zarejestrowania przedmiotowego pisma. Jednocześnie wskazano, iż zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego kto, prowadząc produkcję produktów pochodzenia zwierzęcego, powoduje zagrożenie dla zdrowia publicznego, nie zapewniając spełnienia wymagań weterynaryjnych określonych w ustawie lub przepisach wydanych na jej podstawie podlega karze pieniężnej, której wysokość stosownie do § 1 pkt 34 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 maja 2010 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego w przypadku niespełnienia wymagań weterynaryjnych przy produkcji mięsa na użytek własny wynosi od 100 zł do 2000 zł. Wymierzając karę grzywny określoną w niniejszej decyzji, organ uwzględnił stopień społecznej szkodliwości czynu, którego dopuścił się M. K. oraz stopień zagrożenia dla bezpieczeństwa produktów pochodzenia zwierzęcego, ubijając dużą ilość sztuk owiec w trakcie roku. W opinii organu wymierzona kara pieniężna w kwocie 300 zł przyczyni się do przestrzegania przez stronę obowiązujących przepisów prawa i nie dopuści do kolejnych naruszeń wymagań weterynaryjnych w tym zakresie. M. K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, żądając jej uchylenia, umorzenie postępowania i zwrotu wpłaconej kary pieniężnej wraz z odsetkami od dnia wpłaty. W uzasadnieniu odwołujący podniósł, iż dokonał zawiadomienia o zamierzonych ubojach, czym dochował należytej staranności w przestrzeganiu prawa nałożonego przez ustawodawcę. Nie wiadomo zatem z jakich przyczyn przedmiotowego zawiadomienia nie ma w aktach sprawy. Jednocześnie w dniu 3 stycznia 2012r. nie było również w aktach sprawy zwrotnego poświadczenia odbioru postanowienia o wszczęciu postępowania, które odwołujący osobiście podpisywał w dniu 27 grudnia 2011r. Ponadto organ jest zobowiązany do kontrolowania przestrzegania prawa, które powinno polegać przynajmniej na regularnym pobieraniu informacji o planowanych ubojach na cele własne z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Z powodu braku sprzeciwu po wysłaniu zawiadomienia odwołujący dokonywał uboju w świadomości pozostawania w zgodzie z prawem. Decyzją z dnia "[...]" W.–M. Wojewódzki Lekarz Weterynarii w O. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż w toku postępowania wyjaśniającego potwierdzono fakt uboju 14 sztuk owiec w okresie od dnia 24 marca 2011 r. do dnia 20 września 2011 r. w gospodarstwie M. K. zamieszkałego w D. Jednocześnie strona nie przedstawiła wiarygodnego dowodu potwierdzającego spełnienie obowiązku powiadomienia organu o zamiarze produkcji mięsa przeznaczonego na użytek własny. Przedstawiono jedynie niepodpisaną kopię pisma, adresowaną do Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w O. opatrzoną datą 25 luty 2011r. oraz kopię karty ewidencji korespondencji opatrzoną dzienną pieczęcią urzędu pocztowego w K., na której widnieją również dane organu. Jednakże jak wynika z ustaleń organu pierwszej instancji do Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w O. nie został dostarczony list strony, a w książce korespondencyjnej organu brak jest adnotacji w tym zakresie. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, iż zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo pocztowe przesyłką rejestrowaną jest przesyłka przyjęta za pokwitowaniem przyjęcia i doręczana za pokwitowaniem odbioru. Natomiast przedstawiona ewidencja korespondencji nie wskazuje żadnych danych nadawcy, poczynione w niej zapiski potwierdzają jedynie, że zakupiono 8 znaczków na listy zwykłe, a zatem wyszczególniona w ewidencji korespondencja nie mogła zostać zakwalifikowana jako przesyłka rejestrowana. Wobec tego przedstawiony dokument nie stanowi dowodu nadania na poczcie powiadomienia o uboju owiec, tym bardziej, że jak wynika z odwołania do dnia 27 stycznia 2012 r. nie wszczęto postępowania reklamacyjnego na poczcie. Organ odwoławczy podniósł również, iż niezależnie od powyższego treść przedstawionego pisma nie odpowiada zakresowi obowiązkowej informacji o zamiarze uboju, który został określony w § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 października 2010 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji mięsa przeznaczonego na użytek własny. Pismo to nie zawierało bowiem numerów identyfikacyjnych zwierząt poddawanych ubojowi, miejsca i terminu uboju, imienia i nazwiska oraz adresu osoby uprawnionej do przeprowadzenia uboju oraz innych danych mających na celu ułatwienie kontaktu z informującym, w szczególności numer telefonu informującego. Wobec tego przyjęcie domniemania wysłania listu i tak nie zmieniałoby faktu braku wypełnienia obowiązku zawiadomienia powiatowego lekarza weterynarii wynikającego z powyższych przepisów. Zgodnie zaś z art. 26 ust. 2 oraz art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r., kto prowadząc produkcję produktów pochodzenia zwierzęcego, powoduje zagrożenie dla zdrowia publicznego, nie zapewniając wymagań weterynaryjnych określonych w ustawie lub przepisach wydanych na jej podstawie podlega karze pieniężnej, którą wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, powiatowy lekarz weterynarii, a decyzja ta podlega natychmiastowemu wykonaniu. W ocenie organu odwoławczego Powiatowy Lekarz Weterynarii wymierzając karę pieniężną w wysokości 300 zł, prawidłowo uwzględnił stopień szkodliwości czynu, którego dopuściła się strona oraz wziął pod uwagę stopień powstałego w ten sposób niebezpieczeństwa dla konsumentów i uznał, że kara ta powstrzyma posiadacza zwierząt przed ponownym naruszeniem wskazanych przepisów. Zaznaczono przy tym, iż kara ta ma charakter obligatoryjny i organ nie ma możliwości odstąpienia od jej nałożenia. Odnosząc się do zarzutów braku należytej staranności w prowadzeniu dokumentacji z postępowania, podniesiono, iż organ złożył reklamację do Urzędu Pocztowego w O. w sprawie niewykonania powszechnej usługi pocztowej w zakresie przesyłki rejestrowanej i w efekcie postępowania reklamacyjnego zwrotne potwierdzenie odbioru zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia 27 grudnia 2011 r. wpłynęło do organu pierwszej instancji i zostało przekazane organowi odwoławczemu z wnioskiem o włączenie jako dowodu do akt sprawy. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że regularne comiesięczne przekazywanie przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wykazów dotyczących tzw. ubojów gospodarskich nastąpiło dopiero od trzeciego kwartału 2011 roku i wynikało z porozumienia zawartego na szczeblu centralnym między Głównym Lekarzem Weterynarii oraz Agencją. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. M. K., żądając jej uchylenia i umorzenia postępowania odwoławczego lub ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ odwoławczy oraz nakazanie zwrotu wpłaconej kary wraz z odsetkami od dnia zapłaty. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż przedstawiony dowód jest potwierdzeniem nadania na poczcie powiadomienia do Powiatowego Lekarza Weterynarii w O., co potwierdza również postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia 23 czerwca 2004 r. Niezrozumiałym jest zatem odmienne stanowisko organu. W odpowiedzi na skargę W. – M. Wojewódzki Lekarz Weterynarii w O. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Podnieść należy, iż art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 16 grudnia 2005r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. z 2006r. Nr 17 poz. 127 ze zm.), wskazany jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji stanowi, iż kto prowadząc produkcję produktów pochodzenia zwierzęcego powoduje zagrożenie dla zdrowia publicznego nie zapewniając spełniania wymagań weterynaryjnych określonych w ustawie oraz przepisach wydanych na jej podstawie podlega karze pieniężnej do wysokości nieprzekraczającej trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wysokość kary ustalana jest w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 maja 2010r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. Nr 93 poz. 600). W tym wypadku powołano się na § 1 pkt 34 tego rozporządzenia, zgodnie z którym wysokość kary pieniężnej za niespełnienie wymagań weterynaryjnych przy produkcji mięsa na użytek własny wynosi od 100 zł do 2000 zł. Wskazać należy, iż wymagania weterynaryjne przy produkcji mięsa na użytek własny zostały określone w art. 11a powołanej ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego. Zgodnie z tym przepisem przy produkcji mięsa przeznaczonego na użytek własny powinny być spełnione wymagania zdrowotne, higieniczne i sanitarne, obejmujące w szczególności: 1) wymagania dotyczące zdrowia zwierząt, z których pozyskuje się mięso, lub 2) wymagania, jakie powinny być spełnione przy uboju na terenie gospodarstwa, lub 3) wymagania dotyczące badania poubojowego mięsa, w tym mięsa pozyskanego w wyniku odstrzału zwierząt łownych, lub 4) sposób znakowania mięsa. Przy czym w myśl art. 11a ust. 2 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego minister właściwy do spraw rolnictwa został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia wymagań weterynaryjnych przy produkcji mięsa przeznaczonego na użytek własny przy uwzględnieniu ochrony zdrowia publicznego w tym potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa produktów pochodzenia zwierzęcego. Zostały one określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 października 2010r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji mięsa przeznaczonego na użytek własny (Dz.U. Nr 207 poz. 1370). Zgodnie z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia co najmniej na 24 godziny przed dokonaniem uboju zwierząt, z wyłączeniem drobiu lub zajęczaków, w celu produkcji mięsa jeżeli ubój ma być dokonany 1) na terenie gospodarstwa, w którym zwierzęta były utrzymywane – posiadacz zwierząt, 2) w gospodarstwie innym niż gospodarstwo, w którym zwierzęta były utrzymywane – podmiot prowadzący to gospodarstwo – informuje powiatowego lekarza weterynarii właściwego ze względu na miejsce przeprowadzenia uboju o zamiarze przeprowadzenia uboju. Przy czym ust. 2 tego paragrafu zawiera wykaz danych, które winny być zawarte w tej informacji. W świetle powyższych uregulowań nie ulega wątpliwości, iż osoba dokonująca uboju zwierząt na użytek własny zobowiązana jest do przestrzegania wyżej wskazanych wymagań weterynaryjnych, określonych w ustawie i powołanym rozporządzeniu, a ich nieprzestrzeganie skutkuje nałożeniem kary pieniężnej. Jednakże wydanie decyzji w tym przedmiocie musi być poprzedzone wszechstronnym postępowaniem wyjaśniającym mającym na celu ustalenie, czy faktycznie zaistniały przesłanki do wymierzenia kary pieniężnej. W niniejszej sprawie jako przyczynę wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej wskazano brak poinformowania lekarza powiatowego o zamiarze uboju zwierząt, a ponadto brak podania danych określonych w rozporządzeniu. Z akt sprawy wynika jednak, iż skarżący przedłożył organowi kopię pisma skierowanego do powiatowego lekarza weterynarii i kopię książki nadawczej wraz z adnotacją o wysłaniu zawiadomienia do lekarza powiatowego. Organ dokumenty te zakwestionował podając jedynie, iż przesyłka ta nie ma charakteru przesyłki rejestrowanej, w aktach organu brak jest adnotacji o wpłynięciu zawiadomienia od skarżącego, a ponadto iż pismo nie spełnia wymogów określonych w rozporządzeniu. Zauważyć jednak należy, iż - jak słusznie podniosła pełnomocnik skarżącego na rozprawie przed tut. Sądem - w przepisach rozporządzenia brak jest określenia formy, w jakiej powinno nastąpić poinformowanie lekarza o zamiarze uboju. Nie ulega jednak wątpliwości, iż osoba dokonująca uboju powinna legitymować się dowodem świadczącym o tym, iż takiego powiadomienia dokonała. Przy czym w ocenie Sądu wystarczające jest potwierdzenie nadania stosownej przesyłki w urzędzie pocztowym. W niniejszej sprawie organ uznał, iż przedłożona książka nadawcza i wpis w niej dokonany, potwierdzony pieczęcią pocztową, nie stanowi dowodu nadania konkretnej przesyłki. Na okoliczność tę jednak nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego, w związku z czym nie sposób uznać ją za udowodnioną. Z kolei podnoszona przez organ kwestia braku wskazania wszystkich danych, określonych w powołanym rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 października 2010r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji mięsa przeznaczonego na użytek własny także wymaga wyjaśnienia. Jak słusznie bowiem wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, gdyby informacja skarżącego wszystkich danych nie zawierała, to organ byłby zobowiązany do wezwania do ich uzupełnienia. O ile zatem skarżący dopełnił wymogu dotyczącego zawiadomienia organu o zamiarze uboju, to nie można go obciążać konsekwencjami związanymi z nieuzupełnieniem wskazanych danych. Biorąc natomiast pod uwagę regulacje dotyczące obowiązków związanych z wymogami weterynaryjnymi przy produkcji mięsa na użytek własny uznać należy, iż obowiązek poinformowania powiatowego lekarza weterynarii o zamiarze uboju ma na celu ustalenie, czy ubój dokonywany jest zgodnie z wymogami weterynaryjnymi i ewentualnie daje organowi możliwość sprawdzenia zachowania tych wymogów. Zatem nawet gdyby brak prawidłowego zawiadomienia nie wynikał z winy skarżącego, nie pozbawia to organu możliwości badania, czy przy dokonanym uboju zostały zachowane pozostałe, określone wyżej wymogi weterynaryjne. Informacja o zamierzonym uboju stanowi bowiem tylko jeden z obowiązków, związanych z produkcją mięsa na użytek własny. Ustalenia w tym zakresie mogą być jednak poczynione tylko w ramach prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 tejże ustawy.