II SA/Wa 513/12
WyrokWSA w Warszawie2012-06-26
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Anna Mierzejewska, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyjęcia przez policjanta proponowanego lokalu mieszkalnego, uzasadniona innymi względami niż stan techniczny lub normy zaludnienia, stanowi podstawę do cofnięcia równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i czy taka decyzja jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności?Ratio decidendi
Odmowa przyjęcia przez policjanta proponowanego lokalu mieszkalnego, jeśli nie dotyczy ona jego stanu technicznego lub niezgodności z normami zaludnienia, stanowi bezzasadną odmowę, która zgodnie z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. uzasadnia cofnięcie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Taka decyzja nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a zarzuty dotyczące wadliwości postępowania lub ustaleń faktycznych powinny być kierowane w trybie wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności.Stan faktyczny
Policjant T. K. był przyznany równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Po odmowie przyjęcia proponowanego lokalu mieszkalnego, organ Policji cofnął mu to świadczenie. Policjant wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji, podnosząc zarzuty dotyczące stanu technicznego lokalu i niezgodności z normami zaludnienia, a także wadliwości postępowania. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o cofnięciu świadczenia, uznając, że odmowa przyjęcia lokalu była bezzasadna, a zarzuty nie spełniają przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji. Policjant zaskarżył decyzję Komendanta Głównego Policji do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Janusz Walawski, Protokolant Asystent sędziego Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o cofnięciu uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę
Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.), § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji i dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Komendanta Powiatowego Policji w D. o cofnięciu T. K. uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego ze skutkiem od dnia [...] lipca 2009 r.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
T. K. pełni służbę w Komendzie Powiatowej Policji w D.
W złożonym oświadczeniu z dnia [...] listopada 2003 r. do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości funkcjonariusz ten poinformował, że zamieszkuje wraz z żoną M. w lokalu mieszkalnym w K., [...], do którego tytuł prawny posiada jego ojciec J. K..
Komendant Powiatowy Policji w D. decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., zmienioną następnie w trybie art. 155 k.p.a. decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r., przyznał T. K. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] grudnia 2003 r.
W związku z faktem, że T. K. nie posiadał zaspokojonych przez organy Policji potrzeb mieszkaniowych w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, Komendant Powiatowy Policji w D. pismem z dnia [...] września 2008 r. zaproponował zainteresowanemu przydział lokalu mieszkalnego składającego się z dwóch pokoi, kuchni i pozostałych przynależności o pow. użytkowej 41,00 m2, w tym pow. mieszkalnej 26,00 m2 położonego w P. przy ul. [...], zgodnego z przysługującymi funkcjonariuszowi normami zaludnienia. W piśmie tym Komendant Powiatowy Policji w D. poinformował zainteresowanego, iż w celu wydania decyzji o przydziale, niezbędne jest złożenie przez niego wniosku o przydział lokalu mieszkalnego w terminie 21 dni od daty otrzymania niniejszego pisma.
W pisemnej odpowiedzi z dnia [...] października 2008 r. skierowanej do Komendanta Powiatowego Policji w D., T. K. poinformował organ, iż obecnie posiada lokal mieszkalny o pow. mieszkalnej 29,00 m2 na podstawie umowy użyczenia zawartej z ojcem. Z uwagi na niskie miesięczne koszty utrzymania przedmiotowego mieszkania (200 zł) oraz fakt, iż powierzchnia mieszkalna aktualnie zajmowanego lokalu mieszkalnego jest większa od proponowanego mu do przydziału lokalu mieszkalnego z zasobów Policji nie jest zainteresowany zasiedleniem mieszkania w P. przy ul. [...], a tym samym nie będzie składał wniosku o przydział lokalu. Wyjaśnił również, iż zasiedlenie mieszkania w powyższej miejscowości nie jest dla niego dogodne ze względu na sytuację rodzinną i materialną, a ponadto zamierza rozpocząć budowę domu jednorodzinnego.
Pismem z dnia [...] lipca 2009 r. Komendant Powiatowy Policji w D. ponowił propozycję przydziału T. K. lokalu mieszkalnego położonego w P. przy ul. [...].
W odpowiedzi T. K. pismem z dnia [...] lipca 2009 r. ponownie poinformował Komendanta Powiatowego Policji w D., iż nie jest zainteresowany zasiedleniem przedmiotowego mieszkania, a w związku z powyższym nie będzie składał wniosku o jego przydział, przywołując argumentację analogiczną, jak w swoim wcześniejszym piśmie z dnia [...] października 2008 r.
Komendant Powiatowy Policji w D. pismem z dnia [...] lipca 2009 r., działając na podstawie art. 61 § 4 k.p.a., zawiadomił T. K. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W zawiadomieniu poinformował stronę, iż powodem wszczęcia postępowania jest odmowa przyjęcia przez zainteresowanego zaoferowanego lokalu mieszkalnego w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby.
Następnie zaś decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Komendant Powiatowy Policji w D. cofnął T. K. uprawnienie do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego ze skutkiem od dnia [...] lipca 2009 r., uzasadniając swoje stanowisko bezzasadną odmową przyjęcia proponowanego do przydziału lokalu mieszkalnego położonego w P. przy ul. [...], pozostającego w zasobach Policji, zgodnego z przysługującymi normami zaludnienia - a więc spełnieniem negatywnych przesłanek otrzymania powyższego świadczenia wynikających z przepisów § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2002 r. Nr 100, poz. 918 z późn. zm.).
Powyższa decyzja stała się ostateczna, albowiem wprawdzie T. K. wniósł od niej odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w O., jednakże postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. nr [...] organ II instancji stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W dniu [...] września 2011 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w O. wpłynął wniosek T. K. z dnia [...] września 2011 r. o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Komendanta Powiatowego Policji w D. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. w trybie art. 156 k.p.a. Zaskarżonej decyzji T. K. zarzucił rażące naruszenie zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego, jak również naruszenie art. 7 i 77 k.p.a.
W uzasadnieniu wniosku podniósł, że w dacie wydawania kwestionowanej decyzji zaproponowany mu lokal mieszkalny znajdował się w nienależytym stanie technicznym, a ponadto nie uwzględniono faktu, że jego żona była wtedy w ciąży, a w związku z tym w dacie narodzin kolejnego dziecka zaproponowany lokal mieszkalny przestałby spełniać przysługujące mu normy zaludnienia.
Komendant Wojewódzki Policji w O. decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r., wydaną na podstawie art. 157 § 2 i art. 158 § 1 k.p.a., odmówił stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Komendanta Powiatowego Policji w D. o cofnięciu T. K. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego ze skutkiem od dnia [...] lipca 2009 r.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, iż wskazane przez stronę we wniosku okoliczności nie mieszczą się w przesłankach wyszczególnionych w art. 156 k.p.a.
W odwołaniu od powyższej decyzji T. K. podniósł, iż przepis art. 88 ustawy o Policji stanowi wprost przesłankę wszczęcia stosownego postępowania administracyjnego zmierzającego do przydzielenia z urzędu funkcjonariuszowi lokalu mieszkalnego, wniosek podmiotu nie jest wymagany żadnym przepisem prawa materialnego. Wobec powyższego propozycja przydzielenia skarżącemu lokalu mieszkalnego znajdującego się w dyspozycji Komendy Powiatowej Policji w D. nie była czynnością prawną w toku postępowania administracyjnego, tym samym skierowanie do funkcjonariusza żądania złożenia podania (wniosku) o przydział lokalu było pozbawione podstaw prawa materialnego, wobec niewszczęcia w tej sprawie postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego zarówno Komendant Powiatowy Policji w D., jak i Komendant Wojewódzki Policji w O. w toku postępowania nie uwzględnili przepisów art. 7 i art. 107 k.p.a., albowiem w uzasadnieniu decyzji organ winien określić, jakie okoliczności faktyczne zostały uwzględnione, a jakie nie i z jakiego powodu. Ponadto organ nie dopełnił rażąco ciążącego na nim z mocy prawa obowiązku przydzielenia lokalu mieszkalnego w należytym stanie technicznym. Wprawdzie skarżący nie podnosił tej okoliczności w pierwotnym postępowaniu, jednak był to wprost obowiązek organu by ten stan w postępowaniu uwzględnić. W tej sytuacji - w ocenie skarżącego – doszło do rażącego naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, bowiem organ dawał fałszywą gwarancję należytego stanu technicznego lokalu, a nie było to zgodne ze stanem faktycznym.
Komendant Główny Policji, w wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w O.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest odstępstwem od ogólnej zasady stabilności decyzji i może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Wada decyzji wymieniona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. rażące naruszenie prawa, zachodzi natomiast wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu, a rozstrzygnięciem objętym decyzją, przez proste ich zestawienie ze sobą. Nie chodzi tu więc o błędy w wykładni prawa (interpretacji przepisów), ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.
Organ podkreślił, iż racją prawną art. 88 ust. 1 ustawy o Policji jest zagwarantowanie dyspozycyjności policjanta w wypełnianiu obowiązków służbowych, co zapewnia zamieszkiwanie w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, albowiem omawiane prawo do lokalu mieszkalnego wiąże się ściśle z niezaspokojeniem potrzeby mieszkaniowej samego policjanta, jak i członków rodziny pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym (art. 89 ustawy).
Równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego jest natomiast pochodną prawa do lokalu mieszkalnego i ma charakter ekwiwalentu za niezaspokojenie policjantowi potrzeb mieszkaniowych w drodze przydziału z zasobów Policji lokalu mieszkalnego.
Problematykę uprawnień policjanta do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego szczegółowo reguluje zaś wydane na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
W myśl natomiast § 1 ust. 2 pkt 4 powołanego rozporządzenia równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej jeżeli bezzasadnie odmówił przyjęcia lokalu mieszkalnego odpowiadającego przysługującym mu normom zaludnienia i znajdującego się w należytym stanie technicznym i sanitarnym.
Organ podkreślił, iż poza sporem pozostaje fakt, że zainteresowany na dzień [...] sierpnia 2009 r., tj. wydania decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w D. legitymował się uprawnieniami do 3 norm zaludnienia, a więc do lokalu o pow. mieszkalnej od 21 m2 do 30 m2. Organ I instancji zaproponował natomiast stronie przydział lokalu mieszkalnego położonego w P. przy ul. [...] o powierzchni mieszkalnej 26,00 m2 z uwzględnieniem uprawnień policjanta oraz członków jego rodziny, tj. żony M. i syna K., który zapewniał jego rodzinie należne normy zaludnienia. Proponowany do przydziału lokal mieszkalny był też wyposażony w instalację gazową, wodno-kanalizacyjną, elektryczną i posiadał samodzielne ogrzewanie gazowe.
T. K. poinformował jednak wówczas Komendanta Powiatowego Policji w D., że nie jest zainteresowany proponowanym do zasiedlenia lokalem mieszkalnym, albowiem na podstawie umowy użyczenia zawartej z ojcem użytkuje lokal mieszkalny w K. o pow. mieszkalnej 29,00 m2, który zaspokaja potrzeby mieszkaniowe jego rodziny, a ponadto odmowę uzasadnił swoją sytuacją rodzinną i oddaleniem tego lokalu od miejsca pracy żony.
Niewątpliwie zatem z akt sprawy nie wynika, aby zainteresowany kwestionował wówczas stan techniczny i sanitarny przedmiotowego lokalu mieszkalnego, albowiem odmowa przyjęcia proponowanego do przydziału lokalu mieszkalnego oparta była na innych przyczynach, które Komendant Powiatowy Policji w D. uznał jako nieuzasadnione.
Przepis § 6 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. zobowiązuje natomiast organ do wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli policjant bezzasadnie odmówił przyjęcia lokalu mieszkalnego odpowiadającego przysługującym mu normom zaludnienia i znajdującego się w należytym stanie technicznym i sanitarnym.
Komendant Powiatowy Policji w D. w uzasadnieniu decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. przywołał postanowienia § 6 pkt 3 rozporządzenia, a więc negatywną przesłankę cofnięcia uprawnień do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i stwierdził, iż zgłoszone przez T. K. zastrzeżenia nie dotyczyły stanu technicznego i sanitarnego oraz przysługujących norm zaludnienia, a więc nie stanowiły uzasadnionej przyczyny odmowy.
W tej sytuacji Komendant Główny Policji nie podzielił poglądu strony, iż Komendant Powiatowy Policji w D. działał "przez cały czas z wykorzystaniem nieznajomości prawa przez podmiot", zaznaczając przy tym, iż organ nie jest zobowiązany do informowania policjanta o treści powszechnie obowiązujących i publikowanych aktów prawnych.
Organ podkreślił jednocześnie, iż sprawa cofnięcia stronie uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego uzasadniała inicjatywę organu i zaproponowanie policjantowi przydziału lokalu mieszkalnego, także z uwagi na zastępczy charakter tego świadczenia pieniężnego mający zastosowanie w przypadku, gdy organy Policji nie posiadają możliwości przydziału policjantowi lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji.
Biorąc zatem powyższe pod uwagę, uznać należy, że na gruncie przepisów ustawy o Policji oraz rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. ostateczna decyzja nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Komendanta Powiatowego Policji w D. orzekająca o cofnięciu T. K. uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego ze skutkiem od dnia [...] lipca 2009 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a więc nie jest obarczona wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, a także uchylenie kwestionowanej przez niego ostatecznej decyzji Komendanta Powiatowego Policji w D., jako wydanych z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, których to naruszenia miały istotny wpływ na wynik końcowy orzeczeń organów. Ponadto wniósł o zobowiązanie właściwego organu do podjęcia postępowania egzekucyjnego mającego na celu wypłatę za okres zaległy równoważnika pieniężnego wraz z ustawowymi odsetkami za zwłokę oraz zasądzenie od organów zwrotu kosztów postępowania wg norm prawem przypisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż w sprawie o cofnięcie uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego niewłaściwie zastosowano przepisy Rozdziału 8 ustawy o Policji, jak również zastosowano szczególnie rażącą ich wykładnię na jego niekorzyść. Pominięto przy tym w całości okoliczności faktyczne podnoszone przez skarżącego od samego początku toku sprawy przed Komendantem Powiatowym Policji w D., a uwzględniono wyłącznie okoliczności mające na celu wydanie orzeczenia zgodnego z polityką orzeczniczą organu, a niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym istniejącym w dacie orzekania. Komendant Powiatowy Policji w D. naruszył wprost art. 89 ustawy o Policji, pomijając całkowicie fakt wykazania przez zainteresowanego, że przydzielenie lokalu będzie dla rodziny skarżącego niekorzystne pod względem zatrudnienia, opiekuńczym, jak i pod względem finansowym. Komendant Powiatowy Policji w D., jak i organy nadzoru całkowicie pominęły także znany im tragiczny stan techniczny lokalu, konieczność faktycznego przeprowadzenia remontu nie tylko samego lokalu, lecz wręcz całego budynku, który mógł swoim stanem technicznym zagrażać mieszkańcom. Wiedzę o stanie technicznym ukrywały przed skarżącym, który o tych okolicznościach dowiedział się we własnym zakresie, przedstawiając organom nadzoru kopię opisu stanu technicznego budynku, do czego zarówno Komendant Wojewódzki Policji w O., jak i Komendant Główny Policji nie odnieśli się w żadnym zakresie.
Skutkiem tego w obiegu prawnym pozostaje decyzja Komendanta Powiatowego Policji w D. niezgodna z prawem, która pozbawia skarżącego prawa do świadczeń związanych z lokalem mieszkalnym, a tym samym decyzja ta winna zostać uznana za niewykonalną w swoim rozstrzygnięciu od daty jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;
t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga T. K. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.
Należy w tym miejscu przypomnieć, że powyższe decyzje wydane zostały w postępowaniu nadzwyczajnym wszczętym przez organ na wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Komendanta Powiatowego Policji w D. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. cofającej T. K. uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Instytucja stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej należy do wyjątków od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem administracyjnym o charakterze nadzwyczajnym, które ogranicza się do ustalenia, czy decyzja administracyjna dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga w związku z tym bezpośredniego ustalenia, że uchylana decyzja dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych określonych w tym przepisie. W postępowaniu tym organ nie może natomiast rozpatrywać sprawy co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym.
Zgodnie natomiast ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego o rażącym naruszeniu prawa, jako przesłance stwierdzenia nieważności decyzji, można mówić tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność (vide: wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 1996 r., sygn. akt III SA 565/95). Nie chodzi tu zatem o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 grudnia 1988 r., sygn. akt II SA 981/88, ONSA 1988/2/96; z dnia 21 października 1992 r., sygn. akt V SA 86/92, ONSA 1993, z. 1, poz. 23).
W ocenie Sądu, nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, że decyzja Komendanta Powiatowego Policji w D. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. cofająca T. K. uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Podstawę prawną tej decyzji stanowił przepis § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że decyzję o cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego wydaje się, jeżeli policjant bezzasadnie odmówił przyjęcia lokalu mieszkalnego odpowiadającego przysługującym mu normom zaludnienia i znajdującego się w należytym stanie technicznym i sanitarnym.
W ocenie Sądu, w świetle ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu zakończonym decyzją Komendanta Powiatowego Policji w D., spełniona została przesłanka określona w § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. do wydania przedmiotowej decyzji. Należy w tym miejscu podkreślić, że skarżący w tym postępowaniu nie kwestionował stanu technicznego zaproponowanego mu lokalu mieszkalnego położonego w P. przy ul. [...], jak również nie informował organu o tym, że jego żona jest w ciąży, a w związku z tym, że proponowany lokal mieszkalny wkrótce może nie odpowiadać przysługującym mu normom zaludnienia.
Okoliczności podnoszone przez T. K. w pismach z dnia [...] października 2008 r. oraz z dnia [...] lipca 2009 r. skierowanych do Komendanta Powiatowego Policji w D., dotyczące jego sytuacji mieszkaniowej i rodzinnej, słusznie ocenione zostały natomiast przez organ jako nieuzasadniające odmowy przyjęcia zaproponowanego lokalu mieszkalnego.
Analiza treści wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Policji w D. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. prowadzi jednak do wniosku, że zarzuty zawarte w tym wniosku nie dotyczyły faktycznie wad decyzji wynikających z wadliwego odczytania przez organ przepisów prawa materialnego wskazanych w jej podstawie materialnoprawnej, lecz wad postępowania, które doprowadziły do wydania tej decyzji. Przyczyną wskazywanej przez skarżącego wadliwości decyzji Komendanta Powiatowego Policji w D. było bowiem, w jego ocenie, wadliwe ustalenie stanu faktycznego niezbędnego do prawidłowego zastosowania przepisu § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r.
W tym miejscu należy jednak wyjaśnić, że system weryfikacji decyzji na drodze administracyjnej oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, tzn., że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie.
Jeżeli zatem, zdaniem skarżącego, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Komendanta Powiatowego Policji w D. wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał przedmiotową decyzję, to uzasadniało to wystąpienie przez niego z wnioskiem o wznowienie tego postępowania administracyjnego w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a nie z wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności.
Jak bowiem wielokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji nie można powoływać się na podstawy wznowienia postępowania. Nie jest też dopuszczalne przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby stanowić jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, a więc naruszenie przepisów postępowania administracyjnego uzasadniające wznowienie postępowania nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (vide: wyrok NSA z dnia 29 marca 1988 r., sygn. akt I SA 636/87).
Reasumując, organy Policji obu instancji prawidłowo oceniły, iż zarzuty podniesione przez skarżącego przeciwko decyzji Komendanta Powiatowego Policji w D. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nie dawały podstaw do stwierdzenia jej nieważności w oparciu o przesłanki z art. 156 k.p.a.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło