IV SA/Wa 199/12
WyrokWSA w Warszawie2012-06-25
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Alina Balicka, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić postępowanie w sprawie przeniesienia decyzji o warunkach zabudowy, gdy rozpatrzenie wniosku o zawieszenie zależy od rozstrzygnięcia przez sąd powszechny kwestii cywilnoprawnych dotyczących zgody na przeniesienie decyzji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W sytuacji, gdy strona wnioskuje o zawieszenie postępowania w celu wyjaśnienia kwestii cywilnoprawnych związanych z przeniesieniem decyzji, a te kwestie mogą stanowić zagadnienie wstępne, organ powinien rozważyć zawieszenie postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając postanowienie o odmowie zawieszenia i umarzając postępowanie w przedmiocie wniosku o zawieszenie, błędnie zinterpretowało przepisy k.p.a. dotyczące zawieszenia postępowania.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe S. Sp. z o.o. w likwidacji złożyło wniosek o przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy. W trakcie postępowania druga strona cofnęła zgodę na przeniesienie, co doprowadziło do sporu cywilnoprawnego. Skarżąca Spółka wniosła o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny kwestii związanych z cofnięciem zgody. Prezydent odmówił zawieszenia, uznając, że kwestie cywilnoprawne nie są zagadnieniem wstępnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie Prezydenta i umorzyło postępowanie w przedmiocie wniosku o zawieszenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2011 r., stwierdził, że postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego S. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o zawieszenie postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego S. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r., Nr [...], wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. odmówił zawieszenia postępowania w sprawie przeniesienia decyzji Nr [...] (znak sprawy: [...]) z dnia [...] lipca 2010 r. o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na: budowie budynku biurowego z częścią usługową i garażem podziemnym oraz infrastrukturą techniczną, zjazdem z drogi wraz z pozostałym zagospodarowaniem terenu planowanej do realizacji na części działek o nr ew. [...], [...], [...] w obrębie [...], położonych przy ul. [...] na terenie Dzielnicy [...] W. , wydanej na wniosek G. Sp. z o.o. z siedzibą w J. przy ul. [...], następnie przeniesionej decyzją Nr [...] (znak sprawy: [...]) z dnia [...] października 2010 r. na rzecz B. Sp. z o.o. z obecną siedzibą w W. przy ul. [...].
W uzasadnieniu postanowienia Prezydent W. wskazał, że Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowe S. Sp. z o.o. w likwidacji, z siedzibą w W. przy ul. [...], złożyło dniu 12 lipca 2011 r. wniosek (uzupełniony w dniu 21 lipca 2011 r.), o przeniesienia decyzji Nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji na jej rzecz.
Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowe S. Sp. z o.o. w likwidacji - dostarczyło zgodę na przeniesienie decyzji Nr [...] od B. Sp. z o.o., zaś Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowe S. Sp. z o.o. w likwidacji oświadczyło, że przyjmuje warunki zawarte w ww. decyzji.
W dniu 22 lipca 2011 r. B. Sp. z o.o. złożyło oświadczenie o cofnięciu zgody na przeniesienie w/w decyzji.
W dniu 4 sierpnia 2011 r. Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowe S. Sp. z o.o. w likwidacji podtrzymało swój wniosek o wydanie decyzji o przeniesienie decyzji na jej rzecz, równocześnie wniosło o zawieszenie postępowania w w/w sprawie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu zakończenia przez właściwe sądy powszechne postępowań dotyczących stwierdzenia bezskuteczności i potwierdzających bezskuteczność uchylenia się przez B. od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli o wyrażeniu zgody na przeniesienie na S. praw i obowiązków wynikających z decyzji będącej przedmiotem niniejszego postępowania oraz oświadczenia woli o cofnięciu przez B. zgody na przeniesienie na rzecz S. praw i obowiązków wynikających z decyzji będącej przedmiotem niniejszego postępowania.
Prezydent W. stanął na stanowisku, że wyjaśnienie kwestii cywilno-prawnych zaistniałych pomiędzy stronami postępowania nie jest zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Przeniesienie decyzji reguluje art. 63 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym w przypadku przeniesienia decyzji o warunkach zabudowy konieczne jest jedynie legitymowanie się zgodą strony na przeniesienie decyzji na rzecz, której została ona wydana oraz oświadczeniem strony, że przyjmuje warunki zawarte w decyzji. W związku z powyższym kwestia zakończenia przez właściwy sąd powszechny postępowania w sprawie wyrażenia, a następnie cofnięcia oświadczenia woli przez B. Sp. z o.o. na przeniesienie na S. Sp. z o.o. praw i obowiązków wynikających z decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. o warunkach zabudowy nie stanowi zagadnienia wstępnego dla przedmiotowego postępowania.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowe S. Sp. z o.o. w likwidacji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. , po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. uchyliło zaskarżone postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2011 r., Nr [...] i umorzyło postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku o zawieszenie postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, iż art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. obliguje organ administracyjny do zawieszenia postępowania w przypadku gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd lub inny organ zagadnienia wstępnego, tzn. rozstrzygnięcia zagadnienia materialnoprawnego, będącego we właściwości innego organu, mającego charakter zagadnienia otwartego (wcześniej nie rozstrzyganego) i samoistnego, od rozstrzygnięcia którego zależy wynik sprawy głównej. Organ administracyjny zobowiązany jest ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym.
W ocenie Kolegium art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie stanowi natomiast podstawy do odmowy zawieszenia postępowania. W przypadku zaistnienia przesłanek określonych w tym przepisie, organ jest zobowiązany zawiesić postępowanie z urzędu. Wniosek strony, w tym zakresie, może jedynie stanowić impuls dla organu administracji publicznej do zawieszenia postępowania z urzędu. Brak jest natomiast podstawy prawnej do merytorycznego rozpatrzeniu wniosku strony o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i wydawania rozstrzygnięcia w tym zakresie. Niezawieszenie przez organ postępowania (z urzędu), może być kwestionowane przez stronę w odwołaniu od decyzji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. wniosło Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowe S. Sp. z o.o. w likwidacji. Skarżąca Spółka zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
- art. 63 ust 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego błędną interpretację polegającą na tym, że Organ badając przesłanki zgody wyrażonej przez B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Uczestnik") na przeniesienie praw z Decyzji o warunkach zabudowy na rzecz Przedsiębiorstwa Produkcyjno — Handlowego S. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. (dalej: "Skarżący) uznał, iż brak było przedmiotowej zgody, nie była spełniona przesłanka zgody, mimo, iż przesłanka zgody Uczestnika była spełniona, a wszelkie rozważania Organu w tej kwestii implikowały powstanie zagadnienia wstępnego, a w konsekwencji prowadziły do niemożliwości zbadania tej przesłanki przez Organ we własnym zakresie oraz do zawieszenia postępowania celem rozstrzygnięcia kwestii zagadnienia wstępnego przez właściwy sąd powszechny;
- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez uznanie za skuteczne cofnięcie przez Uczestnika zgody na przeniesienie praw do Decyzji o warunkach zabudowy na rzecz Skarżącego nie uznając spornego pomiędzy stronami zagadnienia udzielenia zgody za zagadnienie wstępne;
- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 100 § 1 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania oraz niewypełnienie obowiązków związanych z działaniami mającymi na celu rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego;
- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez uchylenie przez Organ drugiej instancji postanowienia organu pierwszej instancji i umorzeniu postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o zawieszenie postępowania, podczas gdy postanowienie organu pierwszej instancji było wadliwe, jednakże Organ drugiej instancji powinien uchylić przedmiotowe postanowienie w całości i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy.
W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Uczestnik postępowania B. Sp. z o.o. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga jest zasadna.
W doktrynie przyjmuje się, że podstawy zawieszenia postępowania administracyjnego podzielić można na dwie grupy: obligatoryjne i fakultatywne.
Do obligatoryjnych podstaw zawieszenia postępowania administracyjnego należą podstawy o charakterze podmiotowym, dotyczące osób uczestniczących w postępowaniu. Podmiotowe podstawy zawieszenia postępowania kodeks postępowania administracyjnego określa w art. 97 § 1 pkt 1-3, zaliczając do nich:
1) śmierć strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105),
2) śmierć przedstawiciela ustawowego strony,
3) utratę przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych.
Do obligatoryjnych podstaw zawieszenia postępowania administracyjnego należą również podstawy o charakterze przedmiotowym, wynikające z czasowej trudności załatwienia sprawy ze względu na tzw. zagadnienie prejudycjalne – art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Natomiast zawieszenie postępowania administracyjnego o charakterze fakultatywnym dopuszczalne jest w granicach określonych w art. 98 § 1 k.p.a.
Podstawa zawieszenia o charakterze przedmiotowym wynika z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Podstawa przedmiotowa, w przeciwieństwie do podstaw podmiotowych, mimo obligatoryjnego charakteru, ma jednocześnie charakter względny, bowiem w zakresie wskazanym w art. 100 § 2 i 3 k.p.a. możliwe są odstępstwa.
Rozstrzygnięcie organu administracji publicznej w sprawie zawieszenia postępowania przybiera postać postanowienia administracyjnego. Wynika to z treści art. 101 § 1 oraz art. 101 § 3 k.p.a. Jednocześnie w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że określenie "postanowienie w sprawie zawieszenia" ma charakter zbiorczy. Sformułowanie to nie ogranicza się wyłącznie do postanowienia "o zawieszeniu" postępowania, ale obejmuje również "odmowę zawieszenia postępowania", "podjęcie zawieszonego postępowania" oraz "odmowę podjęcia zawieszonego postępowania". Każde z tych rozstrzygnięć musi zapaść w formie postanowienia, czyli w formie w jakiej organ administracji publicznej rozstrzyga kwestie w toku postępowania.
Kodeks postępowania administracyjnego w art. 97 § 1 nie określa podmiotu z inicjatywy, którego może dojść do wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, co w rezultacie oznacza, że z inicjatywą tą może wystąpić organ, strona, podmiot na prawach strony.
Wobec powyższego Przedsiębiorstwo Produkcyjno — Handlowe S. Sp. z o.o. w likwidacji było legitymowane do złożenia wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Wniosek ten podlegał merytorycznemu rozpatrzeniu przez organ I instancji. Nieuwzględnienie tego wniosku uzasadniało wydanie postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego. Na postanowienie to zgodnie z art. 101 § 3 k.p.a. służy stronie zażalenie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ponownie rozpatrując zażalenie dokona merytorycznej oceny postanowienia organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2011 r.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło