III SA/Wa 581/12

WyrokWSA w Warszawie2012-06-20

Skład orzekający: Grażyna Nasierowska, Bożena Dziełak, Jolanta Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel gruntu, na którym znajdują się budowle trwale z nim związane (np. zbiorniki paliwa na stacji paliw), jest podatnikiem podatku od nieruchomości od tych budowli, nawet jeśli umowa dzierżawy przenosi obowiązek zapłaty podatku na dzierżawcę? Czy dystrybutory paliwa są budowlami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe nie wyjaśniły kluczowych kwestii dotyczących ustalenia podatnika podatku od nieruchomości. Właściciel gruntu jest podatnikiem od budowli trwale z nim związanych, niezależnie od postanowień umowy cywilnoprawnej z dzierżawcą. Dystrybutory paliw, mimo że nie są trwale związane z gruntem, podlegają opodatkowaniu jako urządzenia budowlane zapewniające możliwość użytkowania budowli (zbiorników paliwa). Kluczowe dla ustalenia podatnika jest jednak wyjaśnienie, czy zbiorniki paliwa są trwale związane z gruntem, co wymaga postępowania dowodowego, w tym ewentualnej opinii biegłego. Ponadto, sąd wskazał na konieczność zbadania kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2005 rok, co mogło skutkować umorzeniem postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2005 rok dla spółki "C." sp. z o.o., będącej właścicielem gruntu. Organy podatkowe uznały spółkę za podatnika od całego gruntu oraz posadowionych na nim budynków i budowli (w tym stacji paliw, zbiorników, dystrybutorów), powołując się na zasadę "superficies solo cedit". Spółka twierdziła, że zgodnie z umową dzierżawy, obowiązek zapłaty podatku spoczywa na dzierżawcy. Spółka kwestionowała również opodatkowanie dystrybutorów i stanowisk kompresorów jako niebędących trwale związanych z gruntem. SKO utrzymało decyzję organu pierwszej instancji. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na nierozstrzygnięte kwestie dotyczące ustalenia podatnika (trwałe związanie zbiorników z gruntem) oraz przedawnienia zobowiązania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2011 r. oraz stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz "C." sp. z o.o. kwotę 5.102 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak (sprawozdawca), Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant referent stażysta Katarzyna Smaga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi "C." sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz "C." sp. z o.o. z siedzibą w P. kwotę 5.102 zł (słownie: pięć tysięcy sto dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...] września 2010r. Prezydent W. ("Prezydent Miasta") określił Skarżącej – C. sp. z o.o. w P., wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005r. Powołał się między innymi na art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4, art. 5 i art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613) – dalej: u.p.o.l. Wskazał, że Skarżąca jest właścicielem nieruchomości położonej w W., stanowiącej działki o nr [...] i [...] z obrębu [...], w związku z czym [...] czerwca 2005r. złożyła deklarację na podatek od nieruchomości. W toku kontroli podatkowej przeprowadzonej w 2009r. ustalono, że w latach 2003-2009 Skarżąca nie wykazała wszystkich podstaw opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów, budynków oraz budowli, co skutkowało wszczęciem postępowania podatkowego w sprawie tego podatku należnego za 2005r. Pismami z [...] stycznia i [...] kwietnia 2010r. Skarżąca wyjaśniła, że zgodnie z umową dzierżawy zawartą przez nią z C. sp. z o.o. (obecnie L. sp. z o.o.), spółka ta na przedmiotowej nieruchomości wybudowała, uruchomiła i eksploatuje stację paliw oraz inne budowle. Na podstawie tej umowy Skarżąca zobowiązana była jedynie do deklarowania podatku od nieruchomości niezabudowanej, natomiast dzierżawca zobowiązany był do opłacania podatku od nieruchomości od wszelkich budynków, budowli i innych naniesień na nieruchomości. Skarżąca nigdy nie była i nie będzie właścicielem budynków i naniesień dokonanych przez dzierżawcę. Prezydent Miasta ustalił ponadto, że w stosunku do C. sp. z o.o. (obecnie L. sp. z o.o.) Burmistrz Gminy W. wydał decyzję zezwalającą na użytkowanie stacji paliw, usytuowanej na przedmiotowej nieruchomości. Z kolei w deklaracjach na podatek od nieruchomości składanych przez L. sp. z o.o., czyli dzierżawcę przedmiotowych działek, deklarowane były naniesienia w postaci budynku stacji i budynku śmietnika. Po oględzinach powyższej nieruchomości i planu stacji organ pierwszej instancji stwierdził, iż oprócz ww. budowli, deklarowanych do opodatkowania podatkiem od nieruchomości, na terenie stacji paliw znajdowały się również inne podlegające opodatkowaniu budowle, takie jak dystrybutory paliwa i stanowisko kompresora. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 47 § 1 i 2 oraz art. 48 Kodeksu cywilnego, budynki oraz inne urządzenia trwale związane z gruntem są częściami składowymi gruntu zgodnie z zasadą superficies solo cedit. Część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i dzieli losy prawne gruntu. Z kolei częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości. Organ uznał, iż naniesienia zlokalizowane na przedmiotowej nieruchomości nie stanowią na mocy przepisów szczególnych odrębnego od gruntu przedmiotu własności i dlatego są częścią składową nieruchomości gruntowej. Jego zdaniem, podatnikiem podatku od nieruchomości zarówno od gruntu, jak i posadowionego na nim budynku i innych urządzeń trwale związanych z gruntem, jest właściciel gruntu, czyli Skarżąca, gdyż budynek i inne urządzenia trwale związane z gruntem są częścią składową gruntu i nie mogą być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych. Od odwołaniu od tej decyzji Skarżąca wniosła o jej uchylenie. Podniosła, iż zgodnie z art. 702 Kodeksu cywilnego ("k.c.") jeżeli w umowie zastrzeżono, dzierżawca zobowiązany jest do uiszczania podatków i innych ciężarów związanych z własnością lub posiadaniem przedmiotu dzierżawy. Z umowy dzierżawy zawartej przez Skarżącą wynika odrębny obowiązek dzierżawcy do ich ponoszenia, w związku czym doszło do faktycznego przeniesienia kosztów podatku na dzierżawcę. Decyzją z [...] marca 2011r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ("SKO") decyzję organu pierwszej instancji utrzymało w mocy. Wyjaśniło, że w związku z art. 3 ust. 1 u.p.o.l. (definicja podatnika) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003r. oraz faktem, iż właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest Skarżąca, a znajdujące się na niej budynki i budowle są trwale złączone z gruntem, podatnikiem podatku od nieruchomości jest właśnie Skarżąca. Zdaniem SKO, zawarcie umowy najmu (dzierżawy) nie spowodowało zmiany podmiotu zobowiązanego do uiszczania podatku od nieruchomości. Sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę gruntów, budynków i budowli skutkuje bowiem uznaniem, że są one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Powołując się na art. 47 § 1 i 2 oraz art. 48 k.c. organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z zasadą superficies solo cedit, naniesienia zlokalizowane na działkach nr [...] i [...] z obrębu [...] nie stanowią na mocy przepisów szczegółowych odrębnego od gruntu przedmiotu własności. Dlatego też należy uznać je za część składową nieruchomości gruntowej. Podatnikiem podatku od nieruchomości z tytułu całej nieruchomość, tj. gruntu i budynku, są właściciele gruntu, na którym posadowione są powyższe budynki. Zdaniem SKO spełnione zostały wszystkie przesłanki, od których zależy wystąpienie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości. W skardze złożonej na powyższą decyzję Skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności zaś błędną wykładnię oraz błędne zastosowanie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Skarżąca ponownie wskazała, że posiada umowę najmu przedmiotowej nieruchomości, która jest umową cywilnoprawną nakładającą na strony – zarówno wynajmującego, jak i najemcę – określone przepisami obowiązki (art. 702 k.c.). Ponieważ zawarta przez nią umowa dzierżawy ustanawiała obowiązek dzierżawcy ponoszenia podatków, koszt podatku od nieruchomości został przeniesiony na dzierżawcę. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240 poz. 2027 ze zm,), podstawę wymiaru podatków stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Jeżeli jednak jeżeli istnieją niezgodności między informacjami zawartymi w ewidencji a rzeczywistym stanem faktycznym lub prawnym, powinny być podjęte przez organ prowadzący ewidencję, z urzędu lub na wniosek właściciela (władającego), działania zmierzające do wprowadzenia stosownych zmian. Skarżąca zakwestionowała opodatkowanie dystrybutorów i stanowisk kompresorów, które nie stanowią ani budowli, ani urządzenia budowlanego związanego z obiektem budowlanym w rozumieniu u.p.o.l., ponieważ nie są to urządzenia trwale zespolone z obiektem budowlanym, nie tworzą też całości techniczno-użytkowej. Jej zdaniem, dystrybutorów paliw nie można również uznać za budowle lub urządzenia w rozumieniu prawa budowlanego, ponieważ są to urządzenia mieszczące się w kategorii tzw. części technologicznej urządzenia technicznego. Dystrybutory nie są niezbędne dla zbiornika do magazynowania w nim paliw. Ponadto, zgodnie z zasadą superficies solo cedit, częścią składową gruntu są tylko te przedmioty, które są trwale z gruntem związane. Powyższe urządzenia nie są zatem częściami składowymi nieruchomości, ponieważ mogą być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi. Podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W piśmie z [...] sierpnia 2011 r., stanowiącym uzupełnienie skargi, Skarżąca dodatkowo podniosła zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, tj. art. 122 w zw. z art. 187 § 1 przez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego; art. 122 w zw. z art. 191 przez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającą na przyjęciu, iż udowodniona została okoliczność trwałego związania z gruntem obiektów budowlanych; art. 3 ust. 1 u.p.o.l. przez przyjęcie, że Skarżąca jest podatnikiem podatku od nieruchomości, opierające się na błędnym założeniu, że budowle położone na przedmiotowych działkach stanowią jej własność; art. 59 § 1 pkt 1 przez błędne przyjęcie, iż zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości nie wygasło z chwilą dokonania jego zapłaty przez dzierżawcę działek pomimo, że przepis powyższy nie precyzuje podmiotu zobowiązanego do zapłaty podatku i z tego względu zapłaty może dokonać również osoba trzecia, co w konsekwencji powoduje, iż organ podatkowy nie powinien żądać zapłaty podatku i odsetek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić, przez uchylenie zaskarżonej decyzji. Podejmując rozstrzygnięcie Sąd oparł się jednakże na powodach innych niż w niej wskazane. Działanie takie umożliwia art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270) – dalej: "p.p.s.a.", zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. I. Kontroli Sądu poddana została decyzja w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005r. Zdaniem organów podatkowych obowiązek podatkowy w tym podatku obciążał Skarżącą jako właściciela gruntu, na którym posadowione zostały budynki i budowle trwale związane z tymże gruntem. Kwestionując powyższe stanowisko Skarżąca podniosła, że zapłata podatku przez podmiot trzeci, jakim w tym przypadku był dzierżawca przedmiotowej nieruchomości – L. sp. z o.o., zwalnia podatnika z obowiązku uiszczenia zobowiązania podatkowego. Stanowisko powyższe nie jest zasadne. Przepis art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej istotnie nie przesądza wprost, że warunkiem wygaśnięcia zobowiązania podatkowego przez zapłatę jest jego uiszczenie przez zobowiązanego. Wynika to jednak z oczywistego założenia ustawodawcy, zgodnie z którym w stosunku prawnopodatkowym obowiązek zapłaty podatku istnieje w relacji podatnik (zobowiązany) – organ podatkowy (wierzyciel). Jeśli zobowiązanie faktycznie, efektywnie płaci podmiot trzeci (strona stosunku obligacyjnego ze zobowiązanym podatnikiem), w istocie nie dochodzi do zapłaty podatku w sensie prawnym. Następuje jedynie faktyczne uiszczenie pewnej kwoty bez tytułu prawnego z zakresu prawa podatkowego. Przede wszystkim zaś zapłata taka nie powoduje, że decyzję określającą wysokość podatku organ podatkowy może skierować do podmiotu trzeciego bądź też domagać się od niego zapłaty podatku. Jakiekolwiek nie byłyby postanowienia umowne, ustalone pomiędzy Skarżącą a dzierżawcą jej nieruchomości, tj. L. sp. z o.o., dotyczące obowiązku uiszczenia należności podatkowych wynikających ze statusu właściciela tej nieruchomości, nie mają one znaczenia z punktu widzenia obowiązku podatkowego i zobowiązania podatkowego podatnika. Bez znaczenia są również obowiązki dzierżawcy wynikające z powołanego przez Skarżącą art. 702 k.c. Kwestie te należą do zakresu prawa cywilnego i nie mają wpływu na obiektywny, istniejący niezależnie od regulacji umownych, obowiązek podatkowy jako wynikający z przepisów prawa publicznego, do których należą przepisy prawa podatkowego. W rozpoznanej sprawie zasadniczy spór stron dotyczył opodatkowania dystrybutorów paliw, wykorzystywanych w działalności stacji paliw mieszczącej się na nieruchomości Skarżącej, prowadzonej przez L. sp. z o.o., a dokładnie – kwestii trwałego związania tych dystrybutorów z gruntem. Zdaniem Sądu zagadnienie powyższe nie ma jednak znaczenia, jakie zostało mu nadane mu w postępowaniu podatkowym. Nie sposób odmówić racji twierdzeniom Skarżącej, że dystrybutory paliwa nie są trwale związane z gruntem, jako że zawsze możliwe jest ich łatwe odłączenie od gruntu, co można nawet uznać za podstawową cechę techniczną i funkcjonalną dystrybutora. Tym niemniej dystrybutory paliw podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości ze względu na definicję zamieszczoną w art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 3 i pkt 9 Prawa budowlanego. Stosownie do pierwszego z tych przepisów, budowlą jest obiekt budowlany w rozumieniu prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. W drugim zaś ze wskazanych przepisów do budowli zaliczono miedzy innymi zbiorniki. Natomiast przepis art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego definiuje urządzenie budowlane jako urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. W świetle powyższych przepisów uprawniony jest więc wniosek, że pod względem prawnym dystrybutor paliwa na stacji paliw może być kwalifikowany podwójnie. Z jednej strony, może stanowić jedynie urządzenie budowlane (art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego), ponieważ bez wątpienia jest urządzeniem technicznym zapewniającym możliwość korzystania ze zbiornika jako budowli (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego). Z drugiej zaś strony, dystrybutor paliwa może być odrębną, samodzielną budowlą w rozumieniu art. 1a pkt 2 u.p.o.l., jako że w drugiej części zawartej w tym przepisie definicji za samodzielną budowlę zostało uznane każde urządzenie związane z obiektem budowlanym (tu – zbiornikiem), jakie zapewnia możliwość użytkowania obiektu (zbiornika) zgodnie z jego przeznaczeniem. Zasadniczą funkcją zbiornika paliwa na stacji paliw jest przechowywanie i kierowanie paliwa do detalicznego nabywcy. Dystrybutor służy dozowaniu i odmierzaniu tak kierowanego paliwa do pojazdów nabywców. Zbiornik i dystrybutor stanowią więc techniczną oraz funkcjonalną całość i jedność, o jakiej mowa w powyższych przepisach. Z tego względu, jak już Sąd wskazał, trwałe (nietrwałe) związanie dystrybutora paliwa z gruntem jest kwestią nieistotną dla samego jego opodatkowania. W prawie podatkowym kwestia ta pozbawiona jest znaczenia z uwagi na literalne brzmienie art. 1a pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, które explicite kwalifikują zbiorniki (podziemne i naziemne) jako budowle, a także z uwagi na niewątpliwe techniczne i funkcjonalne powiązanie dystrybutora paliwa ze zbiornikiem. Ponownie podkreślić należy, że dystrybutor taki umożliwia korzystanie ze zbiornika zgodnie z przeznaczeniem, tj. umożliwia przemieszczanie paliwa ze zbiornika do pojazdu nabywcy paliwa. Powyższa wykładnia przepisów w zakresie opodatkowania dystrybutorów paliw została przyjęta w orzecznictwie sądowym (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 16 grudnia 2010r. sygn. III SA/Po 675/10, a także – w pewnym zakresie – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 listopada 2006 r. sygn. II FSK 1403/05). Natomiast w sprawach dotyczących Skarżącej stanowisko takie zajęte zostało w wyrokach z 24 lutego 2012r. sygn. akt III SA/Wa 1630/11 i z 14 marca 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 1633/11). Grunt, na którym posadowione są budynki i budowle wyszczególnione na stronie 3 decyzji Prezydenta Miasta, jest własnością Skarżącej. Organy podatkowe zasadnie wskazały, że podatnikiem podatku od nieruchomości jest między innymi osoba prawna będąca właścicielem gruntów, budynków i budowli (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l). O ile jednak status Skarżącej jako właściciel gruntu i budynków (budynek samej stacji paliw i budynek śmietnika) jest bezsporny, o tyle status ten jest wątpliwy w odniesieniu do budowli, tj. zbiorników paliwa oraz dystrybutorów. W ocenie Sądu, Skarżąca zasadnie podniosła, iż kwestia trwałego związania tych budowli z gruntem, zwłaszcza zaś związania z gruntem zbiorników paliwa, nie została wyjaśniona. Jest to przy tym kwestia o istotnym znaczeniu prawnym, chociaż nie w zakresie samego opodatkowania lecz z punktu widzenia ustalenia podmiotu zobowiązanego (podatnika) z tytułu podatku od nieruchomości. Wbrew stanowisku Skarżącej, z powodów przedstawionych wyżej, trwałe związanie z gruntem nie ma natomiast wpływu na istnienie samego obowiązku podatkowego. Zarówno organy podatkowe, jak i Skarżąca, akcentowały cywilistyczną zasadę superficies solo cedit. Powinny były jednakże zastosować ją w kontekście ustalenia podatnika, a nie samego obowiązku podatkowego. Jeżeli nastąpiło trwałe związanie zbiorników z gruntem, ich właścicielem stała się Skarżąca i ona też nabyła status podatnika podatku od nieruchomości od tych zbiorników (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.). Jeżeli jednak zbiorniki nie są trwałe związane z gruntem, Skarżąca nie jest podatnikiem w tym zakresie (argument a contrario z ww. przepisu) Nie wyjaśniając powyższej okoliczności faktycznej organy podatkowe naruszyły zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 122 Ordynacji podatkowej, której realizacji służy art. 187 § 1 tej ustawy, nakładający na organy podatkowe obowiązek zgromadzenia i wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego. Skutkowało to również naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej). Naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty naruszenia tych przepisów Sąd uznał za zasadne, aczkolwiek z innego punktu widzenia ocenił znaczenie okoliczności faktycznej, jaka nie została ustalona. Organy podatkowe uznały, że budowle w postaci zbiorników są trwale związane z gruntem. Jednakże pogląd ten sformułowany został w sposób lakoniczny i nie poparto go żadną argumentacją, w szczególności opinią biegłego, co pogląd ten czyni jedynie arbitralnym stwierdzeniem, nie znajdującym odzwierciedlenia w materiale dowodowym. Zdaniem Sądu, kwestia ta, o ile ma być rozstrzygnięta niekorzystnie dla Skarżącej, wymaga rzeczowego i fachowego uzasadnienia. W tej sytuacji Sąd nie może zająć kategorycznego stanowiska co do związania zbiorników z gruntem. Wymaga to bowiem przede wszystkim wyjaśnienia wskazanej wyżej kwestii w ramach postępowania dowodowego. Wskazać przy tym należy, że w sprawach, w których wydano powołane wyżej wyroki sądów administracyjnych, organy podatkowe skorzystały z opinii biegłych. Stosowanie tego środka dowodowego, jak wynika z orzecznictwa w innych podobnych sprawach, może być wręcz uznane za regułę, co oczywiście nie odbiera organom podatkowym prawa do decyzji w konkretnym postępowaniu, czy konieczne jest powołanie biegłego. W aktach sprawy znajduje się sporządzona w formie aktu notarialnego umowa dzierżawy z 31 stycznia 1997r. (poz. 56 akt podatkowych). Zgodnie z § 12 lit. a) tej umowy, po upływie 30-letniego okresu, na jaki została zawarta, dzierżawca zobowiązany jest do usunięcia stacji paliw. Uprawnione jest więc założenie, że pomimo przyjęcia także alternatywnych sposobów rozliczeń po zakończeniu umowy, zapisując powyższe postanowienie strony brały pod uwagę techniczne możliwości usunięcia zbiorników oraz dystrybutorów paliw bez uszkodzenia lub istotnej zmiany ich i gruntu. Ponownie rozpatrując sprawę należy zatem ustalić, przy użyciu wszelkich dostępnych środków, w tym – w razie potrzeby – korzystając z opinii biegłego, czy zbiornik stał się własnością Skarżącej poprzez trwałe związanie go z gruntem. Stosownie do poczynionych ustaleń należy określić przedmioty opodatkowania, z tytułu których Skarżąca jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Jeżeli w niniejszej sprawie SKO za niezbędne uzna przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, zobligowane będzie uchylić decyzję Prezydenta Miasta na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Zasadniczy charakter tego dowodu wymaga, aby był on przeprowadzony przed organem pierwszej instancji. Skarżąca nie jest natomiast podatnikiem podatku od nieruchomości z tytułu dystrybutorów, ponieważ nie stanowią one jej własności, jako że nie są trwale związane z gruntem, a z akt sprawy wynika, ze zostały one nabyte przez dzierżawcę. Skarżąca kwestionowała także zasadność opodatkowania stanowiska kompresorów. Z decyzji Prezydenta Miasta wynika, że działania zmierzające do ustalenia przedmiotu opodatkowania obejmowały także stanowisko kompresorów. Organ pierwszej instancji wezwał bowiem dzierżawcę do dostarczenia dokumentów wskazujących wartość oraz daty przekazania do użytkowania dystrybutorów paliw i stanowiska kompresora. W aktach sprawy znajduje się pismo L. sp. z o.o., z którego wynika, że kompresor przekazano [...] grudnia 2008 r. (poz. 79), ale w dołączonej, wystawionej tego dnia fakturze wskazano, że dokonano wymiany kompresorów. Natomiast ani w zamieszczonej na s. 3 decyzji Prezydenta Miasta tabeli, ani w żadnym innym miejscu tej decyzji oraz w decyzji SKO, nie odniesiono się do opodatkowania stanowiska kompresorów. W rezultacie z decyzji nie wynika, że stanowisko kompresora zostało opodatkowane. Skoro prowadzono postępowanie w zakresie ustalenia wartości tej ewentualnej budowli, należało wskazać wprost, czy podlega ona opodatkowaniu. Skoro zaś tego nie uczyniono, koniecznym będzie wyjaśnienie także tej kwestii. II. Niezależnie od powyższego wskazać również należy, że z treści zaskarżonej decyzji nie wynika, aby podejmując rozstrzygniecie SKO dokonało ustaleń w kwestii zasadniczej dla samej możliwości orzeczenia co do istoty sprawy, a mianowicie – w kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005r. Skarżąca nie podnosiła zarzutów w tym zakresie. Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego określony został w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Stosownie zaś do art. 6 ust. 9 pkt 3 u.p.o.l. osoby prawne obowiązane są wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości – bez wezwania – na rachunek budżetu właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15 każdego miesiąca. Cały podatek od nieruchomości za 2005 r. powinien być zatem uiszczony w tymże roku, ponieważ 15 grudnia upłynął termin jego płatności. Z akt sprawy nie wynika, aby wystąpiły okoliczności skutkujące przerwaniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, określone w art. 70 § 3 i § 4 Ordynacji podatkowej. Jeżeli zatem istotnie okoliczności takie nie miały miejsca, zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2005r. obciążające Skarżącą jako osobę prawną, przedawniło się z końcem roku 2010. Wtedy to bowiem upłynął pięcioletni termin liczony od końca 2005r. Decyzja organu pierwszej instancji, wydana [...] września 2010r., nie uchybiała terminowi przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005r. Jeżeli jednak z uwagi na brak przerwy lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia, doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego, w przedmiocie tego zobowiązania nie mógł już w 2011 r. orzekać merytorycznie organ odwoławczy. W rezultacie przed upływem terminu przedawnienia nie mogła zapaść decyzja ostateczna co do wysokości podatku od nieruchomości za 2005r. Ta zaś okoliczność musiałaby skutkować uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji i umorzeniem postępowania. Zgodnie bowiem z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r.), gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Jak już Sąd wskazał, kwestia przedawnienia nie była przedmiotem oceny organu odwoławczego. Ponownie rozpatrując odwołanie kwestię tę należy wyjaśnić przede wszystkim. Dopiero stwierdzenie, że obciążające Skarżącą zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2005r. nie uległo przedawnieniu, aktualną uczyni konieczność dokonania ustaleń faktycznych wskazanych w pkt I niniejszego uzasadnienia i w efekcie umożliwi podjęcie rozstrzygnięcia co do meritum sprawy. Brak ustaleń co do przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego narusza art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. III. W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Zakres, w jakim zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. Na wniosek Skarżącej, Sąd zasądził na jej rzecz koszty postępowania sądowego, stosownie do art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., w kwocie równej uiszczonemu wpisowi oraz kosztom zastępstwa procesowego w wysokości określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) w związku z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło