II FSK 2970/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Bogdan Lubiński po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej U. D. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 czerwca 2012 r. sygn. akt I SA/Gl 313/12 w sprawie ze skargi U. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 5 stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 313/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę U. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 5 stycznia 2012 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia 12 marca 2012 r. Przewodniczący Wydziału I WSA w Gliwicach wezwał pełnomocnika strony skarżącej dor. pod. B. G. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193). Pouczono przy tym pełnomocnika, że wpis ten należy uiścić w kasie Sądu lub na rachunek bankowy Sądu (podając godziny urzędowania i numer rachunku bankowego) w terminie siedmiu dni licząc od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis powyższego zarządzenia, zawierający nadto pouczenie o treści art. 227 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej "p.p.s.a."), przesłany na wskazany w skardze adres pełnomocnika, doręczono osobie uprawnionej do odbioru korespondencji w dniu 20 marca 2012 r., co znajduje potwierdzenie w zwrotnym pokwitowaniu odbioru zamieszczonym w aktach sprawy oraz piśmie Poczty Polskiej S.A. z dnia 8 maja 2012 r. Wpis sądowy został uiszczony w dniu 28 marca 2012 r., co wynika z sądowego wtórnika otrzymanych zleceń płatniczych. Dodatkowo, w odpowiedzi na wezwanie Sądu, pełnomocnik przysłał przy piśmie z dnia 24 maja 2012 r. potwierdzenie transakcji na kwotę 100 zł tytułem "Sygn. akt I SA/Gl 313/12". Transakcję dokonano i zaksięgowano w dniu 28 marca 2012 r. Sąd pierwszej instancji powołał się na art. 214 § 1, art. 219 § 1 oraz art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. i stwierdził, że pełnomocnikowi strony doręczono zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w dniu 20 marca 2012 r. Z tych względów termin zakreślony dla uiszczenia stosownej opłaty upłynął w dniu 27 marca 2012 r. (wtorek - dzień roboczy). Pełnomocnik uiścił należną opłatę zatem z uchybieniem siedmiodniowego terminu, jako że dokonał tego w dniu 28 marca 2012 r. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Sąd skargę odrzucił. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone skargą kasacyjną strony, która wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, a także o zasądzenie kosztów sądowych wg norm przepisanych, zarzuciła naruszenie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. przez niewłaściwą interpretację i zastosowanie oraz naruszenie prawa reprezentowanej do Sądu wynikające wprost z art. 45 Konstytucji RP. Autor skargi kasacyjnej wskazał, że w chwili wydawania zaskarżonego postanowienia wpis był uiszczony, a skoro tak, to nie było podstaw do zastosowania art. 220 § 3 p.p.s.a., ponieważ przepis ten nie mówi tak jak jego § 1 o "bezskutecznym upływie terminu" lecz o "nieuiszczonym wpisie", a wpis w dniu wydawania orzeczenia był uiszczony, choć z uchybieniem terminu. Jako, że nie można takich ściśle określonych zdarzeń, skutkujących tak poważnymi dla strony konsekwencjami jak odrzucenie skargi, interpretować rozszerzająco, nie można uznać, że art. 220 § 1 należy zastosować analogicznie w przypadku skargi, ponieważ § 3 tego przepisu wyraźnie wskazuje coś innego, a skoro tak, to wydane orzeczenie ma błędną podstawę prawną i z tego względu winno być uchylone. Pełnomocnik podniosła, że fakt, iż doszło do nieopłacenia wpisu w terminie był dla niej zaskoczeniem, ponieważ zadbała o odpowiednie środki na dokonanie tych opłat, zleciała ich wykonanie konkretnej osobie i w żadnym momencie nie informowano jej o jakichkolwiek problemach z tymi opłatami. W trakcie wyjaśniania jak doszło do takiej sytuacji okazało się, że osoba która w marcu 2012 r. odpowiadała za przelewy i która dopuściła się błędu, już nie pracuje u pełnomocnika. W dalszej części uzasadnienia autorka środka odwoławczego wskazywała na zaufanie jakim darzyła ww. pracownicę, a także na fakt, że rozwiązanie z podwładną umowy o pracę nastąpiło za porozumieniem stron, gdyż pracownica ta otrzymała atrakcyjniejszą finansowo ofertę pracy, której pełnomocnik nie była w stanie przebić. Stwierdziła, że w wyniku powyższego utraciła jakąkolwiek możliwość wpływania na zachowanie tej osoby lub ukarania jej, pozostaje jej pozew o ewentualne odszkodowanie, ale udowodnienie szkody będzie co najmniej trudne biorąc pod uwagę niepewny los postępowania odwoławczego w sytuacji, gdy Sąd Administracyjny nie będzie mógł go rozpoznać merytorycznie. W odpowiedzi skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i wydanie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, w tym o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 220 § 3 p.p.s.a., skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Z powyższego przepisu nie można wywodzić – jak to czyni autorka skargi kasacyjnej – że ma on zastosowanie tylko w sytuacji, gdy w ogóle nie został uiszczony wpis. Przyjmując tok rozumowania przedstawiony w środku odwoławczym należałoby stwierdzić, że wpis można uiścić w dowolnym momencie, byle tylko zdążyć przed wydaniem postanowienia o odrzucenia skargi, co jest oczywiście błędne. Należy wskazać, że w niniejszej sprawie nie jest kwestionowany fakt uchybienia terminowi do uiszczenia wpisu, a jedynie pełnomocnik wskazuje na winę swojego pracownika. Profesjonalny pełnomocnik winien zdawać sobie sprawę z tego, że ponosi odpowiedzialność za ewentualne błędy pracowników kancelarii, a negatywne dla strony postępowania konsekwencje mogą być wynikiem działania lub zaniechania zarówno samej strony, jak i jej pełnomocnika. Powierzanie dokonywania określonych czynności w sprawie innym osobom – czy to przez stronę, która zleca prowadzenie sprawy profesjonalnemu pełnomocnikowi, czy to przez tego pełnomocnika np. pracownikowi kancelarii – nie powoduje, że osoba, na której ciąży obowiązek dokonania konkretnej czynności w określonym terminie "pozbywa się" w ten sposób odpowiedzialności za należyte wypełnienie tego obowiązku. W przeciwnym wypadku, "opłacalne" byłoby przekazanie dokonania danej czynności osobie trzeciej, gdyż niezależnie od tego, czy osoba ta prawidłowo by się z zadania wywiązała (i z jakich względów ewentualnie by tego nie zrobiła) na stronę postępowania "przeszłyby" jedynie pozytywne rezultaty działań takiej osoby, a w przypadku niewywiązania się (nieprawidłowego wywiązania się) przez tę osobę z powierzonego jej zadania stronie nie można byłoby przypisać winy nawet wtedy, gdyby niedokonanie czynności było rezultatem rażących zaniedbań takiej osoby. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a w związku z art. 182 § 1 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił. Odnosząc się do wniosku organu o zasądzenie kosztów postępowania, należy stwierdzić, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a. w postępowaniu kasacyjnym nie zasądza się zwrotu kosztów postępowania w przypadku skarg kasacyjnych od postanowień wojewódzkich sądów administracyjnych. Potwierdzeniem tego jest treść uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, w myśl której art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie.