I OZ 591/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Ministra Sprawiedliwości na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2012 r. sygn. akt II SO/Wa 33/12 o wymierzeniu grzywny Ministrowi Sprawiedliwości za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi, odpowiedzi na skargę i akt w sprawie ze skargi D. P. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 9 marca 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej sygn. akt II SAB/Wa 187/12 postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 czerwca 2012 r. sygn. akt II SO/Wa 33/12 wymierzył Ministrowi Sprawiedliwości grzywnę w wysokości 200 złotych w sprawie z wniosku D. P. o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi, odpowiedzi na skargę i akt w sprawie ze skargi D. P. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 9 marca 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej, sygn. akt II SAB/Wa 187/12. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wnioskiem z dnia 9 maja 2012 r. D. P. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Ministrowi Sprawiedliwości grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej "P.p.s.a.", za nieprzekazanie Sądowi w terminie, skargi na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 9 marca 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej. Postępowanie w sprawie ze wskazanej wyżej skargi na bezczynność Ministra Sprawiedliwości, złożonej do Sądu za pośrednictwem organu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prowadzi pod sygn. akt II SAB/Wa 187/12. Skarga wpłynęła do organu w dniu 10 kwietnia 2012 r., zaś Minister Sprawiedliwości do Sądu przekazał ją wraz z odpowiedzią i aktami sprawy w dniu 10 maja 2012 r. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organ wniósł o jego oddalenie, wskazując, że nieprzekazanie skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy w terminie określonym w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej było podyktowane potrzebą jak najszybszej realizacji całości wniosku D. P. o udostępnienie informacji publicznej, co ostatecznie nastąpiło w dniu 9 maja 2012 r. Niezależnie od powyższego Minister Sprawiedliwości wskazał, iż skarga wniesiona przez skarżącego jest niedopuszczalna z uwagi na niewyczerpanie trybu określonego w art. 37 § 1 K.p.a. Zdaniem organu nie bez znaczenia dla niniejszej sprawy jest również okoliczność, że w związku z wprowadzeniem zmian organizacyjnych w Ministerstwie Sprawiedliwości w okresie realizacji wniosku D. P. z dnia 9 marca 2012 r. zachodziła trudność w skoordynowaniu procesu udzielania informacji pozostających w kompetencjach kilku przekształconych komórek organizacyjnych Ministerstwa Sprawiedliwości, a także w okresie rozpatrywania tego wniosku masowo napływały wnioski o udostępnienie informacji publicznej kierowane w ramach prowadzonej akcji protestacyjnej przeciwko zniesieniu niektórych sądów rejonowych i były w tym czasie rozpoznawane. Minister Sprawiedliwości wskazał, że powyższe okoliczności spowodowały przekroczenie 15-dniowego terminu na przekazanie akt sprawy do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie mając na uwadze treść art. 54 § 1 i § 2 oraz art. 55 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) wskazał, że Minister Sprawiedliwości nie przekazał Sądowi w niniejszej sprawie, skargi, odpowiedzi na skargę i akt w terminie określonym w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zatem ustawowy obowiązek nie został przez organ w terminie wykonany. Ostatnim dniem na nadesłanie skargi, odpowiedzi i akt sprawy był dzień 25 kwietnia 2012 r. Natomiast skarga przekazana została przez organ do Sądu w dniu 10 maja 2012 r., a zatem z 15-dniowym uchybieniem ustawowego terminu. W ocenie Sądu, podane przez organ przyczyny opóźnienia, tj. zmiany organizacyjne w Ministerstwie Sprawiedliwości, czy też wzmożona ilość wniosków składanych w trybie dostępu do informacji publicznej, nie uzasadniają oddalenia wniosku o wymierzenie grzywny. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, biorąc pod uwagę wskazane przez organ okoliczności opóźnienia oraz okres przekroczenia ustawowego terminu, wymierzył grzywnę Ministrowi Sprawiedliwości w wysokości 200 złotych. Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Minister Sprawiedliwości zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 55 § 1 P.p.s.a. przez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na niezasadnym przyjęciu, że okoliczność w postaci masowego wpływu wniosków o udostępnienie informacji publicznej kierowanych w ramach "akcji protestacyjnej" organizowanej przez [...] nie stanowi przyczyny uzasadniającej opóźnienie w realizacji obowiązku wynikającego z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a w konsekwencji nie stanowi przyczyny uzasadniającej oddalenie wniosku D. P. o wymierzenie grzywny. Wskazując na ten zarzut Minister Sprawiedliwości wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 54 § 1 i 2 P.p.s.a. organ winien przekazać skargę wniesioną do sądu administracyjnego za jego pośrednictwem w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia. Jednakże przepis art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) skraca powyższy trzydziestodniowy termin do dni 15 od dnia otrzymania skargi, w przypadku skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej. W razie niezastosowania się do obowiązków o których mowa powyżej sąd może, na mocy art. 55 § 1 P.p.s.a., na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Grzywna wymierzona na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter mieszany, dyscyplinująco-restrykcyjny, pełni także funkcję prewencyjną (vide: uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2). Na przyjęcie wyłącznie dyscyplinującego charakteru grzywny wskazanej w art. 55 § 1 P.p.s.a. nie pozwala dyspozycja tego przepisu w zestawieniu z art. 54 § 2 P.p.s.a. Zawarte w art. 55 § 1 P.p.s.a. stwierdzenie "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)" oznacza, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. Wymierzenie organowi grzywny uzależnione jest zatem od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ piętnastodniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę oraz złożenie stosownego wniosku przez stronę. Przesłanki te w niniejszej sprawie zostały spełnione. Jak wynika z ustaleń poczynionych przez Sąd pierwszej instancji, czego żalący się nie kwestionuje, organ przekazał sądowi skargę z uchybieniem piętnastodniowego terminu wskazanego w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, o 15 dni. Złożony został również stosowny wniosek o ukaranie organu grzywną. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie wymierzył grzywnę Ministrowi Sprawiedliwości. Wskazane przez organ przyczyny uchybienia terminu w postaci wzmożonej ilości wniosków składanych w trybie dostępu do informacji publicznych nie usprawiedliwiają opóźnienia w wywiązaniu się organu z obowiązku nałożonego ustawą, jednakże mogą mieć wpływ na wymiar grzywny, co też nastąpiło w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wysokość grzywny ustalona przez Sąd pierwszej instancji (200 złotych), którą kwestionuje Minister Sprawiedliwości, nie pozostaje w rażącej dysproporcji do okoliczności, w jakich doszło do jej wymierzenia, a w szczególności do przyczyn opóźnienia w przekazaniu skargi wraz z aktami sprawy do Sądu, a także do samego czasu trwania tego opóźnienia. Tym samym należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając w ramach powierzonej mu w tym zakresie dyskrecjonalnej władzy, wymierzył organowi administracji publicznej grzywnę w stosownej wysokości. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd właściwie ocenił stopień zaniedbania obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.