I OSK 400/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T.G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2012 r. sygn. akt VII SAB/Wa 126/12 o odrzuceniu skargi T.G. na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie opieki nad grobami wojskowymi postanawia: oddalić skargę kasacyjną Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę T.G. na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w zakresie opieki nad "grobami wojskowymi z 1939 roku na cmentarzu parafialnym w Legionowie". W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż skarżący szeregiem pism zwrócił się do Wojewody Mazowieckiego z wnioskami dotyczącymi konserwacji i opieki nad grobami wojskowymi na cmentarzu parafialnym w Legionowie, na które to pisma Wojewoda udzielał stronie odpowiedzi, informując ją, iż przedstawione sugestie uwzględnione zostaną w pracach związanych z opieką nad wskazanymi grobami. T.G. wezwał Wojewodę do usunięcia naruszenia prawa dotyczącego zaniedbań grobów, a następnie wniósł skargę na bezczynność organu w tym zakresie. Wojewoda Mazowiecki wniósł o odrzucenie skargi, twierdząc iż pisma kierowane do niego przez skarżącego nie były wnioskami o załatwienie sprawy w drodze aktu lub czynności o charakterze indywidualnym. Odrzucając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż nie stanowi ona skargi na bezczynność organu i nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych. Sąd podkreślił, iż żadne z pism jakie skarżący kierował do organu nie obligowały go do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania rozstrzygnięcia, które mogłoby stać się przedmiotem skargi. Oznaczało to konieczność odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.". Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego T.G., reprezentowany przez adwokata z urzędu, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 138, art. 3 § 2 pkt oraz art. 176 w zw. z art. 185 § 1 P.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, iż skarga T.G. dotyczyła bezczynności w zakresie zarządu i opieki nad grobami woskowymi Obrońców stolicy 1939 r., zaś zaskarżone postanowienie odnosiło się do cmentarza parafialnego w Legionowie, zatem zupełnie innego przedmiotu. Ponadto zdaniem pełnomocnika strony błędne było przyjęcie przez Sąd, iż w przedmiotowej sprawie organu nie był zobowiązany do wydania aktu lub podjęcia czynności, które mogłyby być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Działający w sprawie adwokat podkreślił, że zarząd na cmentarzami wojskowymi leży w gestii Wojewody i jest on czynnością z zakresu administracji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi T.G. była bezczynność Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie wniosków strony dotyczących grobów wojskowych na cmentarzu parafialnym w Legionowie. Przedmiot skargi wynikał wprost z treści skargi, wbrew temu co twierdzi ustanowiony w sprawie adwokat i został prawidłowo określony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. zakres kognicji sądu w sprawach skarg na bezczynność pokrywa się z kognicją sądów w sprawach ze skarg na akty lub czynności wymienione w przepisach poprzedzających, tj. art. 3 § 2 pkt 1 – 4 powołanej ustawy. Innymi słowy, gdy niedopuszczalna jest droga sądowa w sprawach innych aktów lub czynności, wyłączona jest także możliwość wniesienia skargi na bezczynność w tych sprawach. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z taką właśnie sytuacją. Zauważyć trzeba, że skarga T.G. nosi wszelkie cechy skargi o jakiej mowa w art. 227 Kpa, która może dotyczyć w szczególności zaniedbania lub nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy lub ich pracowników. Skarga taka unormowana jest w Dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, a kontroli sądowoadministracyjnej nigdy nie podlegały sprawy ze skarg i wniosków, o których mowa w tym dziale. W postępowaniu uregulowanym przepisami tego działu kpa nie rozstrzyga się bowiem żadnej sprawy administracyjnej, jedynie informuje o sposobie załatwienia tej skargi. To samo dotyczy ewentualnej bezczynności organu w tym przedmiocie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.