I SAB/Wa 203/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. O. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku M. O. z dnia [...] marca 2010 r., o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...]/ul. [...], ozn. "[...]"- w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej M. O. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. O. reprezentowana przez radcę prawnego D. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. polegającą na nie rozpoznaniu przez organ wniosku o przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 115, poz. 741 ze zm.) dalej jako u.g.n. - za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] i ul. [...] oznaczaną jako "[...]", przejętą na własność Państwa mocą dekretu z dnia 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. (Dz. U. nr 50, poz. 279). W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że wnioskiem z dnia [...] marca 2010 r., wystąpiła o przyznanie jej odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość. Strona podkreśliła również, że w dniu [...] sierpnia 2010 r., zwróciła się do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] czerwca 1973 r., znak [...] ustalającej odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] i [...], stanowiącej część osady [...] wsi [...] zapisaną w tabeli likwidacyjnej nr [...] o pow. [...] m2. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] znak: [...] stwierdził nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] czerwca 1973 r., znak: [...] ustalającej odszkodowanie za opisaną wyżej nieruchomość. Pełnomocnik skarżącej wniósł w dniu 6 lutego 2010 r., do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność Prezydenta W. w rozpoznaniu wniosku o przyznanie odszkodowanie w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 50 poz. 279). Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] znak: [...] uznał wniesione zażalenie za nieuzasadnione. Uzasadniając swoje stanowisko organ wyjaśnił, że za początek biegu ustawowego terminu do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania należy uznać nie dzień złożenia wniosku o odszkodowanie tj. [...] marca 2010 r., ale dzień zwrócenia akt własnościowych i odszkodowawczych przedmiotowej sprawy przez Wojewodę [...]. W ocenie skarżącej stanowisko Wojewody [...] jest błędne, bowiem organ uzależnia rozpoznanie wniosku o przyznanie odszkodowania od wyniku postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu odszkodowania. Skarżąca uważa, że właściwym zachowaniem organu rozpoznającego wniosek o przyznanie odszkodowania w sytuacji, gdy w toku postępowania zostanie ustalone, iż w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocna decyzja o przyznaniu odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, jest wydanie decyzji odmownej, a nie dwuletnie pozostawanie w bezczynności. M. O. zaznaczyła, że do chwili złożenia niniejszej skargi Prezydent W. nie wydał decyzji w sprawie odszkodowania. Jej zdaniem organ pozostaje w bezczynności oraz przewlekłości w prowadzeniu postępowania. Postępowanie toczy się od ponad dwóch lat i sprawa nadal nie została zakończona. Ponadto skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Na mocy art. 1 tego dekretu ww. grunt przeszedł na własność gminy W., a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy Państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130), stał się własnością Skarbu Państwa. Organ zaznaczył, że w toku prowadzonego przed organem postępowania o przyznanie odszkodowania zgromadzono szereg materiałów majach na celu określenie czy nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 102, poz.. 651 ze zm.). Z uwagi na konieczność ustalenia dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania omawianą działką pismem z dnia [...] maja 2012 r. wystąpiono do Zarządu Dróg Miejskich w [...] o przesłanie dokumentów potwierdzających zagospodarowanie powyższej nieruchomości. Ponadto wskazano, że pismem z dnia [...] marca 2012 r., pełnomocnik skarżącej został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: w myśl art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a.") sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni – taka zaś sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem Prezydent W. nie sprzeciwił się rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Przedmiotem skargi M. O. jest bezczynność Prezydenta W. polegająca na nie rozpoznaniu przez organ wniosku wyżej wymienionej z dnia [...] marca 2010 r., o odszkodowanie za opisaną w nim nieruchomość. Na wstępie należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W., a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał – w terminach wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego - sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Wspomnieć należy, że wniosek M. O. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość wpłynął do organu w dniu [...] marca 2010 r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty. Od tej chwili rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Mimo upływu prawie roku Prezydent W. nie zakończył postępowania administracyjnego. W ocenie sądu takie postępowanie Prezydenta W. niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Ponadto podważa ono także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Nie zmienia również oceny sądu fakt, że Wojewoda [...] w postanowieniu z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] uznał za nieuzasadnione zażalenie skarżącej na nie załatwienie w terminie przez Prezydenta W. sprawy odszkodowania. Okoliczność prowadzenia "równoległego" postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji PRN o przyznaniu odszkodowania skutkuje jedynie tym, że Prezydenta W. ma obowiązek rozważenia i ewentualnego zastosowania możliwości procesowych, które przewiduje kodeks postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy rozpoznanie sprawy administracyjnej jest uzależnione od wyniku innego postępowania administracyjnego. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika tymczasem, aby fakt prowadzenia przed innym organem postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji PRN, został uznany przez Prezydenta W. za przeszkodę w rozpoznaniu wniosku skarżącej. Z uwagi na obowiązek wynikający z treści przepisu art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd pragnie wskazać, że w okresie trwania stanu bezczynności Prezydent W. podejmował czynności wskazujące na zamiar zakończenia postępowania (występował o akta własnościowe, o wydruk informacji z rejestru gruntów, odbitki z mapy sytuacyjnej), jak również poinformował stronę, że postępowanie zostanie zakończone w terminie do dnia 30 czerwca 2012 r. (por. pismo Kierownika Działu Nieruchomości Dekretowych Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2012 r., nr [...]). Dlatego zwłoka organu nie ma w ocenie sądu charakteru rażącego w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z naruszeniem podstawowych zasad postępowania, zwłaszcza wynikających z art. 8, art. 9, art. 12, jak również z naruszeniem art. 35 i art. 36 k.p.a. W związku z powyższym sąd, na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 119 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.