I GZ 169/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "K." P. i P. K. Spółki Jawnej w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 18 czerwca 2012 r., sygn. akt III SA/Gd 352/12 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "K." P. i P. K. Spółki Jawnej w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie cła antydumpingowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Zawartym w skardze wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji K. – P. i P. K. Spółka jawna w R. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Kwota długu celnego, określona zaskarżoną decyzją, jest tej wielkości, że jej zapłata może zachwiać płynnością finansową spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z dnia 18 czerwca 2012 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Powołując art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) Sąd wywiódł, że to podmiot występujący z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji obowiązany jest wykazać, że w konkretnej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a obowiązek ten polega na uprawdopodobnieniu zaistnienia takich sytuacji. W ocenie Sądu skarżąca nie podała jakichkolwiek danych, które Sąd mógłby ocenić w odniesieniu do przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. W zażaleniu na powyższe postanowienie zarzucono: 1) naruszenie art. 244 ust. 2 w zw. z art. 243 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z dnia 19 października 1992 r. ze zm.; dalej: WKC) poprzez nieuwzględnienie faktu, iż w obrocie prawnym nadal funkcjonuje postanowienie Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], na mocy którego to postanowienia wstrzymana została wykonalność decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w G., a więc decyzji, która określa wysokość niezaksięgowanego cła antydumpingowego ostatecznego podlegającego retrospektywnemu księgowaniu w wysokości 169.774 zł; 2) naruszenie art. 244 ust. 2 i 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez brak uwzględnienia specyfiki regulacji WKC w zakresie wykonalności decyzji dotyczących długu celnego oraz wstrzymania wykonalności decyzji, które w sposób istotny i mający znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy odbiegają od regulacji Ordynacji podatkowej. W szczególności w sprawach celnych wykonalna jest decyzja organu celnego I instancji, podczas gdy w sprawach podatkowych dopiero decyzja organu podatkowego II instancji, w sprawach celnych – jeżeli zajdą przesłanki wskazane w art. 244 WKC, organ celny ma obowiązek wstrzymać wykonalność decyzji, zaś w sprawach podatkowych organ podatkowy może to zrobić; 3) naruszenie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) poprzez nieuwzględnienie faktu, iż w postępowaniu w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV Ordynacji podatkowej z uwzględnieniem zmian wynikających z prawa celnego, a więc zmian wynikających z Wspólnotowego Kodeksu Celnego oraz przepisów wydanych w celu stosowania go w Państwach Członkowskich Wspólnoty, czego bezpośrednią konsekwencją jest pominięcie faktu, iż zgodnie z art. 243 § 2 WKC postępowanie sądowe jest częścią postępowania w sprawach celnych, co powoduje iż postanowienie o wstrzymaniu wykonalności decyzji wydane w toku postępowania przed organami celnymi zachowuje moc wiążącą (o ile nie zostanie uchylone lub zmienione), aż do zakończenia postępowania, co ma miejsce z chwilą zakończenia postępowania sądowego. W uzasadnieniu zażalenia strona skarżąca wskazała, że postanowieniem z 15 czerwca 2011 r. Dyrektor Izby Celnej w G. na podstawie art. 244 WKC wstrzymał wykonanie decyzji organu I instancji – uznając za zasadne argumenty dotyczące wpływu jaki może wywrzeć na sytuację spółki zapłata tak dużej kwoty długu celnego (169.774 zł). Spółka twierdziła też, że jej sytuacja finansowa nie uległa zmianie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na etapie postępowania sądowoadministracyjnego podstawę prawną wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków /.../. Nie ulega wątpliwości, że sąd, orzekając na podstawie art. 61 § 3 jest związany zamkniętym katalogiem określonych tym przepisem przesłanek pozytywnych. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje zaś, że – co do zasady – warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale. Nie znaczy to jednak, że badając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sąd nie powinien wziąć pod uwagę okoliczności całej sprawy (v. postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 293/12). W ocenie NSA dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy w toku postępowania strona na poprzednich etapach postępowania występowała już o wstrzymanie wykonania decyzji i wniosek jej został uwzględniony, przy czym brak podstaw do uznania, że powoływane przez wnioskodawcę okoliczności uzasadniające wniosek uległy zmianie. W rozpoznawanym przypadku z akt sprawy wynika, że w toku postępowania celnego wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji uzasadniano tym, że uiszczenie długu celnego z odsetkami spowoduje zachwianie płynności finansowej spółki i może doprowadzić do jej upadłości. Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2011 r. doszło do wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji na podstawie art. 244 WKC. Stosownie do treści tego przepisu organy celne wstrzymują w całości lub w części wykonanie decyzji, m.in. gdy istnieje obawa spowodowania nieodwracalnej szkody dla osoby zainteresowanej. Badając zaistnienie tej przesłanki (zbieżnej z przesłanką określoną art. 61 § 3 p.p.s.a.) organ celny uznał, iż sytuacja finansowa wnioskodawcy uzasadniała wniosek. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia WSA nie ocenił zatem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem całokształtu okoliczności sprawy. Z tych względów zawarty w zażaleniu wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zasługiwał na uwzględnienie. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.