III SA/Wa 2754/11
WyrokWSA w Warszawie2012-06-25
Skład orzekający: Krystyna Kleiber, Maciej Kurasz, Aneta Lemiesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa rozłożenia na raty zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, pomimo trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy, jest zgodna z prawem, gdy organ odwoławczy powołuje się na ważny interes publiczny i społeczny?Ratio decidendi
Odmowa rozłożenia na raty zaległości z tytułu wpłat na PFRON jest zgodna z prawem, jeśli organy administracji prawidłowo oceniły, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające udzielenie ulgi, a ważny interes publiczny i społeczny związany z celami PFRON przeważa nad interesem wnioskodawcy. Decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy, a sąd bada jedynie legalność postępowania, nie zaś słuszność rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Spółka z o.o. wnioskowała o rozłożenie na raty zaległości z tytułu wpłat na PFRON, uzasadniając to trudną sytuacją finansową. Prezes PFRON odmówił, wskazując na zyski spółki w poprzednich latach. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał decyzję w mocy, podnosząc, że spółka wykazywała straty w ostatnim okresie, ale jednocześnie mogła spłacić zaległość, a jej trudna sytuacja wynikała z decyzji gospodarczych. Spółka zaskarżyła decyzję, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o rehabilitacji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędziowie Sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Sędzia WSA Aneta Lemiesz, Protokolant referent stażysta Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi W. spółka z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od maja 2008 r. do października 2010 r. oddala skargę
1. Z akt sprawy wynikało, iż spółka z o.o. “W." z siedzibą w G. (dalej jako "Skarżąca", lub "Spółka") złożyła wnioski o rozłożenie na raty zaległych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "PFRON") wraz z odsetkami za okres od maja 2008 r. do października 2010 r., uzasadniając swoją prośbę trudną sytuacją finansową. Podkreśliła, że na skutek trudnych warunków pogodowych w okresie zimowym miała ograniczone możliwości realizowania zawartych kontraktów. Skarżąca w złożonych wnioskach wskazała, że jednorazowa zapłata zaległości spowodowałaby utratę płynności finansowej oraz brak możliwości zakupu materiałów do prowadzenia bieżącej działalności gospodarczej.
2. Prezes PFRON decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. odmówił Skarżącej rozłożenia na raty zapłaty zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w kwocie 198.376 zł wraz z odsetkami w kwocie 23.868 zł za okres od maja 2008 r. do października 2010 r.
W podstawie prawnej decyzji wskazano przepisy art. 49 ust. 5c pkt 2, art. 21 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 214, poz. 1407 ze zm., dalej: "ustawa
o rehabilitacji") oraz art. 207 i art. 210 § 1 i § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., zwanej jako "ustawa Ord. pod."). Prezes PFRON w uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż argumenty Skarżącej mówiące o braku możliwości realizowania zawartych kontraktów na skutek trudnych warunków pogodowych oraz utraty płynności finansowej i możliwości zakupu materiałów do prowadzenia działalności gospodarczej w przypadku jednorazowego uregulowania zadłużenia wobec PFRON, nie mogą w niniejszej sprawie skutkować po stronie organu obowiązkiem udzielenia ulgi w spłacie zaległości. Zaznaczył, iż pomimo trudności, na które powołuje się Skarżąca we wnioskach o rozłożenia na raty powstałych zaległości, w 2009 roku osiągnęła ona zysk netto w wysokości 3.267 370,40 zł, a w 2010 roku zysk netto w wysokości 5.599.523,23 zł. Podkreślił, iż wartość wskaźnika bieżącej płynności finansowej w 2010 r. świadczy, że Skarżąca była zdolna do regulowania bieżących zobowiązań. Ponadto wskaźniki zadłużenia ogółem w latach 2009 - 2010 świadczą o niewielkim poziomie uzależnienia finansowego jednostki. W związku z powyższym stwierdził, iż nie zachodzą przesłanki do udzielenia ulgi z tytułu wpłat na PFRON na podstawie art. 49 ust. 5c pkt 2 ustawy o rehabilitacji poprzez rozłożenie na raty zapłaty zaległości wraz z odsetkami za zwłokę.
3. Skarżąca od decyzji organu pierwszej instancji wniosła odwołanie, w którym wskazała, że w obecnej sytuacji nie jest w stanie jednorazowo spłacić zaległości z tytułu PFRON ze względu na: specyfikę działalności budowlanej przedsiębiorstwa.
4. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdził, iż nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Z przesłanego przy piśmie z dnia [...] lipca 2011 r. sprawozdania o przychodach i kosztach i wyniku finansowym oraz o nakładach na środki trwałe F-01 za I kwartał 2010 r. wynikało, że Skarżąca poniosła stratę netto w wysokości 6.590.000,00 zł. Natomiast z przesłanego przy ww. piśmie wstępnego rachunku zysków i strat na dzień 31 maja 2011 r. wynika, że Skarżąca poniosła stratę netto w wysokości 8.029.267,00 zł. Wskaźnik bieżącej płynności finansowej za I kwartał 2011 r. wyniósł 1,033 (za normę wartości wskaźnika przyjmuje się przedział od 1,2 do 2,0), a na dzień 31 maja 2011 r. wyniósł 1,002. Wskaźnik ten faktycznie uległ obniżeniu w stosunku do grudnia 2010r., kiedy to wynosił 1,38. Organ zauważył, iż Skarżąca w grudniu 2010 r. posiadała wiedzę o zaległościach z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON, o czym świadczy wniosek Strony, który wpłynął do PFRON dnia [...] grudnia 2010 r. Natomiast z rachunku zysków i strat na dzień 31 grudnia 2010 r. wynikało, iż znajdowała się w bardzo dobrej sytuacji finansowej, o czym świadczył zysk w kwocie 5.599.523,23 zł i mogła spłacić zobowiązanie, o którym wiedziała. Organ wyższego stopnia podniósł, iż do odwołania Skarżąca dołączyła swój wniosek z dnia [...] marca 2011 r. skierowany do [...] Urzędu Skarbowego o rozłożenie na raty zapłaty podatku, w którym Strona zaproponowała organowi rozłożenie kwoty zobowiązania na 12 rat, przy czym 11 rat miało być płatnych w wysokości 118.527,66 zł, a dwunasta rata w wysokości 118.527,74 zł. Podkreślił, iż zaległość, której rozłożenia na raty domaga się Skarżąca wynosiła wraz z odsetkami 222.244,00 zł. Wobec powyższego zauważył, iż powołanie się przez nią na trudną sytuację finansową jest sprzeczne z wnioskiem Skarżącej z dnia [...] marca 2011 r. skierowanym do [...] Urzędu Skarbowego, z którego wynika, iż Skarżąca posiadała możliwości płatnicze i mogłaby jednorazowo wpłacić całą kwotę zaległości, co nie wpłynęłoby zasadniczo na prowadzenie jej działalności gospodarczej. Odnosząc się do zawartych w odwołaniu argumentów dotyczących ulokowania dużej części środków w zakupionym ze względu na stale rosnące ceny materiale, który przez zimę nie został sprzedany, organ zauważył, iż nie można przerzucać na PFRON skutków decyzji gospodarczych przedsiębiorcy. Natomiast odnosząc się do argumentów o specyfice działalności przedsiębiorstwa, tj. faktu, iż w okresie zimowym większość z prowadzonych przez Spółkę budów była zawieszona ze względu na warunki atmosferyczne organ odwoławczy podkreślił, iż Skarżąca podejmując działalność w takiej, a nie innej branży powinna mieć pełną świadomość, co do sposobu i kosztów prowadzenia tej działalności. Zdaniem organu w pierwszej kolejności powinny być regulowane należności, do których podmiot jest zobowiązany na mocy powszechnie obowiązującego prawa. Podniósł, że od przedsiębiorcy jako profesjonalisty wymaga się większej niż przeciętna staranności w prowadzeniu swojej działalności. Ryzyka ewentualnych niepowodzeń (również spowodowanych zatorami płatniczymi u kontrahentów), a także kosztów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie można przenosić na PFRON, który środki pochodzące z wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji przeznacza na realizację niezwykle istotnego interesu społecznego jakim jest rehabilitacja zawodowa i społeczna osób niepełnosprawnych. Ponadto wskazał, że rozłożenie zaległości na raty opiera się na uznaniu administracyjnym, co oznacza, że Prezes Zarządu PFRON może, ale nie musi skorzystać z uprawnienia określonego w art. 49 ust. 5c ustawy o rehabilitacji. Ponadto organ odwoławczy wziął pod uwagę nie tylko interes strony, ale także interes społeczny i publiczny, wyrażony w ustawowych celach działalności PFRON i uznał, że nadmierne uszczuplenie środków Funduszu (nawet okresowe) mogłoby doprowadzić do znacznego ograniczenia finansowania w skali całego kraju zadań w zakresie rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych oraz ich integracji ze społeczeństwem. Zaznaczył, iż wydatki na realizację zadań wynikających z ustawy o rehabilitacji w kolejnym już roku przewyższają osiągane przez Fundusz przychody. W ocenie organu odwoławczego jest to okoliczność przemawiająca za ważnym interesem publicznym i społecznym związanym z zadaniami realizowanymi przez PFRON.
5. W skardze z dnia [...] września 2011 r. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Zarządu PFRON i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: art. 127 i art. 233 § 1 pkt 1 ustawa Ord. pod. poprzez przyjęcie ustaleń organu pierwszej instancji za własne i nie wzięciu pod uwagę stanu faktycznego istniejącego w chwili wydawania zaskarżonego decyzji, w szczególności pominięciu znacznego pogorszenia sytuacji finansowej skarżącej spółki, art. 210 § 1 pkt 2 i 6 i § 4 ustawy Ord. pod.- poprzez wydanie decyzji nie zawierającej daty oraz wyczerpującego i zgodnego z przepisami uzasadnienia, odnoszącego się do wszystkich dowodów w sprawie. art. 49 ust. 5c ustawy o rehabilitacji w związku z art. 187 § 1 ustawy Ord. pod.- poprzez sprzeczność dokonanych ustaleń z materiałem dowodowym i nieustalenie, że zachodzi uzasadniony interes pracodawcy. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż organ drugiej instancji - Minister Pracy i Polityki Społecznej, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi nie przeprowadził pełnego postępowania, ale przyjął ustalenia organu pierwszej instancji za własne, co stanowi naruszenie art. 127 ustawy Ord. pod. W szczególności organ drugiej instancji nie wziął pod uwagę i w żaden sposób nie ustosunkował się do dowodów bardzo trudnej sytuacji Skarżącej - sprawozdania o przychodach i kosztach i wyniku finansowym oraz nakładach na środki trwałe F-01 za I kwartał 2010 roku, z którego wynika, że Skarżąca poniosła stratę netto w wysokości 6.590.000 złotych oraz rachunku zysków i strat na dzień 31 maja 2011 roku według którego poniosła stratę netto w wysokości 8.029.267,00 złotych. Sytuacja Skarżącej uległa ewidentnemu pogorszeniu. Zdaniem Skarżącej Organ drugiej instancji zamiast odnieść aktualny stan faktyczny do przesłanek rozłożenia na raty, powtórzył wywody organu pierwszej instancji zawarte w piśmie przewodnim przekazującym odwołanie i oparł się na nieaktualnym stanie faktycznym. Wskazała, iż pismo przewodnie z przesłaniem odwołania do organu drugiej instancji nie może uzupełniać, czy zastępować uzasadnień decyzji, gdyż uniemożliwia to Stronie ustosunkowanie do takiego stanowiska w odpowiedni sposób, a poza tym narusza zasadę wyczerpującego i pełnego uzasadnienia decyzji organu każdej z instancji. Skarżąca podniosła, iż organ drugiej instancji posługując się wskaźnikami, które w jej ocenie przemawiają za zastosowaniem wnioskowanego rozłożenia na raty, w żaden sposób nie wskazał, dlaczego akurat tymi wskaźnikami się posługuje. W tym zakresie uzasadnienie jest niepełne i nie zawiera właściwego uzasadnienia faktycznego. W ocenie Skarżącej wbrew stwierdzeniom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji nie wziął pod uwagę interesu społecznego. Zaznaczyła, iż rozłożenie na raty należności do PFRON nie zmniejsza wpływów tego Funduszu, a jedynie odwleka uzyskanie tych środków przez Fundusz. Natomiast odmowa rozłożenia na raty bardzo możliwe, że spowoduje w ogóle niemożliwość uzyskania ww. należności z powodu niemożliwości prowadzenia działalności przez Skarżącą. Podkreśliła, iż w interesie społecznym (PFRON) jest, aby jak najwięcej pracodawców utrzymało swoje przedsiębiorstwa i prowadziło działalność w zakresie, który powoduje konieczność dokonywania wpłat na potrzeby Funduszu. Interes społeczny ucierpi wskutek likwidacji czy upadłości kolejnego podmiotu i możliwe, że nieskutecznej egzekucji należności, a także braku tych wpłat w przyszłości. Zaskarżona decyzja narusza przepis art. 49 ust. 5c ustawy o rehabilitacji poprzez uznanie, iż nie zachodzą przesłanki do odroczenia terminu płatności zaległości z tytułu wpłat do PFRON i rozłożenia ich zapłaty na raty. Trudna sytuacja skarżącej spółki została wykazana, między innymi poprzez sprawozdanie i rachunek zysków i strat. Zatem, organ drugiej instancji powinien odnieść się do przesłanek rozłożenia na raty przewidzianych w w/w przepisie oraz wskazać, dlaczego tej sytuacji nie uznaje za uzasadniony ważny interes pracodawcy. Poza tym, przytoczony przepis wymaga rozważenia także możliwości rozłożenia zaległości na raty "uwzględniając możliwości płatnicze", a Minister Pracy i Polityki Społecznej
w ogóle nie ustosunkował się do tej przesłanki. Zdaniem Skarżącej w niniejszej sprawie organ drugiej instancji w ogóle nie odniósł się do kwestii ważnego interesu Skarżącej. Odnośnie tej przesłanki Minister Pracy i Polityki Społecznej nie dokonał żadnych ocen. W istocie z zaskarżonej decyzji nie sposób wywnioskować czy zdaniem organu drugiej instancji skarżąca spółka ma jakikolwiek interes w rozłożeniu należności na raty, co dowodzi niewłaściwego przeprowadzenia postępowania drugiej instancji.
6. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
7. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
8. Zdaniem Sądu analiza akt prowadzi do wniosku, że żadna z ww. przesłanek nie zaszła w sprawie. Organy obu instancji w sposób należyty przeanalizowały zarówno sytuację finansową Spółki w chwili składania wniosku o rozłożenie na raty zaległości z tytułu należności na PFRON jak również wzięły pod uwagę dyspozycję przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie, które należycie zostały wskazane w podstawach prawnych decyzji. Na wstępie podnieść należy, iż w wydanych w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięciach organy odniosły się do sytuacji finansowej wskazanej w złożonym przez Stronę wniosku. Organ odwoławczy w rozpoznawanej sprawie oceniał decyzję organu pierwszej instancji wydaną na podstawie stanu faktycznego wynikającego ze złożonych przez Skarżącą informacji o jej sytuacji majątkowej. Z tych też powodów wskazywanie na wadliwość rozstrzygnięcia organu drugiej instancji ze względu na nie uwzględnienie zmiany sytuacji finansowej Spółki uznać należy za bezzasadne. Podnieść należy, iż zmiana sytuacji finansowej w wyniku wystąpienia na jaw nowych okoliczności nie znanych przed wystąpieniem z uprzednim wnioskiem o udzielenie ulgi w spłacie może być podstawą do złożenia nowego wniosku w tym zakresie. Na podkreślenie zasługuje także to, iż sama Skarżąca wskazując z jednej strony w postępowaniu przed organami podatkowymi na stabilną sytuację finansową umożliwiającą spłatę zaległości podatkowych, z drugiej natomiast opisując brak płynności finansowej prowadzi do wystąpienia wątpliwości organu co do wiarygodności rzeczywistej sytuacji finansowej Spółki. Nie zmienia to faktu, iż organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie odmawiając zastosowania ulgi w spłacie należności nie naruszyły przepisów prawa. Sąd ocenia, że decyzje organów obu instancji nie naruszyły żadnego z przepisów art. 49 ust. 5a – 5c ustawy o rehabilitacji.
9. Przepis art. 49 ust. 5a ustawy o rehabilitacji stanowi, że zaległości z tytułu wpłat, odsetki za zwłokę lub opłata prolongacyjna mogą być umarzane w całości lub w części decyzją Prezesa PFRON wyłącznie w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Natomiast przepis art. 49 ust. 5b ww. ustawy precyzuje kiedy zachodzi całkowita nieściągalność, gdy: 1) dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia, i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie, w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz w art. 361 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361 i Nr 191, poz. 1484 oraz z 2010r. Nr 155, poz. 1037); 3) nastąpiło trwałe zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 5) wysokość zaległej wpłaty nie przekracza pięciokrotnej kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 6) stwierdzono brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 7) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Tym samym prawidłowe było przyjęcie przez organ pierwszej instancji, że skoro skarżąca Spółka nie powoływała się na ww. okoliczność, niemożliwe było wydanie w tym zakresie korzystnego dla niej rozstrzygnięcia. Utrzymanie zatem przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej decyzji pierwszej instancji w tym zakresie również odpowiada prawu. Sąd - odnosząc się do zarzutu skargi o naruszeniu art. 49 ust. 5c ustawy o rehabilitacji w kontekście nieprawidłowego rozważenia przesłanek z uwzględnieniem uznania administracyjnego – uznaje go za niezasadny. Przepis art. 49 ust. 5c ustawy o rehabilitacji stanowi, że Prezes PFRON w drodze decyzji, na wniosek pracodawcy, w przypadku uzasadnionym ważnym interesem pracodawcy lub interesem publicznym może: 1) odroczyć termin płatności należności lub rozłożyć ich zapłatę na raty, 2) odroczyć termin płatności zaległości z tytułu wpłat, odsetek za zwłokę lub rozłożyć ich zapłatę na raty - uwzględniając możliwości płatnicze pracodawcy oraz stan finansów PFRON. Ustawodawca, używając zwrotu "może" przesądził, że decyzja organu administracyjnego ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że przy ustalonym stanie faktycznym organ ten ma możliwość wyboru negatywnego lub pozytywnego dla podatnika sposobu rozstrzygnięcia jego wniosku. W takim przypadku sądowa kontrola decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, nie zaś rozstrzygnięcie będące wynikiem wyboru dokonanego przez organ podatkowy. Przed podjęciem rozstrzygnięcia w ramach tzw. uznania administracyjnego organ podatkowy musi najpierw stwierdzić istnienie przesłanek określonych w art. 49 ust. 5c ustawy o rehabilitacji. To z kolei obliguje do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych sprawy oraz szczegółowego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. Jak bowiem podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 12 lutego 2004 r. sygn. akt III SA 791/2002, należyte uzasadnienie decyzji pozwala na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub też czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej słuszności, co czyni strona skarżąca w skardze.
10. W ocenie Sądu zarówno oceny jak i wnioski, które wyciągnął z okoliczności faktycznych sprawy Prezes PFRON i Minister Pracy i Polityki Społecznej nie budzą wątpliwości z punktu widzenia art. 191 ustawy Ord. pod., który to przepis wyraża zasadę swobodnej oceny dowodów. Rozważono zarówno ważny interes podatnika jak też ważny interes publiczny i choć rozstrzygnięcia organów administracyjnych obu instancji nie zadowalają skarżącej Spółki nie można uznać, że nie odpowiadają one prawu. Prowadzone w sprawie postępowanie dowodowo-wyjaśniające oraz dokonana na tej podstawie ocena stanu faktycznego przeprowadzone zostały poprawnie, zgodnie w wymogami wskazanymi w dyspozycji art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy. Z oceny, nie noszącej znamion swobodnej, organy administracyjne wyprowadziły wniosek, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki z art. 49 ust. 5c ustawy o rehabilitacji i decyzje swoje odpowiednio uzasadniły. W konsekwencji w rozumowaniu organów, zgodnym z zasadami doświadczenia życiowego oraz zasadami logiki, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa. Sąd stwierdza ponadto, że w rozpoznawanej sprawie Minister Pracy i Polityki Społecznej prawidłowo ocenił, że po stronie podatnika nie wystąpiły okoliczności pozwalające na przyznanie ulgi we wnioskowanym zakresie. Niekwestionowaną przez organy obu instancji okolicznością była trudna sytuacja finansowa skarżącej Spółki, która choć ciążył na niej ustawowy obowiązek wpłat na PFRON zaprzestała ich płacenia, z uwagi na rozmiar i charakter prowadzonej działalności, której ryzyko niepowodzeń powinna zakładać. Organy podatkowe obu instancji przeciwstawiły ww. sytuację ważnemu interesowi publicznemu. Prawidłowe było odwołanie się w szczególności przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej do ustawowych celów działalności PFRON oraz wskazanie, że nadmierne uszczuplanie środków Funduszu (nawet okresowe) może doprowadzić do znacznego ograniczenia finansowania zdarzeń z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych. Sąd wskazuje, że nie można odmówić słuszności stanowisku Ministra Pracy i Polityki Społecznej, który odwołując się do wyroku NSA z 7 października 2000r., w którym stwierdzono, że gromadzenie środków na pokrycie kosztów działalności gospodarczej, dochodzenia swoich praw przed sądem, jak i zapłatę ciążących na prowadzącym działalność gospodarczą danin publicznych jest immanentną cechą planowania tej działalności i nie można uznać za usprawiedliwione żądania rozkładania na raty zaległości powstałych wskutek błędnej gospodarki finansowej przedsiębiorcy, który preferuje jedne wydatki kosztem innych. Działalność gospodarcza jest działalnością prowadzoną na własne ryzyko, nie jest więc istotne z punktu widzenia organu podatkowego, że zaległość podatkowa nie powstała wskutek winy umyślnej podatnika, czy też powstała wskutek niewywiązywania się kontrahentów podatnika ze zobowiązań (sygn. akt I SA/Ka 1188/99, LEX nr 45537. Warto też wskazać, że w ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano również, a poglądy te Sąd w pełni podziela, że przyznanie ulgi na bazie uznania administracyjnego uzasadnione będzie jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania (por. m.in. wyrok z 3 lutego 2000r. sygn. akt I SA/Kr 983/98, LEX nr 40722). świetle ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie NSA koncepcji interpretacyjnej przepisów zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego zawierających w swojej treści kierunkowe dyrektywy wyboru prawem do rozłożenia zaległości na raty czy prawem do odroczenia terminu płatności należności dysponuje organ administracyjny. Stwierdzenie zatem, że w sprawie występują okoliczności odpowiadające tej lub innej kierunkowej dyrektywie wyboru, może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. W rozpoznawanej sprawie doprowadziło do decyzji, która choć nie zadowala skarżącej Spółki, która na skutek własnych decyzji gospodarczych przyjęła, że nie będzie wypełniała ciążącego na niej obowiązku wpłat na PFRON, jest zgodna z prawem.
11. Sąd mając powyższe na względzie uznał, że zasadne jest oddalenie skargi, na mocy art. 151 p. p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło