I OW 66/12
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-06-14
Skład orzekający: Barbara Adamiak, Irena Kamińska, Jolanta Rudnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spór o to, który organ posiada trwały zarząd nad nieruchomością, może stanowić podstawę do rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego w przedmiocie ustalenia właściwego organu do wydania oświadczenia o warunkach przyłączenia do dróg publicznych?Ratio decidendi
Spór kompetencyjny dotyczy rozbieżności w zakresie działania organów administracji publicznej w konkretnej sprawie administracyjnej, a nie sporu o prawo do trwałego zarządu nad nieruchomością. W związku z tym, wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, którego przedmiotem jest ustalenie, który organ posiada trwały zarząd, podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w Krakowie (ZIKiT) złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) w sprawie wydania oświadczenia o warunkach przyłączenia do dróg lądowych i możliwości podłączenia do dróg publicznych dla inwestycji planowanej na działce, przez którą przebiega ulica B. ZIKiT uważa się za właściwy do wydania oświadczenia, powołując się na zarząd drogą gminną, podczas gdy GDDKiA twierdzi, że właściwy jest Prezydent Miasta Krakowa (w imieniu którego działa GDDKiA w zakresie dróg krajowych), ze względu na trwały zarząd nad częścią działki objętą decyzją ZRID.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.), Sędzia NSA Irena Kamińska, Sędzia del. WSA Jolanta Rudnicka, Protokolant asystent sędziego Kamil Strzępek, po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w Krakowie o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Zarządem Infrastruktury Komunalnej i Transportu w Krakowie a Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad w Warszawie Oddział w Krakowie w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku [...] w sprawie wydania oświadczenia o warunkach przyłączenia do dróg lądowych i możliwości podłączenia do dróg publicznych postanawia: oddalić wniosek.
Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w Krakowie wniósł wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad w sprawie wydania oświadczenia o warunkach przyłączenia do dróg lądowych i możliwości podłączenia do dróg publicznych.
W uzasadnieniu wskazano, że K. S. złożył wniosek o wydanie oświadczenia o warunkach przyłączenia do dróg lądowych i możliwości podłączenia do dróg publicznych dla działki ewidencyjnej [...] obr. [...] N. H., na której ma zamiar realizować inwestycję pod nazwą: budowa budynku wolnostojącego, mieszkalno-usługowego wraz z wjazdem na dz. nr [...], [...] obr. [...] N. H. przy ulicy B.
Na podstawie uchwały nr XLVIII/594/08 Rady Miasta Krakowa z dnia 9 lipca 2008 r. w sprawie reorganizacji jednostki Budżetowej Krakowski Zarząd Komunalny w Krakowie, zmiany jej nazwy i nadania statutu oraz upoważnienia Dyrektora Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w Krakowie do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w Krakowie pełni funkcję zarządu drogi na terenie Gminy Miejskiej Kraków odnośnie dróg publicznych gminnych, powiatowych, wojewódzkich oraz krajowych. Ulica B. na podstawie uchwały Rady Miasta Krakowa w sprawie została zaliczona do kategorii drogi gminnej. Ulica B. przebiega przez działkę [...], która jest własnością Skarbu Państwa.
Przed Wojewodą Małopolskim prowadzone było postępowanie w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pod nazwą: "Budowa drogi ekspresowej S-7 na terenie miasta Krakowa (tzw. trasy Nowohuckiej) – odcinek od węzła »[...]« do węzła [...] wraz z budową węzłów, budową dróg dojazdowych do obsługi drogi S7 na odcinku od węzła »[...] « do węzła »[...] « oraz budowa wiaduktu nad drogą ekspresową w km 1+534 wraz z dojazdami" Nr Decyzji [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr sprawy [...] (dalej decyzja ZRID) w liniach rozgraniczających powołanej wyżej inwestycji leży m.in działka [...] obr. [...] N. H., przez którą przebiega droga gminna ulica B. Decyzja ta nie jest ostateczna i była podstawą do wpisania trwałego zarządu na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w Warszawie Oddział w Krakowie.
Wpisanie trwałego zarządu na działce [...] nastąpiło na mocy art. 20 ustawy z dnia 20 marca 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (dalej spec ustawy). Działkę nr [...] przekazano w trwały zarząd Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (dalej GDDKiA). Wykonywanie różnorakich obowiązków zarządcy drogi wymaga jednak podejmowania określonych obowiązków wobec nieruchomości stanowiących pasy drogowe dróg publicznych w tym uczestnictwo w sferze czynności prawnych związanych z budową, przebudową, utrzymaniem i ochroną drogi publicznej. W celu realizacji swoich zadań GDDKiA przysługuje do nieruchomości znajdujących się w pasie drogowym, trwały zarząd jako forma prawna władania nieruchomym mieniem publicznym przez publiczną jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. Zgodnie z art. 43 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami trwały zarząd uprawnia w szczególności do korzystania z nieruchomości w celu prowadzenia działalności należącej do zakresu GDDKiA. Do kompetencji GDDKiA jako centralnego organu administracji rządowej w sprawach dróg krajowych należy także pełnienie funkcji inwestora w przypadku budowy lub rozbudowy dróg krajowych. W związku z tym, że działka [...] obr. [...] objęta jest wyżej wspomnianą inwestycją i pozostaje w trwałym zarządzie GDDKiA to ona powinna złożyć stosowne oświadczenie o warunkach przyłączenia do dróg lądowych i możliwości podłączenia do drogi publicznej.
GDDKiA odmawia złożenia takiego oświadczenia argumentując, że po zakończeniu inwestycji przebudowana ulica B. po zakończeniu realizacji inwestycji zostanie ponownie przekazana ZIKiT w faktyczny zarząd.
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu wskazał, że ulica B. w Krakowie znajduje się w zarządzie Prezydenta Miasta Krakowa. Wynika to z art. 19 ust. 5 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.), zgodnie z którym w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych jest prezydent miasta. Fakt, że działka o nr ew. [...] obręb [...] N. H., przez którą przebiega droga gminna (ulica B.) objęta jest liniami rozgraniczającymi decyzji Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pod nazwą "Budowa drogi ekspresowej S-7 na terenie miasta Krakowa (tzw. trasy Nowohuckiej) – odcinek od węzła [...] od węzła [...] wraz z budową węzłów, budową dróg dojazdowych do obsługi drogi S-7 na odcinku od węzła [...] do węzła [...] oraz budowa wiaduktu nad drogą ekspresową w km 1 + 534 wraz z dojazdami" ma ten skutek, że Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad w chwili uprawomocnienia się ww. decyzji otrzyma nieruchomości, których decyzja dotyczy, w trwały zarząd. Mając na uwadze, że przedmiotowa decyzja nie jest prawomocna, należy stwierdzić, że działka nr [...] będąca 47-metrowym fragmentem ulicy B. znajduje się w zarządzie (faktycznym i prawnym) Prezydenta Miasta Krakowa i to w kompetencji tego organu leży ustalenie lokalizacji zjazdu. Działka ta została wydzielona z ciągu ulicy B. dla potrzeb ww. inwestycji i po jej zakończeniu zostanie ponownie przekazana do ZIKiT w Krakowie. Budowa drogi ekspresowej S-7 nie ma zapewnionego finansowania i nie wiadomo kiedy rozpocznie się jej realizacja. W chwili obecnej do czasu rozpoczęcia inwestycji Generalna Dyrekcja nie wykonuje żadnych zadań, które należą do zarządcy drogi a wymienione są w art. 20 ustawy o drogach publicznych np. zimowe i letnie utrzymanie nawierzchni całej ulicy B., bez wyłączenia 47-metrowego odcinka stanowiącego działkę nr [...] prowadzi ZIKiT. GDDKiA nie prowadzi kontroli dotyczącej ochrony pasa drogowego, nie nalicza opłat i kar związanych z zajęciem pasa drogowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sporem o właściwości, jak i sporem kompetencyjnym jest sytuacja prawna, w której co do zakresu działania organów administracji publicznej zachodzi rozbieżność poglądów, która powinna być usunięta na skutek podjęcia środków prawnych. Spór kompetencyjny ma miejsce wtedy, gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej zachodzi w odniesieniu do rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy, czyli gdy mamy do czynienia z tożsamą sprawą, która zajmują się co najmniej dwa organy. A zatem wtedy, gdy w postępowaniu przed organami chodzi o rozstrzygnięcie sprawy, dotyczącej tego samego podmiotu i przedmiotu, przy zastosowaniu tej samej podstawy prawnej. Spór kompetencyjny może powstać tylko w ramach konkretnej sprawy administracyjnej, która jest już przedmiotem prowadzonego postępowania albo co do której odmówiono nadania biegu postępowania.
Spór kompetencyjny może mieć podstawy tylko w razie powstania wątpliwości co do właściwości organów administracji publicznej rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Spory kompetencyjne mogą dotyczyć wyłącznie wykonywania administracji publicznej w formach władczych. Spory kompetencyjne nie mogą dotyczyć czynności cywilnoprawnych podejmowanych przez organy administracji publicznej.
Przedmiotem wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego jest ustalenie właściwego organu do złożenia oświadczenia o warunkach przyłączenia do dróg lądowych i możliwości podłączenia do dróg publiczny, składanego na podstawie art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.). Według art. 34 ust. 3 lit. b ustawy – Prawo budowlane, projekt budowlany powinien zawierać, stosownie do potrzeb, oświadczenie właściwego zarządcy dróg o możliwości połączenia działki z drogą publiczną zgodnie z przepisami o drogach publicznych.
W stanie faktycznym nie występuje spór kompetencyjny. Przedmiotem sporu nie może być bowiem ustalenie, któremu z podmiotów służy prawo trwałego zarządu wobec przedmiotowej nieruchomości.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 15 §2 w związku z art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło