II OZ 908/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 24 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt IV SO/Wa 16/12 o wymierzeniu Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska grzywny w sprawie z wniosku J.B. o wymierzenie Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska grzywny za nieprzekazanie skargi z dnia 9 marca 2012 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2012 r. sygn. akt IV SO/Wa 16/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - po rozpoznaniu wniosku J.B. - na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wymierzył Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska grzywnę w kwocie 500 zł za nieprzekazanie skargi J.B. z dnia 9 marca 2012 r. na decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że J.B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie grzywny Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska za nieprzekazanie Sądowi jego skargi z dnia 9 marca 2012 r. na decyzję tego organu z dnia 9 lutego 2012 r. Sąd Wojewódzki uwzględniając wniosek o wymierzenie organowi grzywny wskazał, iż zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). W razie niezastosowania się do obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może - na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. - orzec o wymierzeniu organowi grzywny do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a). Oznacza to, że przewidziany w art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązek przekazania sądowi skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę ma charakter bezwzględny. W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek przekazania powyższych dokumentów sądowi, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z przyznanego mu na mocy art. 55 § 1 powołanej ustawy uprawnienia, móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu. Nadto wskazano, że z akt sprawy o sygn. IV SA/Wa 974/12, w której zarejestrowano skargę J.B. i grupy mieszkańców terenu bezpośrednio przyległego do inwestycji objętej decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2012 r. wynika, że przedmiotowa skarga wpłynęła do organu w dniu 13 marca 2012 r. Sąd podkreślił, że obowiązkiem organu było, stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a., przekazanie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia, czyli do dnia 12 kwietnia 2012 r. Mając jednak na uwadze, iż skarżący uzupełnił swoją skargę o nowe zarzuty przedstawione w piśmie z dnia 18 marca 2012 r., które do organu wpłynęło w dniu 21 marca 2012 r. należy uznać, iż ustawowy termin do przekazania przedmiotowej skargi wraz z jej uzupełnieniem oraz odpowiedzią na skargę i aktami sprawy upłynął w dniu 20 kwietnia 2012 r. Tymczasem organ wykonał ciążący na nim obowiązek dopiero w dniu 23 maja 2012 r. (data nadania akt sprawy w urzędzie pocztowym), czyli ponad miesiąc po upływie ustawowego terminu. W ocenie Sądu powyższe stanowiło wystarczającą podstawę do zastosowania środka, o którym mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. Jednocześnie Sąd stwierdził, uwzględniając okoliczności przedstawione przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, iż organ zobowiązany był najpóźniej po upływie terminu do zaskarżenia przedmiotowej decyzji, czyli w dniu 16 kwietnia 2012 r. przekazać wszystkie skargi, które wpłynęły do organu wraz z aktami administracyjnymi dotyczącymi sprawy. Pomimo tego, iż ostateczny termin do wniesienia skarg na przedmiotową decyzję, wynikający z art. 49 k.p.a., upłynął w dniu 16 kwietnia 2012 r., organ przekazał wniesione skargi dopiero w dniu 23 maja 2012 r. (najpóźniejsza skarga E.O., zarejestrowana pod sygn. akt IVSA/Wa 973/12, wpłynęła do organu w dniu 20 marca 2012 r.). W tej sytuacji, w ocenie Sądu, realizacja ciążącego na organie obowiązku nastąpiła z uchybieniem terminu, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył J.B. zarzucając mu naruszenie art. 55 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. poprzez całkowicie nieadekwatną do naruszenia obowiązku organu wysokość wymierzonej grzywny, co wypacza sens tej instytucji oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu postanowienia jakimi przesłankami kierował się WSA w Warszawie wymierzając grzywnę organowi w tak niskiej kwocie. Z uwagi na powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zakwestionowanego postanowienia Sądu Wojewódzkiego w zaskarżonym zakresie i wymierzenie organowi grzywny w wysokości 10.000 zł. oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż zgadza się z zapadłym rozstrzygnięciem wymierzenia organowi grzywny, jednakże jej wysokość nie jest adekwatna do niewykonania ciążącego na organie obowiązku. W ocenie skarżącego wymierzona organowi grzywna w kwocie 500 zł nie spełnia swoich wymagań w zakresie ukarania organu oraz zmotywowania go do przestrzegania przepisów prawa. Nadto jakakolwiek zwłoka stanowi przejaw rażącego naruszenia jego praw obywatelskich i może doprowadzić do nieodwracalnych skutków prawnych (zlikwidowania dojazdów do jego nieruchomości i braku prawnej możliwości ich przywrócenia). Nadto, jego zdaniem, wysokość wymierzonej grzywny nie spowoduje również, że organ w przyszłości będzie respektował obowiązujący porządek prawny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosowanie do treści art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., tj. obowiązku organu do przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., tj., do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wysokość grzywny sąd miarkuje w zależności od stopnia winy organu. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że organ zrealizował obowiązek wynikający z art. 54 § 2 p.p.s.a., tj. przekazał skargę skarżącego, ale po upływie ustawowego terminu. Opóźnienie wyniosło ponad miesiąc. Jak wynika z lektury uzasadnienia zakwestionowanego postanowienia Sąd Wojewódzki wymierzając organowi grzywnę wziął pod uwagę okres opóźnienia organu w przekazaniu skargi skarżącego oraz przyczyny, dla których opóźnienie to, zdaniem organu, nastąpiło. W tej sytuacji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd Wojewódzki prawidłowo wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 zł, albowiem przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. pozwala na wymierzenie grzywny w tej wysokości. Tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia, że Sąd I instancji uchybił przepisom art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. Podkreślić bowiem należy, że Sąd władny jest wymierzyć grzywnę w granicach zakreślonych dyspozycją tego ostatniego przepisu, a kwota 500 zł mieści się w granicach przez niego wyznaczonych. Przy czym jej wysokość należy uznać za odpowiednią, biorąc pod uwagę zarówno przyczynę uchybienia terminowi do przekazania skargi skarżącego – oczekiwanie przez organ na ewentualny wpływ wszystkich skarg na decyzję z dnia 9 lutego 2012r. jak i okres opóźnienia (ponad miesiąc). Nadto, w tym miejscu wyjaśnić należy, że wydając rozstrzygnięcie w przedmiotowej kwestii sąd wymierza grzywnę wedle swego uznania, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., w terminie, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi do jej przekazania i to, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. W niniejszej sprawie Sąd Wojewódzki podejmując rozstrzygnięcie o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości 500 zł wziął pod uwagę, co wbrew twierdzeniom skarżącego wynika z lektury uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, zarówno czas jaki upłynął od wniesienia skargi do jej przekazania sądowi, jak i wyjaśnienia organu co do przyczyn opóźnienia oraz okoliczności sprawy. W związku z tym nie można również skutecznie zarzucić Sądowi I instancji naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu postanowienia jakimi przesłankami kierowano się przy wymierzeniu organowi grzywny w wysokości 500 zł. Odnosząc się zaś do dalszych argumentów zażalenia stwierdzić należy, że twierdzenia skarżącego, iż wymierzona grzywna z uwagi na swoją wysokość nie odniosła skutku, gdyż nie spowodowała, że organ będzie w przyszłości przestrzegał obowiązujących norm, nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. Organ zareagował na wezwanie Sądu do złożenia odpowiedzi na wniosek o wymierzeniu grzywny i przekazał skargę skarżącego, zatem w tej konkretnej sprawie nie można przypisać organowi złej woli i w konsekwencji twierdzić, że wymierzona grzywna nie spełni swojego dyscyplinująco-prewencyjnego celu. Mając na uwadze powyższe argumenty, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.