II FZ 340/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf- Kalamala po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Po 437/12 w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sprawie ze skargi K. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 21 lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Po 437/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek K. M. o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że sąd nie posiada kompetencji do zawieszania postępowania egzekucyjnego. Uprawnienie to przysługuje wyłącznie organowi egzekucyjnemu (art. 34 § 3, art. 56, art. 110p § 3, art. 114d ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015, zwanej dalej "u.p.e.a."). Sąd wyjaśniał, że w świetle art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej "p.p.s.a."), możliwe jest aby na wniosek strony skarżącej wstrzymać wykonanie w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Tym samym udzielenie przez sąd administracyjny ochrony tymczasowej może odnosić się wyłącznie do zaskarżonej decyzji podatkowej, a nie jego faktycznej realizacji w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie, ewentualnie zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości oraz o zwolnienie go od kosztów wniesienia niniejszego zażalenia. Skarżący argumentował, iż naruszono art. 6 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i niepouczenie strony występującej bez profesjonalnego pełnomocnika o konieczności prawidłowego sformułowania żądania, ewentualnie zmodyfikowanie żądania we właściwy sposób. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że sąd ten nie jest organem egzekucyjnym i nie ma kompetencji do zawieszania postępowania egzekucyjnego. Uprawnienie to na podstawie art. 34 § 3, art. 56, art. 110p § 3, art. 114d u.p.e.a. przysługuje wyłącznie organowi egzekucyjnemu. Sprawa skarżącego dotyczy jedynie prawidłowości rozstrzygnięć podjętych w toku postępowania egzekucyjnego. Tytuł wykonawczy nie mieści się w kategorii decyzji lub postanowień wymienionych w art. 61 § 2 punkt 1 p.p.s.a., jak również aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 61 § 2 punkt 2 tej ustawy. Tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym stanowiącym dowód istnienia niewykonania obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Stosownie natomiast do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd jest uprawniony do wstrzymania wykonania aktu lub czynności organu administracji mieszczącego się w opisanych powyżej kategoriach wymienionych w art. 61 § 2 p.p.s.a. Słusznie zatem Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał, że nie było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej w rozpoznawanej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny nie uznaje przy tym za usprawiedliwiony zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 6 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i niepouczenie strony występującej bez profesjonalnego pełnomocnika o konieczności prawidłowego sformułowania żądania, ewentualnie zmodyfikowanie żądania we właściwy sposób. Należy przypomnieć, że w myśl art. 6 p.p.s.a., sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek, co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. W piśmiennictwie podnosi się, że sąd nie ma obowiązku udzielania pouczeń co do wszelkich możliwych zachowań, gdyż ów obowiązek odnosi się do wskazówek i pouczeń celowych z punktu widzenia prawidłowego przebiegu procesu i gwarancji procesowych strony (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 64). Zatem obowiązek sądu administracyjnego wynikający z art. 6 p.p.s.a. nie obejmuje udzielania wskazówek (nawet jeśli są potrzebne), jeśli wykraczają poza ramy danego postępowania i gwarancji procesowych strony w danej sprawie. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 tej ustawy, orzekł jak w sentencji.