III SA/Lu 213/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia SO del. Robert Hałabis (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Stażysta Aleksandra Frączkiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi W. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. na rzecz W. C. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. – po rozpatrzeniu zażalenia G. C. i W. C. na postanowienie Wójta Gminy T. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości numer ewidencyjny [...] z nieruchomością numer ewidencyjny [...] w W. O. – na podstawie art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, iż zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie na wydane w toku postępowania postanowienie, wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Zaskarżone postanowienie Wójta Gminy T. zostało doręczone stronom w dniu 10 listopada 2011 r., a jego odbiór potwierdziła G. C. swoim podpisem na pocztowym potwierdzeniu odbioru. Zatem siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął z dniem 18 listopada 2011 r., natomiast skarżący zażalenie na przedmiotowe postanowienie nadali w Urzędzie Pocztowym w T. L. w dniu 23 lutego 2012 r., a więc po terminie. W zażaleniu skarżący podnieśli, że postanowienie z dnia [...] listopada 2011 r. otrzymali dopiero w dniu 17 lutego 2012 r., po złożeniu wniosku o jego doręczenie. W aktach sprawy znajduje się wniosek skarżących z dnia 8 listopada 2011 r. opatrzony pieczęcią Urzędu Gminy z datą wpływu w dniu 8 lutego 2012 r. Do wniosku załączono kopertę adresowaną na Urząd Gminy w T. z odciskiem pieczęci poczty z datą nadania w dniu 7 lutego 2012 r. Dlatego w ocenie organu twierdzenie skarżących o doręczeniu zaskarżonego postanowienia w dniu 17 lutego 2012 r. nie jest wiarygodne i nie zasługuje na uwzględnienie. W aktach sprawy znajduje się bowiem dowód doręczenia postanowienia stronom w dniu 10 listopada 2011 r. W tej sytuacji uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nie budzi wątpliwości. Strony nie wnosiły natomiast o przywrócenie terminu, lecz starały się bezpodstawnie wykazać, że nie uchybiły terminowi. Ze względu na niewątpliwe uchybienie terminu, zażalenie nie mogło być merytorycznie rozpatrzone. Ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wystąpił W. C. Wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia, gdyż w jego ocenie zapadło ono z naruszeniem prawa. Skarżący podkreślił, że nigdy nie otrzymał postanowienia z dnia [...] listopada 2011 r. Wskazał jednocześnie, że organy administracji wysyłają jemu oraz jego żonie zawsze tylko jeden egzemplarz rozstrzygnięcia. Tymczasem zgodnie z art. 40 k.p.a., każdemu z małżonków powinny być doręczane osobno zapadłe w sprawie decyzje, czy postanowienia. Jego żona G. C. nie została ustanowiona jego pełnomocnikiem w sprawie. Z faktu formułowania wspólnych pism do organów administracji w przedmiotowej sprawie nie można wywodzić, że stanowią oni podmiot zbiorowy. Zdaniem skarżącego odebranie w dniu 10 listopada 2011 r. skierowanej do niego korespondencji przez G. C. przesądza o tym, że doręczenie postanowienia z dnia [...] listopada 2011 r. było nieprawidłowe, wobec czego nie można mu zarzucić, że uchybił terminowi do wniesienia zażalenia. Skarżący formułując wniosek ewentualny, wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia [...] listopada 2011 r. w razie, gdyby Sąd nie przychylił się do podniesionej argumentacji. Twierdził, że o zapadłym rozstrzygnięciu w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego dowiedział się z zaskarżonego postanowienia Kolegium, o czym świadczyć też mają wysyłane w listopadzie i grudniu 2011 r. do Rady Gminy i Wojewody L. skargi na bezczynność Wójta Gminy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Zwrócono uwagę, że skarżący nie kwestionuje wprost, że postanowienie Wójta nie zostało mu doręczone, lecz podnosi, iż doręczenie było wadliwe i nieskuteczne. Ustosunkowując się do zarzutów skargi podniesiono, że postanowienie Wójta Gminy T. z dnia [...] listopada 2011 r. skierowane było do obojga małżonków. Zgodnie z art. 43 k.p.a., w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Tym samym – w ocenie organu – nie budzi wątpliwości doręczenie postanowienia także skarżącemu już w dniu 10 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia, bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo też innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt dotknięty jest jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wbrew stanowisku organu zawartemu w odpowiedzi na skargę, zarzuty skargi sprowadzają się w istocie do zakwestionowania przez skarżącego doręczenia mu odpisu postanowienia Wójta Gminy T. z dnia [...] listopada 2011 r. odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości stanowiącej własność G. i W. małż. C. o numerze ewidencyjnym [...] położonej w miejscowości W. O. i, z nieruchomością o numerze ewidencyjnym [...] stanowiącej własność E. i W. małż. Ł. Stosownie do art. 40 § 1 k.p.a., pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi. Stroną natomiast jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 k.p.a.). Z powyższych regulacji wynika zasada ogólna formułująca obowiązek organu doręczania pisma stronie postępowania. Nie jest istotne, czy stroną jest osoba fizyczna, osoba prawna, czy jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. Ustawodawca dopuścił od niej trzy wyjątki, które ze względu na ich charakter sprzeciwiają się stosowaniu do nich wykładni rozszerzającej. Pierwszy wyjątek dotyczy sytuacji, gdy strona działa przez przedstawiciela (art. 30 § 2 i 3 k.p.a.), wówczas obowiązkiem organu jest dokonywanie doręczeń temu przedstawicielowi. Wyjątek drugi wynika z art. 40 § 2 k.p.a., zgodnie z którym, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika. Natomiast doręczenie pisma osobie, która nie jest pełnomocnikiem strony, nie wywołuje skutków prawnych. Trzecia postać wyjątku wynika z przepisu art. 40 § 3 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie wszczętej na skutek podania złożonego przez dwie lub więcej stron pisma doręcza się wszystkim stronom, chyba że w podaniu wskazały jedną jako upoważnioną do odbioru pism. W takim przypadku pisma doręcza się stronie wskazanej. Postanowienie wydane przez Wójta Gminy T. z dnia [...] listopada 2011 r. dotyczyło odmowy rozgraniczenia, między innymi nieruchomości G. i W. małż. C. Nie budzi zatem wątpliwości, że postanowienie to dotyczyło ich interesu prawnego. W rozumieniu powołanych wyżej przepisów art. 28 i 29 k.p.a., stroną nie są jednak małżonkowie (nie będąc żadnym z podmiotów wymienionych w art. 29 k.p.a.), ale każdy z nich z osobna jako osoba fizyczna. Fakt ten winien z kolei znaleźć odzwierciedlenie w sposobie dokonywanych w toku postępowania doręczeń, co oznacza, iż postanowienie z dnia [...] listopada 2011 r. należało doręczyć oddzielnie każdemu z małżonków. Tymczasem organ, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w dołączonych do sprawy aktach administracyjnych (k. 100), jako adresata wskazał G. i W. C., co nie było zgodne z prawem. Nieprawidłowość w sposobie doręczenia postanowienia organu pierwszej instancji ma taki skutek, że skoro jego odbiór potwierdziła na zwrotnym potwierdzeniu odbioru w dniu 10 listopada 2011 r. jedynie G. C., to tylko wobec niej rozpoczął bieg termin do wniesienia zażalenia. Takiego ustalenia nie można natomiast przyjąć w stosunku do W. C., bowiem w aktach sprawy ma dowodu doręczenia mu odpisu wskazanego postanowienia, a zatem nie można skutecznie zakwestionować twierdzenia skarżącego, że postanowienie z dnia [...] listopada 2011 r. zostało doręczone mu dopiero w dniu 17 lutego 2012 r. Jak wynika z treści pisma Wójta Gminy T. skierowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia 27 lutego 2012 r. (nr [...] – k. 126 akt administracyjnych), małżonkowie C. w dniu 17 lutego 2012 r. otrzymali jedynie kserokopię postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Z tych też względów organ odwoławczy nie miał podstaw do stwierdzenia, że W. C. złożył zażalenie z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 141 § 2 k.p.a. Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w zaskarżonym postanowieniu, dotyczącej tego, że skarżący nie skorzystali z przysługującego im prawa i nie złożyli wniosku o przywrócenie terminu, należy zauważyć, że prawo to przysługiwałoby ewentualnie jedynie G. C., jako stronie, która bezspornie terminowi uchybiła. Natomiast o przywróceniu terminu w stosunku do W. C. nie można w ogóle mówić, skoro nie rozpoczął on wobec niego biegu. Wykazane wyżej naruszenia prawa procesowego miały istotny wpływ na wynik sprawy, powodując tym samym konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach postępowania należnych skarżącemu należało orzec na podstawie art. 200 p.p.s.a.