II OSK 2601/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-03-26
Skład orzekający: Jacek Chlebny, Małgorzata Masternak-Kubiak, Jolanta Rudnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalny jest wpis do polskiej księgi urodzeń zagranicznego aktu urodzenia zawierającego wzmiankę o zmianie imienia dziecka, która nastąpiła po jego urodzeniu?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że dopuszczalny jest wpis do polskiej księgi urodzeń zagranicznego aktu urodzenia wraz z uczynioną w nim wzmianką o zmianie imienia dziecka. Transkrypcja zagranicznego aktu stanu cywilnego ma charakter formalnoprawny i polega na wiernym przeniesieniu treści dokumentu, bez możliwości dokonywania zmian. Zagraniczne akty stanu cywilnego, w tym wzmianki dodatkowe, mają moc dowodową na równi z polskimi dokumentami.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wpisanie do polskiej księgi urodzeń zagranicznego aktu urodzenia dziecka, który zawierał wzmiankę o zmianie imienia dziecka. Matka dziecka sprzeciwiła się transkrypcji, twierdząc, że zmiana imienia nastąpiła bez jej zgody. Organy administracji obu instancji uznały, że wpis jest dopuszczalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że wpis wzmianki o zmianie imienia jest niezgodny z przepisami Prawa o aktach stanu cywilnego. Wojewoda wniósł skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach i oddalił skargę A. K. Zasądził od A. K. na rzecz Wojewody [...] kwotę 280 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 marca 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia NSA Jolanta Rudnicka /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 375/12 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wpisu do polskiej księgi urodzeń 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od A.K. na rzecz Wojewody [...] kwotę 280 (słownie: dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 375/12 po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 24 kwietnia 2012r., nr [...] w przedmiocie wpisu do polskiej księgi urodzeń, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.
Sąd orzekał w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
W dniu 16 grudnia 2011 r. P. B., działając za pośrednictwem swojej matki M. C., złożył w Urzędzie Stanu Cywilnego w K. wniosek o umiejscowienie zagranicznego aktu córki urodzonej w dniu 7 sierpnia 2010 r. w H. (Wielka Brytania). W załączeniu przedstawiono oryginalny odpis zagranicznego aktu urodzenia wraz z tłumaczeniem dokonanym przez tłumacza przysięgłego nr [...], z którego wynika że nadane dziecku przez ojca przy rejestracji w Urzędzie Stanu Cywilnego w okręgu rejestracyjnym Cambridgeshire (Wielka Brytania) w dniu 10 sierpnia 2011 r. imię "K." zostało zmienione na podstawie jego oświadczenia z dnia 28 marca 2011r. na imię "N.".
Zawiadomiona o wszczętym postępowaniu matka dziecka – A. K., sprzeciwiła się transkrypcji aktu urodzenia córki z imieniem "N." twierdząc, że mąż dokonał zmiany imienia dziecka bez jej wiedzy i zgody. Jednocześnie strona wniosła o dokonanie transkrypcji przedłożonego przez siebie odpisu zagranicznego aktu urodzenia córki wydanego zaraz po jej urodzeniu, to jest w dniu 10 sierpnia 2010r., w którym jako imię dziecka figurowało wyłącznie "K.".
Organ I instancji, orzekając o wpisaniu do polskiej księgi urodzeń 2012r. przedłożonego przez ojca dziecka aktu urodzenia nr [...], stwierdził, że jakkolwiek dokumenty przedłożone przez strony mają charakter odpisów akt stanu cywilnego, wydanych przez właściwy organ – Urząd Stanu Cywilnego w okręgu rejestracyjnym Cambridgeshire (Wielka Brytania), to jedynie dokument P. B. jest odpisem aktualnym i spełnia wszystkie wymogi konieczne do zarejestrowania w polskich księgach stanu cywilnego. W podstawie prawnej powołano art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1986r. - Prawo o aktach stanu cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2011r. nr 212, poz.1264) oraz art. 104 k.p.a.
A.K., składając odwołanie od powyższej decyzji, podniosła, że "decyzja USC pkt IV wzmianki dodatkowe została uchylona w Sądzie Hrabstwa Cambridge sygn. sprawy [...] w pkt 3".
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji, że art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego stanowi podstawę do wpisania do polskiej księgi urodzeń przedłożonego przez ojca dziecka aktu urodzenia nr [...].
Odnosząc się do prawnego charakteru transkrypcji – jako czynności urzędowej z zakresu rejestracji stanu cywilnego – organ powołał się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 sierpnia 2003r., sygn. akt: V CK 6/02, w którym opowiedziano się za sprowadzeniem transkrypcji jedynie do sytuacji, w której następuje sporządzenie aktu krajowego reprodukującego wpis aktu zagranicznego. W tym zakresie Wojewoda [...] podkreślił, że Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego jedynie wpisuje akt podlegający transkrypcji, a więc przytacza jego treść i nie może podać innej treści aktu niż treść wynikająca wprost z dokumentu zagranicznego. Niedopuszczalne jest zatem w ramach tego postępowania ingerowanie w treść zagranicznego aktu stanu cywilnego (por. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2009r., sygn. akt: II OSK 524/08). W rezultacie zaskarżona decyzja – orzekająca o umiejscowieniu zagranicznego aktu zawierającego aktualne dane dziecka – odpowiada tym wymogom. Natomiast wbrew twierdzeniom A.K. organ I instancji nie mógł rozstrzygać o brzmieniu imienia dziecka, skoro przedstawiony przez jego matkę odpis zagranicznego aktu urodzenia stracił aktualność.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda [...] wskazał, że w postanowieniu Sądu Hrabstwa Cambridge z dnia 20 maja 2011r. w przedmiocie miejsca zamieszkania i kontaktów zawarto stwierdzenie, że "podczas obowiązywania postanowienia w przedmiocie miejsca zamieszkania nikt nie może spowodować nadania dzieciom nowego nazwiska ani wywieźć dzieci z terytorium Zjednoczonego Królestwa (...) bez pozwolenia Sądu". Orzeczenie to, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie odnosi się zatem do imienia dziecka. Ponadto ww. postanowienie zostało wydane w dniu 20 maja 2011r., a więc już po dokonanej przez ojca zmianie imienia dziecka i nie mogło mieć żadnego wpływu na transkrypcję zagranicznego aktu. Odnosząc się do pozycji 3 tego orzeczenia organ wskazał, że dniu 4 kwietnia 2012r. P. B. telefonicznie (z uwagi na wykonywaną pracę w Wielkiej Brytanii) poinformował, że uchylony punkt 3 postanowienia nie miał żadnego związku ze zmianą imienia dziecka. Twierdzenia te Wojewoda [...] uznał za udowodnione.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła A. K..
Pismem z dnia 29 czerwca 2012r. skarżąca, reprezentowana przez ustanowionego z urzędu adwokata, uzupełniając złożoną skargę, zarzuciła wydanym w niniejszej sprawie rozstrzygnięciom naruszenie art. 7 i 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., które polegało na braku przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego i niezebraniu przez organy materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji, a także na błędnej – bo dowolnej – ocenie materiału dowodowego. W tym zakresie organom obu instancji zarzucono stronniczą ocenę materiału dowodowego poprzez oparcie się – w zakresie wyjaśnienia wątpliwości co do zapisu pozycji 3 postanowienia Sądu Hrabstwa Cambridge z dnia [...] maja 2011r. o uchyleniu pkt 3 postanowienia z dnia [...] marca 2011r. – wyłącznie na oświadczeniu P. B..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż wymienione w jej treści.
Zdaniem Sądu orzekające w niniejszej sprawie organy administracji publicznej dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1986r. - Prawo o aktach stanu cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2011r. nr 212, poz.1264), zwanej dalej a.s.c., które miało wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie, odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd wskazał, że postępowanie prowadzone w trybie art. 73 ust. 1 a.s.c. nie ma na celu zbadania zgodności transkrybowanego aktu ze stanem faktycznym wynikającym z innych aktów stanu cywilnego oraz zgodności z prawdą zdarzeń stwierdzonych w tych aktach. Jak wynika bowiem z art. 4 a.s.c. "akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych: ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym". Przy okazji transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego nie można zatem rozstrzygać o ważności przedłożonego aktu lub jego nieważności, jako że dokument taki stanowi dowód zdarzenia prawnego na równi z krajowym aktem stanu cywilnego i wywiera takie same skutki. W tym zakresie organ odwoławczy słusznie przytoczył stanowisko Sądu Najwyższego przedstawione w postanowieniu z dnia 8 sierpnia 2003r., sygn. akt: V CK 6/02. Przy takim charakterze prawnym transkrypcji opartej o przepis art. 73 ust. 1 a.s.c. oraz uwzględnieniu treści art. 4 a.s.c. i art. 1138 k.p.c. przyjąć należy, że postępowanie prowadzone w tym trybie nie jest postępowaniem do którego miałyby w pełni zastosowanie wszystkie zasady postępowania administracyjnego regulowane k.p.a. Zakres bowiem podejmowanych czynności przez organ jest determinowany szczególnym charakterem tej instytucji. Zadaniem organu w tym postępowaniu jest ustalenie czy przedłożony dokument ma charakter aktu stanu cywilnego i wydanie stosownej decyzji (o wpisaniu lub o odmowie jego wpisania do polskich ksiąg stanu cywilnego) w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy.
Dokonując kontroli legalności wydanych w niniejszej sprawie decyzji – w odniesieniu do zakresu wpisanych na podstawie zagranicznego akt stanu cywilnego danych, Sąd stwierdził, że art. 73 ust. 1 a.s.c. – stanowiąc o możliwości wpisania aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą – nie daje podstaw do transkrypcji innych danych niż określone w cyt. powyżej art. 40 ust. 2 a.s.c. Transkrypcja zagranicznego aktu stanu cywilnego polega bowiem na przeniesieniu niezbędnej i zakreślonej przepisami, w tym art. 40 ust. 2 a.s.c. treści zagranicznego aktu. Jest to szczególnie istotne w niniejszej sprawie – w której kwestią budzącą zasadniczy sprzeciw strony skarżącej jest właśnie wpisanie wzmianki o zmianie imienia jej córki.
W ocenie Sądu organ administracji publicznej prowadząc postępowanie w oparciu o art. 73 ust. 1 a.s.c. nie może pomijać przy wydawaniu decyzji treści art. 40 ust. 2 a.s.c., co na gruncie sprawy niniejszej oznacza, że nie było podstaw do wpisu do polskiej księgi urodzeń wzmianki o zmianie imienia dziecka skarżącej. Dane takie nie są bowiem objęte art. 40 ust. 2 a.s.c. Przyjęcie przeciwnego stanowiska doprowadziłoby do sytuacji niepewności co do imienia dziecka, zwłaszcza gdy się zważy na treść danych objętych poz. I i IV decyzji organu I instancji.
Sąd podkreślił ponadto, że art. 73 ust. 4 a.s.c., wyraźnie wskazuje jedynie na możliwość wpisania wzmianki dodatkowej i co istotne – w trakcie sporządzania aktu stanu cywilnego – a nie wydawania decyzji o wpisaniu aktu zagranicznego, przy czym wpis wzmianki lub zamieszczenie przypisku jest możliwe na podstawie innego dokumentu niż transkrybowany akt zagraniczny pochodzący od organu państwa obcego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wojewoda [...], podnosząc zarzuty naruszania prawa materialnego, tj.:
1. art. 73 ust. 1 a.s.c. - poprzez błędną wykładnię;
2. art. 40 ust. 2 a.s.c. - poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;
3. art. 73 ust. 4 a.s.c. - poprzez błędną wykładnię;
4. niezastosowanie przez WSA w Kielcach przepisów art. 1138 Kodeksu postępowania cywilnego i art. 4 a.s.c. przy ocenie legalności decyzji wydanych
w niniejszej sprawie;
Wskazując na powyższe Wojewoda wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do WSA w Kielcach oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że transkrypcja zagranicznego aktu stanu cywilnego ogranicza się wyłącznie do wiernego przeniesienia treści zawartej w odpisie zagranicznego aktu urodzenia (obejmującej wszystkie dane zawarte w tym akcie) do polskiej księgi urodzeń, jak wynika bowiem ze stanowiska WSA, przy okazji transkrypcji nie można rozstrzygać o ważności przedłożonego zagranicznego aktu, czyli o ważności jakichkolwiek danych zawartych w tym akcie, w tym również wzmianek dodatkowych. Zasadnie zatem organ I instancji wydał decyzję o wpisaniu do polskiej księgi urodzeń zagranicznego aktu urodzenia obejmującego wszystkie dane w nim zawarte, w tym również wynikające ze wzmianki dodatkowej dotyczącej zmiany imienia dziecka nadanego mu tuż po jego urodzeniu.
Skarżący kasacyjnie wskazał, że art.40 ust. 2 a.s.c. wymienia dane, które wpisuje się do aktu urodzenia w momencie jego sporządzania, tuż po urodzeniu dziecka. Imię dziecka należy do danych, które się wpisuje do aktu urodzenia, oczywiste jest natomiast, iż ustawodawca nie wymienia wśród danych wpisywanych do aktu urodzenia wzmianek dodatkowych, gdyż wzmianki te stanowią formę wpisywania do aktu stanu cywilnego zmian w zakresie danych objętych tym aktem, które nastąpiły po jego sporządzeniu. Instytucja wzmianki dodatkowej uregulowana w art. 21 a.s.c. służy zapewnieniu zgodności aktu stanu cywilnego ze stanem rzeczywistym, gdy na skutek zdarzeń zaszłych po sporządzeniu aktu, a mających wpływ na jego treść, wymaga on odpowiedniego uzupełnienia. W świetle powyższego całkowicie bezpodstawne jest stanowisko WSA uznające, iż wpisanie do polskiej księgi urodzeń wzmianki dodatkowej uwzględniającej zmianę imienia dziecka, zawartej w treści zagranicznego aktu urodzenia jest sprzeczne z art. 40 ust. 2 a.s.c.
Zdaniem Wojewody dokonana przez Sąd pierwszej instancji wykładnia art. 73 ust. 4 a.s.c., nie tylko nie wynika z literalnego brzmienia przepisu, ale również jest niezrozumiała. Przyjęta i niekwestionowana przez sądy administracyjne praktyka rozstrzygania wniosków o dokonanie transkrypcji zagranicznego aktu w trybie decyzji administracyjnej oznacza, iż właściwy organ wydaje decyzję o wpisaniu tego aktu do polskich akt stanu cywilnego. W decyzji tej wpisuje się akt podlegający transkrypcji, a więc przytacza się jego treść. Przyjęta zatem wykładnia powołanego przepisu prowadzi do nieuzasadnionego różnicowania treści decyzji o wpisaniu aktu zagranicznego i treści polskiego aktu stanu cywilnego.
Zdaniem skarżącego istotne znaczenie dla oceny legalności decyzji wydanych w niniejszej sprawie ma kwestia mocy prawnej zagranicznych aktów stanu cywilnego na terenie Polski, która nie była rozważana przez Sąd. Mając na uwadze treść art. 1138 k.p.c. oraz art. 4 a.s.c, należy stwierdzić, iż zagraniczny akt urodzenia stanowi wyłączny dowód nie tylko daty i miejsca zdarzenia prawnego jakim jest urodzenie, ale również innych danych zawartych w tym akcie, a w szczególności imienia nadanego dziecku tuż po urodzeniu oraz zmiany tego imienia dokonanego w terminie późniejszym, wpisane w formie wzmianki dodatkowej. Wzmianki dodatkowe z chwilą wpisania do aktu stanu cywilnego stają się integralną częścią tego aktu, a zatem posiadają taką samą moc dowodową jak dane zawarte w jego zasadniczej części. Nieuwzględnienie wyżej wskazanych przepisów przez WSA miało istotny wpływ na niewłaściwą ocenę zgodności z prawem decyzji wydanych w niniejszej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest uzasadniona.
Prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte wnioskiem P.B. o wpisanie do polskiej księgi urodzeń zagranicznego aktu urodzenia dziecka wraz z uczynioną w tym akcie wzmianką o zmianie imienia dziecka. Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy dopuszczalne jest w świetle polskiego prawa wpisanie do polskiej księgi urodzeń zagranicznego aktu urodzenia wraz z uczynioną w tym akcie wzmianką o zmianie imienia dziecka. Sąd pierwszej instancji uznał, że uwzględnienie takiego wniosku, byłoby niezgodne z art. 40 ust.2 i art.73 ustawy z dnia 29 września 1986 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego ( tekst jedn. Dz.U. 2011r., Nr 212, poz. 1264 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego stanowiska.
Zgodnie z art.73 ust.1 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego akt stanu cywilnego sporządzony za granicą może być wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu. Wpisanie takie nazywane jest w doktrynie i orzecznictwie transkrypcją ( z łac. transcripto). Do polskich ksiąg stanu cywilnego można transkrybować akty stanu cywilnego bez względu na datę ich sporządzenia i na datę zdarzenia, a także bez względu na to, czy osoba, której akt ten dotyczy jest obywatelem polskim, czy w Polsce ma miejsce stałego zamieszkania. W tym względzie wskazany wyżej art.73 ust.1 nie wprowadza żadnych ograniczeń. W kwestii dotyczącej charakteru prawnego transkrypcji w doktrynie początkowo panowała rozbieżność poglądów. Jedni przedstawiciele doktryny uważali, że wpisanie zagranicznego aktu stanu cywilnego ma charakter rejestracyjny, drudzy prezentowali stanowisko, że transkrypcja nie ma charakteru rejestracyjnego, lecz jest jedynie przetransportowaniem pod względem językowym i formalnym obcego aktu stanu cywilnego na obowiązujący w Polsce język urzędowy i w formie obowiązującej dla rejestracji urodzeń, małżeństw i zgonów. W chwili obecnej w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że wpisanie zagranicznego aktu stanu cywilnego do polskiej księgi stanu cywilnego nie ma charakteru rejestracyjnego. W tej kwestii kilkakrotnie wypowiadał się Sąd Najwyższy, wskazując, że transkrypcja sprowadza się jedynie do "przetransportowania pod względem językowym i formalnym obcego aktu stanu cywilnego na obowiązujący w Polsce język urzędowy i w formie obowiązującej dla rejestracji urodzeń, małżeństw i zgonów" ( postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 sierpnia 2003 r., sygn. V CK 6/2002, publ. OSNC 2004, z. 7-8, poz.131;z dnia 15 kwietnia 2011 r., sygn. III CZP 12/2011, niepubl.; z dnia 3 czerwca 2011 r., III CSK 259/2010, niepubl. oraz w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 20 listopada 2012 r., sygn.III CZP 58/2012, publ. Biuletyn SN 2012/11). Nie budzi zatem żadnych wątpliwości, że transkrypcja nie ma charakteru rejestracyjnego. Konsekwencją tak rozumianego pojęcia transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego jest niedopuszczalność wprowadzania zmian w jego treści w toku wpisywania do polskiej księgi urodzeń, małżeństw i zgonów. Czynność polegająca na wpisaniu zagranicznego odpisu aktu stanu cywilnego ma charakter formalnoprawny, nie wymaga przeprowadzania postępowania dowodowego i polega na przeniesieniu treści zawartej w odpisie zagranicznego aktu stanu cywilnego do polskiej księgi stanu cywilnego. Organ dokonując wpisu zagranicznego aktu stanu cywilnego nie może podać innej treści aktu, niż treść wynikająca z tego dokumentu.
W rozpoznawanej sprawie zagraniczny akt urodzenia dziecka zawierał już wzmiankę o zmianie imienia dziecka, której zgodnie z przedstawionym powyżej stanowiskiem kierownik urzędu stanu cywilnego nie mógł pominąć. Argumentacja Sądu pierwszej instancji wedle której wpisaniu wzmianki dodatkowej stoi na przeszkodzie treść art.40 ust.2 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego jest nietrafna. Przepis ten określa, jakie dane wpisuje się do aktu urodzenia, podczas gdy w zagranicznym akcie stanu cywilnego była już uczyniona wzmianka o zmianie imienia dziecka, której organ nie mógł pominąć. Ponadto do aktu urodzenia wpisuje się nazwisko, imię i płeć dziecka ( art.40 ust.1 pkt 2 wymienionej ustawy). Wskazane przez Sąd pierwszej instancji normy prawne zawarte w art.73 ust.2-4 nie odnoszą się do rozpoznawanej sprawy, której przedmiotem było rozstrzygnięcie co do wniosku o wpisanie zagranicznego aktu urodzenia dziecka wraz z uczynioną już w tym akcie urodzenia wzmianką dotyczącą zmiany imienia dziecka. Podstawę prawną rozstrzygnięcia, jak prawidłowo przyjęły organy orzekające w sprawie, stanowił art.73 ust.1 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego.
Za takim stanowiskiem przemawia również i to, że zagraniczne dokumenty urzędowe mają moc dowodową na równi z polskimi dokumentami urzędowymi ( art.1138 k.p.c.), zaś akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych, ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym ( art.4 Prawa o aktach stanu cywilnego).
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. III CZP 58/2012, publ. OSNC 2013/5, stwierdził nawet, że akt stanu cywilnego sporządzony za granicą stanowi wyłączny dowód zdarzeń w nim stwierdzonych także wtedy, gdy nie został wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego. W uzasadnieniu wskazanej uchwały Sąd Najwyższy stwierdził, że: "Transkrypcja, jako instytucja prawa publicznego, jest dokonywana w postępowaniu administracyjnym toczącym się na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego i polega na wiernym przepisaniu treści zagranicznego dokumentu, bez możliwości dokonywania jakichkolwiek zmian lub poprawek. Przyjmuje się przy tym, że akt przedstawiony do transkrypcji w zasadzie podlega jedynie kontroli w zakresie spełnienia warunków formalnych. Chodzi w szczególności o ustalenie, czy dokument przedstawiony do transkrypcji jest odpisem aktu stanu cywilnego, czy jest to dokument oryginalny i czy został sporządzony w państwie, w którym dokonano pierwotnej rejestracji, nie mogą być bowiem transkrybowane akty, które powstały na skutek transkrypcji. W toku transkrypcji zasadniczo nie dokonuje się merytorycznej kontroli aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą z punktu widzenia prawdziwości stwierdzonego w nim zdarzenia, zgodności tego zdarzenia z prawem oraz motywacji podmiotu przedstawiającego akt do transkrypcji. Tylko wyjątkowo może dojść do odmowy transkrypcji z powołaniem się na jej sprzeczność z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. "
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zagraniczny akt urodzenia stanowi wyłączny dowód nie tylko daty i miejsca urodzenia dziecka, ale również innych danych zawartych w tym akcie, a szczególności imienia nadanego dziecku tuż po urodzeniu oraz zmiany tego imienia dokonanej w terminie późniejszym, wpisanej w formie wzmianki dodatkowej. Jak trafnie podkreślono w skardze kasacyjnej wzmianki dodatkowe z chwilą wpisania do aktu stanu cywilnego stają się integralną częścią tego aktu, a zatem posiadają taką samą moc dowodową, jak dane zawarte w jego zasadniczej części.
Sąd pierwszej instancji naruszył wskazane w skardze kasacyjnej przepisy prawa materialnego przez błędną ich wykładnię, jak też niewłaściwe zastosowanie.
Z uwagi na zasadność podniesionych zarzutów, opartych na podstawie określonej w art.174 pkt 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, korzystając z dyspozycji art.188 p.p.s.a., rozpoznał skargę A. K. i uznał ją za nieuzasadnioną z wyżej opisanych względów.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.188 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art.203 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło