I OZ 400/12

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-05-31

Skład orzekający: Anna Łukaszewska - Macioch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku oczywistej bezzasadności skargi, która kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a. (np. z powodu braku właściwości sądu administracyjnego), stronie przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi, co obejmuje sytuacje, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia z powodu braku właściwości sądu administracyjnego. W takim przypadku, nawet jeśli strona znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, odmowa przyznania prawa pomocy jest zgodna z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, uznając, że skarga skarżącego była oczywiście bezzasadna z powodu braku właściwości sądu administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku dotyczące informacji o braku możliwości podjęcia działań w sprawie wniosku o przywrócenie terminu. Skarżący domagał się rozpatrzenia spraw dotyczących kontaktów z pracownikami socjalnymi i jego sytuacji życiowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi, wskazując na brak właściwości sądu administracyjnego. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania prawa pomocy, uznając skargę za oczywiście bezzasadną. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Bk 176/12 odmawiające K. C. przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K. C. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku w przedmiocie informacji w sprawie zasiłków celowych postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Bk 176/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił K. C. przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie z jego skargi na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku w przedmiocie informacji w sprawie zasiłków celowych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w dniu 27 stycznia 2012 r. K. C. złożył do Sądu skargę na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 2 stycznia 2011 r. nr 406.1213/E-3/XII/11 informujące go o braku możliwości podjęcia działań w sprawie pisma zatytułowanego "wniosek o przywrócenie terminu". W skardze strona skarżąca poruszyła sprawy dotyczące kontaktów z pracownikami socjalnymi oraz własną sytuacją życiową. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku wniosło o jej odrzucenie ze względu na niedopuszczalność skargi. Zdaniem organu, sprawa będąca przedmiotem skargi nie należy do właściwości sądu administracyjnego, gdyż dotyczy czynności faktycznej organu, z której nie wynikają ani uprawnienia, ani obowiązki w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". W dniu 28 marca 2012 r. K. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym przyznanie adwokata. Odmawiając zaskarżonym postanowieniem przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku powołał się na treść art. 247 P.p.s.a. który stanowi, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a. (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 573). Z kolei, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Jeżeli zatem skarga została wniesiona w sprawie nie należącej do właściwości sądu administracyjnego, to sąd uprawniony jest do oddalenia wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 247 P.p.s.a. Sąd stwierdził, że z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. K. C. złożył bowiem do Sądu skargę na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 2 stycznia 2011 r. nr 406.1213/E-3/XII/11 informujące go o braku możliwości podjęcia działań w sprawie pisma zatytułowanego "wniosek o przywrócenie terminu". Nie ulega zatem wątpliwości, że przedmiotowa sprawa nie mieści się we właściwości sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 P.p.s.a. Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył K. C. wnosząc o zmianę lub uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak stanowi art. 247 P.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje w razie oczywistej bezzasadności skargi. Przyznanie prawa pomocy nawet w takich sytuacjach, w których zachodzą ku temu przesłanki związane z trudną sytuacją materialną strony, jest niedopuszczalne, jeżeli zachodzi oczywista bezzasadność skargi. W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, iż skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej "na pierwszy rzut oka" nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona. Przepis art. 247 P.p.s.a. znajduje zastosowanie przede wszystkim w sytuacjach, w których skarga kwalifikuje się do odrzucenia na postawie art. 58 § 1 P.p.s.a. (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005), to znaczy jeżeli skarga jest niedopuszczalna. W świetle powyższych rozważań należy podkreślić, że z akt niniejszej sprawy wynika, iż K.C. wniósł skargę na pismo z dnia 2 stycznia 2011 r. informujące o braku możliwości podjęcia działań w sprawie pisma zatytułowanego "wniosek o przywrócenie terminu". Działanie, którego skarżący wymaga od Sądu, nie może być uznane za czynności kontrolne nad działalnością administracji publicznej, do jakich powołane zostały sądy administracyjne. Żądanie wnioskodawcy nie mieści się w żaden sposób w zakresie kognicji tych sądów, określonej w art. 3 § 2 oraz art. 4 P.p.s.a., na co wskazał wyraźnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku. Zasadnym więc było stanowisko Sądu pierwszej instancji co do oczywistej bezzasadności skargi K. C., a postanowienie odmawiające przyznania stronie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, z uwagi na spełnienie przesłanki wskazanej w art. 247 P.p.s.a., w pełni odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło